III SA/Gd 438/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 4 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 20 lutego 2008 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 11 marca 2008 r., M. J. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez skarżącego, prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, w skład jego majątku objętego małżeńską wspólnością ustawową wchodzi dom o powierzchni 248 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 12,36 ha z budynkami gospodarczymi oraz ciągnik. Skarżący utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz renty. Łączna wysokość dochodów z obu źródeł wynosi około 1 693 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawca posiada oszczędności w wysokości 14 000 zł. Jako okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku wskazano m.in. niski dochód z gospodarstwa rolnego spowodowany ubiegłorocznymi warunkami atmosferycznymi, samodzielne prowadzenie gospodarstwa pomimo pozostawania w związku małżeńskim oraz wydatki na utrzymanie oraz zakup lekarstw. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 cyt. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawo pomocy następuje tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę dane zawarte we wniosku, uznać należało, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Świadczy o tym zarówno stałe źródło utrzymania wnioskodawcy (renta, dochód z gospodarstwa rolnego), wysokość osiąganych miesięcznie dochodów (około 1 693 zł), a przede wszystkim stan posiadanych zasobów pieniężnych (14 000 zł). Instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie posiadają jakichkolwiek środków na prowadzenie procesu sądowego, bądź też nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie zawarte we wniosku nie wskazuje zaś na niemożność uiszczenia przez stronę jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie pozwala uznać również, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść ich bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wysokość pozostających w dyspozycji skarżącego środków pieniężnych jest relatywnie wysoka w stosunku do kosztów postępowania, jakie mogą powstać w niniejszej sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.