III SA/Gd 437/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-10-04

Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej o rozgraniczeniu nieruchomości może zostać wydana, gdy sprawa dotycząca rozgraniczenia tych samych nieruchomości została już przekazana do sądu powszechnego na wniosek strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania rozgraniczeniowego i wydawać decyzji w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jeśli sprawa ta została już przekazana do sądu powszechnego na wniosek strony. Skoro kognicja w tym zakresie należała do sądu powszechnego, wydanie decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące nieważnością decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującej w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy z 2015 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wójt Gminy wydał decyzję rozgraniczającą działkę należącą do Gminy z działkami należącymi do skarżących. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności tej decyzji, wskazując, że sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejszą decyzją z 2012 r., a następnie na ich wniosek sprawa została przekazana do sądu powszechnego. SKO stwierdziło nieważność decyzji Wójta z 2015 r. jedynie w części, co skarżący uznali za wadliwe, domagając się stwierdzenia nieważności w całości.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia 10 kwietnia 2018 r. oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia 14 grudnia 2017 r. Zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Asystent Sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi G. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości 1.uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżących G. K. i H. K. solidarnie 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze – po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015r. nr [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości - działki nr [...], obręb [...], gmina, KW [...], stanowiącej własność Gminy , a nieruchomościami przyległymi do niej: działką nr [...], obręb [...], KW [...], działką nr [...], obręb [...], KW [...], działką nr [...], obręb [...], KW [...] - stanowiącymi własność H. i G. K., działką nr [...], obręb [...], KW [...], stanowiącą własność Gminy , w części obejmującej rozgraniczenie pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i [...]. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 26 marca 2015r. nr [...] Wójt Gminy orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości - działki nr [...], obręb [...], gmina , KW [...], stanowiącej własność Gminy , a nieruchomościami przyległymi do niej: działką nr [...], obręb [...], KW [...], działką nr [...], obręb [...], KW [...] oraz działką nr [...], obręb [...], KW [...]- stanowiącymi własność H. i G. K., a także działką nr [...], obręb [...], KW [...], stanowiącą własność Gminy . Wnioskiem z dnia 13 kwietnia 2015r. G. i H. K. wnieśli o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa , albowiem dotyczy sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 306/17, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lutego 2017 r. nr [...], utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia 2 sierpnia 2016 r. nr [...], którą organ umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Sąd uznał, że stanowisko organu o bezprzedmiotowości postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. jest nieprawidłowe z uwagi na treść art. 156 k.p.a. oraz istnienie przedmiotu postępowania. Sąd wskazał na naruszenie przepisów postępowania poprzez całkowite pominięcie sygnalizowanej przez skarżących okoliczności wydania przez Wójta Gminy ostatecznej decyzji z dnia 3 marca 2009 r. orzekającej o rozgraniczeniu nieruchomości uregulowanej w KW [...] dla działki nr [...] oraz KW [...] dla działki nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w K., oznaczonej jako działka o nr ewidencyjnym [...] i [...], obręb [...] gm. , będących własnością G. i H. K., a nieruchomościami przyległymi do nich, tj. KW [...] oznaczonymi jako działki nr [...] i [...], obręb [...], będącymi własnością Gminy. Przedmiot rozstrzygnięcia w części pokrywał się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji z dnia 26 marca 2015 r. (a także z częścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia 20 grudnia 2012 r.), a organ okoliczności tej nie wyjaśnił. Sąd zajął też stanowisko, że konsekwencją przekazania sprawy rozgraniczeniowej do sądu powszechnego (co dotyczy także decyzji z dnia 20 grudnia 2012 r.), jest utrata bytu prawnego takiej decyzji. Sprawa o rozgraniczenie jest prowadzona bowiem w jednym postępowaniu, obejmującym obligatoryjny etap administracyjny i fakultatywny etap sądowy – wywołany żądaniem strony niezadowolonej z ustalenia przebiegu granicy. Z perspektywy administracyjnego etapu postępowania istotne jest, że ustawodawca nie przewidział możliwości złożenia odwołania od wydanej decyzji rozgraniczeniowej. W sprawach o rozgraniczenie mamy do czynienia z odstępstwem od zasady dwuinstancyjności. Regulacja ta przesądza o tym, że administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe ma charakter jednoinstancyjny, a zatem nie odwołanie (w rozumieniu przepisów k.p.a.), ale wniosek strony niezadowolonej (w rozumieniu p.g.k.) uruchamia dalsze postępowanie w sprawie. Z momentem złożenia przez skarżących wniosku z dnia 3 stycznia 2013 r. jednoinstancyjne postępowanie administracyjne zakończyło się, jednak skuteczne złożenie wniosku w przywołanym trybie ustawowym wywołuje nie tylko przekazanie sprawy do etapu postępowania sądowego, ale także to, że decyzja o rozgraniczeniu traci moc i przestaje obowiązywać. Decyzja taka traci moc wiążącą z datą wpływu do organu żądania przekazania sprawy sądowi w zakresie objętym tym żądaniem (a nie z chwilą przekazania akt sprawy sądowi przez organ), a skutek anulacyjny w takim wypadku dotyczy tej części decyzji o rozgraniczeniu, która jest objęta żądaniem przekazania sprawy sądowi, natomiast w części nie objętej tym żądaniem decyzja staje się ostateczna. Utrata mocy wiążącej decyzji oznacza, że nie uzyskuje ona procesowych i materialnoprawnych skutków decyzji ostatecznej. Sąd nie podzielił natomiast poglądu, że decyzja o rozgraniczeniu traci moc wiążącą tylko w sytuacji, gdy w następstwie wniosku strony niezadowolonej z rozgraniczenia sąd powszechny nada sprawie bieg i wyda orzeczenie o rozgraniczeniu, zaś w przypadku gdy dojdzie do umorzenia postępowania sądowego decyzja staje się ostateczna. Decyzja Wójta Gminy z dnia 20 grudnia 2012 r. z momentem złożenia przez skarżących wniosku o rozpoznanie sprawy rozgraniczeniowej przez sąd powszechny przestała istnieć w obrocie prawnym, w zakresie objętym treścią tego wniosku. Z tego też powodu organ rozpoznając ponownie sprawę i oceniając prawidłowość decyzji z dnia 26 marca 2015 r. w świetle jej zgodności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. – winien także ustalić treść złożonego przez skarżących żądania przekazania Sądowi Rejonowemu w K. sprawy o rozgraniczenie, zakończonej decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r., co pozwoli na określenie, w jakiej części decyzja z dnia 20 grudnia 2012 r. utraciła swój byt prawny, a w jakiej stała się decyzją ostateczną, co z kolei pozwoli organowi należycie rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 26 marca 2015 r. Na skutek ponownego rozpatrzenia wniosku skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 grudnia 2017 r. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości – działki nr [...], obręb [...], gmina , KW [...], stanowiącej własność Gminy , a nieruchomościami przyległymi do niej: działką nr [...], obręb [...], KW [...], działką nr [...], obręb [...], KW [...], działką nr [...], obręb [...], KW [...], stanowiącymi własność H. i G. K., działką nr [...], obręb [...], KW [...], stanowiącą własność Gminy , w części obejmującej rozgraniczenie pomiędzy działką nr [...], a działką nr [...] i [...]. Organ ustalił, że Wójt Gminy ostateczną decyzją z dnia 3 marca 2009 r. nr [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości – działki nr [...], działki nr [...] , stanowiących własność skarżących, a nieruchomościami przyległymi do nich – działką nr [...] i nr [...], stanowiących własność Gminy . Następnie Wójt Gminy decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nr [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości – działki nr [...] , stanowiącej własność Gminy , a nieruchomościami: działką nr [...] , nr [...], nr [...], nr [...] , nr [...] , nr [...], nr [...]. Skarżący, na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , wnioskiem z dnia 3 stycznia 2013 r. wystąpili o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w K. w celu uchylenia decyzji z dnia 20 grudnia 2012 r. dotyczącej rozgraniczenia działki nr [...]. Postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. Sąd Rejonowy w K. umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia, bowiem Wójt Gminy jako podstawę przekazania sprawy wskazał art. 34 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Sąd stwierdził, że Wójt Gminy powinien przekazać sprawę z żądaniem G. i H. K.. Po przekazaniu sprawy na skutek wniosku skarżących, postanowieniem z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. umorzył postępowanie. Decyzją z dnia 26 marca 2015 r. Wójt Gminy orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości – działki nr [...], obręb [...], gmina , stanowiącej własność Gminy , a nieruchomościami przyległymi do niej: działką nr [...], obręb [...], działką nr [...], obręb [...], działką nr [...], obręb [...] - stanowiącymi własność H. i G K., działką nr [...], obręb [...] - stanowiącą własność Gminy . Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. stwierdziło, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że decyzja Wójta Gminy z dnia 20 grudnia 2012 r. w związku z przekazaniem sprawy do sądu utraciła moc wiążącą. Z momentem skutecznego złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy rozgraniczeniowej przez sąd powszechny cała decyzja przestała istnieć w obrocie prawnym, wobec czego na mocy tej decyzji w ogóle nie doszło do rozgraniczenia. Jednak w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wójta Gminy z dnia 3 marca 2009 r. , która dotyczy rozgraniczenia między działką [...] a działkami [...] i [...], o rozgraniczeniu których rozstrzyga także decyzja z dnia 26 marca 2015 r. Z uwagi na tożsamość przedmiotu sprawy obejmującej działki , a także tożsamość podstawy prawnej , stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron uznać należy, że decyzja z dnia 26 marca 2015 r. w części dotyczącej rozgraniczenia miedzy działką nr [...] a działką [...] i [...] dotknięta jest wadą nieważności , o której mowa w art. 1[...] § 1 pkt 3 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucili , że należało stwierdzić nieważności decyzji z dnia 26 marca 2015 r. w całości, bowiem decyzja ta została wydana, mimo że Wójt Gminy nie przekazał formalnie sądowi powszechnemu ich wniosku, zgłoszonego w trybie art. 33 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w K. w związku z wydaniem przez Wójta Gminy decyzji z dnia 20 grudnia 2012 r. Wójt Gminy , mimo otwartej drogi sądowej, podjął kolejne rozgraniczenie, co jest sprzeczne ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w uchwale 7 sędziów SN z dnia 30 października 2014 r. , sygn. akt [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję z dnia 14 grudnia 2017 r. Organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, podzielił w całości stanowisko zajęte w decyzji z dnia 14 grudnia 2017 r. Wskazał, że od chwili złożenia przez strony wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu organ administracji publicznej nie był właściwy do rozstrzygnięcia sprawy, która została rozstrzygnięta decyzją z dnia 20 grudnia 2012r. i faktycznie nie podejmował w tym zakresie żadnych czynności. Jednakże decyzja z dnia 26 marca 2015r. nie została wydana w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 20 grudnia 2012r., ale w wyniku wszczęcia przez Wójta Gminy w dniu 27 listopada 2014r. kolejnego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego wydaniem przedmiotowej decyzji z dnia 26 marca 2015r. Żaden przepis ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie ogranicza możliwości prowadzenia postępowań rozgraniczeniowych tylko do jednego takiego postępowania oraz nie zabrania organom administracji publicznej wszczęcia kolejnego postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, gdy przed sądem powszechnym toczy się postępowanie z wniosku o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej stron niezadowolonych z rozgraniczenia nieruchomości, będącego wynikiem innego, wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją o rozgraniczeniu nieruchomości, z którą strony się nie zgodziły. Takiego "automatyzmu" w ograniczeniu kompetencji organu administracji w przypadku wcześniejszego zakwestionowania decyzji w przedmiocie rozgraniczenia nie dostrzegł też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, kontrolując decyzje SKO z dnia 2 sierpnia 2016r. oraz z dnia 16 lutego 2017r. Ponadto w wyniku złożenia przez skarżących wniosku z dnia 3 stycznia 2013r. nie doszło do rozgraniczenia nieruchomości, bowiem Sąd, postanowieniem z dnia 18 listopada 2016r., sygn. akt [...], umorzył postępowanie. SKO uznało, że brak jest podstaw do kwestionowania prawa Wójta Gminy do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego i wydania będącej przedmiotem niniejszego postępowania decyzji z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Jednocześnie SKO stwierdziło, że przedmiotowa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w części, w jakiej orzeka o rozgraniczeniu pomiędzy działką nr [...] stanowiącą własność G. i H. K., a działkami nr [...] i [...], stanowiącymi własność Gminy , z uwagi na fakt, iż sprawa rozgraniczenia pomiędzy tymi działkami rozstrzygnięta została ostateczną decyzją z dnia 3 marca 2009r. nr [...]. G. i H. K. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji jej poprzedzającej. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania oraz wadliwe stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. jedynie w części , mimo że jest ona nieważna w całości. Zarzucili, że złożenie wniosku o przekazanie sprawy rozgraniczeniowej sądowi uniemożliwiało wydanie decyzji rozgraniczeniowej, a kwestionowane decyzje dopuszczają rozgraniczenie pomijające drogę sądową. Swoją argumentację poparli stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w uchwale 7 sędziów SN z dnia 30 października 2014 r. , sygn. akt [...]. Zarzucili także, że postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt [...] nie dawało podstaw do wszczęcia kolejnego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego kwestionowaną decyzją z dnia 26 marca 2015 r. Z kolei postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 17 listopada 2016 r. sygn. akt [...] nie może być brane pod uwagę przez SKO przy orzekaniu o ważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. , bowiem winno ono oceniać dowody w oparciu o stan obowiązujący do dnia wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Niniejsza sprawa dotyczyła oceny ważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015r. nr [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości - działki nr [...], stanowiącej własność Gminy , a nieruchomościami przyległymi do niej: działką nr [...], działką nr [...], działką nr [...] - stanowiącymi własność H. i G. K., działką nr [...] - stanowiącą własność Gminy . Kwestie rozgraniczenia nieruchomości normuje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), zwana dalej "ustawą". Zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy , rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy. W myśl art. 30 ust. 1 ustawy, wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Zgodnie z art. 33 ust.1 ustawy, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Przepis art. 33 ust. 3 ustawy stanowi, że strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy, sąd rozpatruje sprawy o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego. W niniejszej sprawie tak organ, jak i Sąd działał w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 306/17 ( art. 153 p.p.s.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wykonaniu wytycznych zawartych w powyższym wyroku ustaliło, że decyzja Wójta Gminy z dnia 20 grudnia 2012 r. w związku z przekazaniem sprawy do sądu w całości utraciła moc wiążącą. Skarżący bowiem, jak wynika z akt sprawy, w dniu 3 stycznia 2013 r. zażądali – w myśl art. 33 ust. 3 ustawy - przekazania sprawy sądowi. Jednak - niezależnie od powyższego - zgodzić się należy ze skarżącymi, że Wójt Gminy nie mógł wszcząć i prowadzić postępowania rozgraniczeniowego, które zakończyło się wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia 26 marca 2015 r. , w części dotyczącej rozgraniczenia działek, objętych decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. Z chwilą zażądania przez skarżących przekazania sprawy sądowi powszechnemu sprawa rozgraniczenia konkretnych działek - objętych decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. - znalazła się bowiem w kognicji sądu powszechnego. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w uchwale 7 sędziów, z dnia 30 października 2014 r. ( publ. OSNC 2015/3/27), które to stanowisko - choć uchwała dotyczyła innego problemu (wnioskodawcy w postępowaniu rozgraniczeniowym) – jest istotne przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Sąd Najwyższy wskazał, że ze względu na przedmiot postępowania w sprawach o rozgraniczenie oraz charakter stosunków prawnych stanowiących podstawę określenia przebiegu granic nieruchomości, sprawy o rozgraniczenie należą do spraw z zakresu prawa cywilnego. Zgodnie z art. 2 § 1 k.p.c., do rozpoznawania tych spraw powołane są co do zasady sądy powszechne, jednak rozpoznawanie spraw o rozgraniczenie zostało uregulowane w sposób szczególny, przez przyjęcie konstrukcji wyłączającej czasowo dopuszczalność drogi sądowej. W art. 33 ust. 3 ustawy, który stanowi, że strona postępowania administracyjnego niezadowolona ze sposobu ustalenia przebiegu granicy dokonanego w tym postępowaniu może żądać przekazania sprawy sądowi – ustawodawca użył zwrotu "przekazanie sprawy". Uznał tym samym, że sprawa o rozgraniczenie jest prowadzona w odpowiednim dla niej jednym postępowaniu, obejmującym obligatoryjny etap administracyjny i fakultatywny etap sądowy. W takim ujęciu postępowanie sądowe stanowi kolejny etap rozpoznawania sprawy i jego wszczęcie prowadzi do kontynuowania postępowania prowadzonego wcześniej w trybie administracyjnym. Skorzystanie przez stronę postępowania administracyjnego z możliwości żądania przekazania sprawy sądowi należy uznać za czynność otwierającą drogę sądową w sprawie o rozgraniczenie konkretnie oznaczonych nieruchomości. Istnienie przesłanki procesowej w postaci drogi sądowej w sprawie o rozgraniczenie, będące wynikiem zgłoszenia żądania przekazania sprawy sądowi, wyłącza dokonanie w takiej sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym. Zakończenie postępowania bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy otwierałoby możliwość wystąpienia ponownie z wnioskiem o rozgraniczenie nieruchomości, zgodnie z zasadami określonymi w Prawie geodezyjnym i kartograficznym. W niniejszej sprawie, w czasie wydania przez Wójta Gminy decyzji z dnia 26 marca 2015 r., sprawa rozgraniczenia nieruchomości objętych decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. nie była zakończona i należała do kognicji sądu powszechnego, bowiem Wójt Gminy nie przekazał niezwłocznie sprawy sądowi zgodnie z żądaniem skarżących z dnia 3 stycznia 2013 r., a uczynił to dopiero po wydaniu decyzji z dnia 26 marca 2015r. W tej sytuacji Wójt Gminy nie mógł dokonać kwestionowaną decyzją rozgraniczenia tych nieruchomości, które objęte były żądaniem skarżących o przekazanie sprawy sądowi, bowiem kognicja w tym zakresie należała wówczas do sądu powszechnego. Czyniąc tak rażąco naruszył przepisy art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 3 ustawy. Nie ma przy tym znaczenia, że sąd rozgraniczenia na skutek żądania skarżących z dnia 3 stycznia 2013 r. nie dokonał, ani też, że postępowanie o rozgraniczenie, na skutek którego wydano decyzję z dnia 20 grudnia 2012 r. oraz postępowanie o rozgraniczenie, na skutek którego wydano decyzję z dnia 26 marca 2015 r. , nie były tą samą "sprawą", jak też że nie dotyczyły dokładnie tych samych nieruchomości. Tak długo bowiem, jak kognicja w sprawie rozgraniczenia konkretnych nieruchomości objętych decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. należała do sądu powszechnego, nie było możliwe rozgraniczenie tych samych nieruchomości na drodze administracyjnej. Stanowisko powyższe nie stoi w sprzeczności ze stanowiskiem zaprezentowanym w prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 306/17 - Sąd ten w omawianym zakresie się nie wypowiadał, czyniąc rozważania dotyczące innego aspektu sprawy. Tak więc, w ocenie Sądu obecnie rozpatrującego sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie uznało, że nie zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 marca 2015 r. , określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli że decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do kwestii uznania w zaskarżonych decyzjach przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia 26 marca 2015 r. w części zauważyć należy - nie kwestionując co do zasady , że decyzja ta jest dotknięta nieważnością, bowiem sprawa rozgraniczenia pomiędzy niektórymi działkami objętymi tą decyzją rozstrzygnięta została ostateczną decyzją z dnia 3 marca 2009r. - że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wadliwie skonstruowało treść swojej decyzji z dnia 14 grudnia 2017 r., zaakceptowaną decyzją z dnia 10 kwietnia 2018 r. W decyzji z dnia 14 grudnia 2017 r. organ stwierdził bowiem, że stwierdza nieważność decyzji z dnia 26 marca 2015r. w części obejmującej rozgraniczenie "pomiędzy działką nr [...], a działką [...] i [...]", gdy tymczasem decyzja z 2015 r. nie rozgranicza działki [...] i działki [...], a działki te – co wynika z map znajdujących się w aktach administracyjnych - nie leżą obok siebie i nie mają wspólnej granicy. Z powyższych względów Sąd, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił obie zaskarżone decyzje. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie miał na uwadze powyższe stanowisko Sądu, jak też dokładnie przeanalizuje treść wszystkich decyzji Wójta Gminy – z 2009, 2012 i z 2015 roku – w celu wydania prawidłowego rozstrzygnięcia i prawidłowego skonstruowania swojej decyzji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło