III SA/Gd 439/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi E.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 5 września 2007 r., nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 marca 2007 r., nr [...]. Decyzją z dnia 30 marca 2007 r. Prezydent Miasta [...] orzekł o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego E. Z. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że podstawą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego jest ustalenie, iż E. Z. zajmuje lokal mieszkalny nr [...] o pow. 16,70 m2, (którego zarządcą jest Spółdzielnia "A") przy ul. [...] bez tytułu prawnego i nie przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego lub zamiennego. Z tego też względu, zgodnie z art. 7 ust. 1,3,4,6 i art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz.734) i przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz.1817), czyli przepisami powołanymi jako prawna podstawa rozstrzygnięcia, dodatek mieszkaniowy wnioskodawcy nie przysługuje. E. Z. wniósł odwołanie od tej decyzji podnosząc, iż twierdzenie o tym, iż, do lokalu nie przysługuje odwołującemu się tytuł prawny, jest bezpodstawne. Zarzut taki organ postawił po uzyskaniu informacji od Spółdzielni "A", której zarząd twierdzi, że uprawomocniła się uchwała o wykluczeniu skarżącego w członków Spółdzielni. Odwołujący się podniósł, że odwołał się od uchwały Zebrania Przedstawicieli Członków [...] do sądu powszechnego, a rozprawa nie odbyła się jeszcze ze względów formalnych. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia 5 września 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz.734 ze zm.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym należnym po spełnieniu ściśle określonych w przepisach prawa warunków (przesłanek). Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje, między innymi, osobom zajmującym lokal bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego E. Z. z uwagi na fakt, iż z materiału dowodowego sprawy, a w szczególności z informacji znajdujących się w piśmie Zarządu Spółdzielni "A" z dnia 23 marca 2007 roku wynika, że wnioskujący został wykluczony z grona członków Spółdzielni w dniu 25 maja 2004 roku ( tj. na mocy uchwały Rady Nadzorczej Spółdzielni "A" o wykluczeniu z członkostwa w Spółdzielni w związku z długotrwałym i systematycznym zaleganiem z opłatą należnego czynszu). Z materiału dowodowego tj. z pisma złożonego przez "A" z dnia 28 września 2006 r., wynika, że uchwała nr 8 Zebrania Przedstawicieli Członków [...] z dnia 10 czerwca 2006 roku, nie uwzględniająca odwołania E. Z. od uchwały Rady Nadzorczej [...] stała się prawomocna. Na pytanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] Zastępca Prezesa Zarządu Spółdzielni poinformował (pismem z dnia 17 lipca 2007 roku), że w Sądzie Rejonowym [...] nie jest wpisana sprawa z powództwa E. Z. o uchylenie uchwały oraz, że do dnia 17 lipca 2007 roku do Spółdzielni nie wpłynął pozew o uchylenie w.w. uchwały z powództwa E. Z. W opisanej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uznało za udowodnione, że E. Z. utracił tytuł prawny do zajmowanego przez siebie lokalu przy ul.[...]. Ponieważ zgodnie z treścią pisma Naczelnika Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta [...] z dnia 7 sierpnia 2007 roku odwołujący się nie oczekuje na przysługujący mu lokal zamienny albo socjalny – należało uznać, ze decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W skardze E. Z. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] zarzucając, że decyzja podjęta została niezgodnie z prawem i stanem faktycznym. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie dysponował prawdziwymi informacjami, bowiem został wprowadzony w błąd przez organy Spółdzielni "A". W rzeczywistości Spółdzielnia już w maju 2007 roku otrzymała z Sądu Okręgowego [...] pozew skarżącego, którym skutecznie zaskarżona została do Sądu uchwała Zebrania Przedstawicieli Członków [...] z dnia 10 czerwca 2006 roku o wykluczeniu skarżącego z członkostwa Spółdzielni. Sprawa toczy się nadal, co powoduje, że nie wygasł tytuł prawny skarżącego do zajmowanego lokalu. Przesądza to o tym, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie jest zgodna z prawem. Podnoszone twierdzenia skarżący dowodzi przedkładając postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 22 sierpnia 2007 roku sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej uwzględnienie i uchylenie decyzji organów obu instancji. W argumentacji podniesiono, że fakt, iż przed sądami – Rejonowym [...] i Okręgowym [...] toczą się postępowania między Spółdzielnią "A", a E. Z., został ujawniony dopiero na etapie postępowania skargowego przed sądem administracyjnym. Mimo to Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie mogło uchylić zaskarżonych decyzji w trybie autokontroli, gdyż nie mogło orzec merytorycznie o przyznaniu dodatku mieszkaniowego stronie skarżącej. Pozwoli na to dopiero wynik postępowania sądowego w sprawie o członkostwo E. Z. w "A". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skargę należało uwzględnić. Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). W myśl art. 7 ust. 1 zdanie 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sprawa o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w której zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 k.p.a. zastosowanie mają przepisy tego kodeksu. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę, że wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd administracyjny decyzji obu instancji. Organ odwoławczy przedwcześnie uznał bowiem za udowodnioną okoliczność utraty przez skarżącego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. [...]. Rozpatrując odwołanie E. Z., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za prawdziwą odpowiedź Zastępcy Prezesa Zarządu "A" z dnia 17 lipca 2007 roku, iż "w Sądzie Rejonowym [...] nie jest wpisana sprawa z powództwa E. Z. o uchylenie uchwały w przedmiocie wykluczenia ze Spółdzielni oraz, że do dnia 17 lipca 2007 roku do Spółdzielni nie wpłynął pozew o uchylenie ww. uchwały z powództwa E. Z.". Podczas toczącego się postępowania administracyjnego skarżący podnosił, iż zaskarżył do sądu powszechnego uchwałę Zebrania Przedstawicieli Członków [...], a rozprawa nie odbyła się jeszcze ze względów formalnych. Organ odwoławczy nie zbadał tej informacji we właściwym Sądzie, ani też nie zwrócił się do odwołującego o złożenie dodatkowych wyjaśnień (np. przez wskazanie sygnatury akt sądowych, pod którą sprawa się toczy). Sąd w niniejszym składzie zauważa, że dla oceny legalności decyzji miarodajny jest stan prawny i faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji. Tymczasem stan faktyczny na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie został ustalony należycie. Skarżący potwierdził argumentację prezentowaną w postępowaniu przed organami administracji, dołączając do skargi odpis postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt. [...]. Na mocy tego orzeczenia zawieszone zostało postępowanie w sprawie z powództwa "A" przeciwko E. Z. o eksmisję. W uzasadnieniu postanowienia podniesiono m.in., iż przed Sądem Okręgowym [...] toczy się proces z powództwa E. Z. przeciwko "A" o uchylenie uchwały wykluczającej go z członkostwa (sygn. akt [...]), zaś rozstrzygnięcie tego zagadnienia ma charakter prejudycjalny. Sąd zauważa, że dokładne wyjaśnienie okoliczności dotyczących tytułu skarżącego do zajmowanego lokalu ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Przy czym dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1 - (art.2 ust. 2 ustawy). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji jeszcze raz wnikliwie przeanalizują, czy spełnione zostały przesłanki do nabycia przez skarżącego prawa do dodatku mieszkaniowego, przy zastosowaniu wszystkich środków dowodowych przewidzianych w przepisach k.p.a. Jednocześnie organy wezmą pod uwagę, że w sytuacji, gdy pomiędzy skarżącym a Spółdzielnią "A" istnieje spór o tytuł prawny do lokalu, to spór ten jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które winno być rozstrzygnięte przez sąd powszechny przed rozpatrzeniem sprawy o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd, zważywszy na charakter zaskarżonej decyzji nie orzekał o wstrzymaniu jej wykonalności (art.152 cyt. ustawy).