III SA/Gd 439/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w [...] na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej z siedzibą w [...] 200 (dwieście) złotych uiszczone tytułem wpisu od skargi. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 18 marca 2021 r. (nr [...]) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 10 sierpnia 2020 r. (nr [...]), którą organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną w wysokości 10.000 zł na A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytową z siedzibą w G. (dalej zwana - "skarżącą Spółką"). Przedmiotowa decyzja została doręczona 22 marca 2021 r. profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej Spółki wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca Spółka zgodnie z pouczeniem wniosła do tut. Sądu skargę na ww. decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 marca 2021 r. (nr [...]). W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko reprezentowane w sprawie. Na rozprawie w dniu 30 września 2021 r. pełnomocnik organu wyjaśnił, że pouczenie zawarte w decyzji było błędne i w tej sytuacji strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika powinna złożyć odwołanie do Głównego Inspektora Sanitarnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Stosownie zaś do art. 13 § 2 p.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Z powołanych powyżej przepisów wynika obowiązek poprzedzenia skargi do sądu środkiem odwoławczym albowiem postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Przepis art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że podmiot niezadowolony z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji może wnieść odwołanie lub zażalenie do organu wyższego rzędu. Dopiero, gdy organ drugiej instancji wyda rozstrzygnięcie w sprawie (decyzję lub postanowienie) można wnieść na nie skargę do sądu administracyjnego. Podsumowując, sądy administracyjne nie są powołane do kontroli legalności rozstrzygnięć organów administracyjnych pierwszej instancji, gdyż ich działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Nie jest dopuszczalna samoistna kontrola sądowa aktu organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy strona nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Skarga będzie dopuszczalna jedynie wówczas, gdy zostanie wniesiona na akt wydany przez organ drugiej instancji, przy czym sytuacja ta nie dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności jest decyzją w nowej sprawie, a więc decyzją wydaną w pierwszej instancji i służy wobec niej odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 marca 1981 r., sygn. akt SA 472/81 "organ administracji II stopnia, stwierdzający nieważność decyzji organu I stopnia na podstawie art. 156 Kpa, działa jako organ nadzoru, a nie jako organ odwoławczy, co skutkuje, że od takiej decyzji stwierdzającej nieważność przysługuje odwołanie w postępowaniu instancyjnym, a nie skarga do NSA". W niniejszej sprawie nie było kwestionowane, że skarżąca Spółka wniosła skargę na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wydaną przez ten organ w pierwszej instancji, a zatem w świetle dokonanych rozważań i przytoczonych przepisów orzekanie o jej legalności przez sąd administracyjny, wobec nie wyczerpania toku instancji, jest niedopuszczalne. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę w niniejszej sprawie, orzekając jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Natomiast o zwrocie wpisu sądowego orzeczono w punkcie drugim sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenie sądu administracyjnego dostępne jest w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).