III SA/Gd 439/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 20 lipca 2011 r. Wnioskiem z dnia 1 lutego 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu, uczestnik postępowania – K. C. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego, I. N.-R., wpisaną na listę prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...]. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, a także dołączonych do wniosku dokumentów źródłowych (kopii zaświadczeń o wysokości opłat za mieszkanie, zarobkach oraz dokonywanych z nich potrąceniach, blankietów opłat za energię i usługi telekomunikacyjne) wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z niepracującą córką, z którą zamieszkuje w lokalu o powierzchni 49,5 m2. Jedynym źródłem jej dochodu jest wynagrodzenie za pracę w wysokości 2 367 zł brutto (1 715,66 zł netto) miesięcznie. Deklarowane i w znacznej mierze udokumentowane wydatki wnioskodawczyni (opłaty za mieszkanie, spłata raty pożyczki z zakładu pracy, ubezpieczenie, zużycie energii elektrycznej, płatności za telewizję kablową, usługi telekomunikacyjne, leki) wynoszą około 1 400 zł miesięcznie. Po ich poniesieniu wnioskodawczyni dysponuje kwotą około 300 zł. W tych okolicznościach ma ona poważne trudności ze sfinansowaniem podstawowych potrzeb. Ze względu na niemożność opłacenia czesnego w wysokości 300 zł miesięcznie, jej córka była zmuszona do przerwania studiów. Biorąc pod uwagę dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz załączonych dokumentach źródłowych, obrazujące sytuację majątkową wnioskodawczyni, uznać należało, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia. Końcowo należy podkreślić, że wnioskodawczyni we wniosku wskazała konkretnego radcę prawnego. Okoliczność ta powoduje, że w myśl art. 244 § 3 P.p.s.a. właściwa rada okręgowej izby radców prawnych w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazaną osobą wyznaczy radcę prawnego, wskazanego przez stronę. Z regulacji tej jednoznacznie wynika, że o osobie pełnomocnika zadecyduje właściwa rada okręgowej izby radców prawnych w porozumieniu ze wskazanym przez stronę radcą prawnym. Właściwość sądu (referendarza) obejmuje natomiast rozpoznanie wniosku w przedmiocie prawa pomocy i wydanie orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania stronie tego prawa. Orzekając o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie wskazuje się bowiem jego personaliów, a jedynie ocenia wystąpienie ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1320/10 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).