III SA/Gd 44/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Protokolant Kinga Czernis, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 2 listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby oddala skargę. Decyzją (orzeczeniem) Nr [...] z dnia 20 sierpnia 2004 r. Komendant Miejski Policji w S. uznał K. K. winnym popełnienia zarzucanych czynów i wymierzył mu karę dyscyplinarną - wydalenia ze służby. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 1 października 2003 r. do Inspektoratu Komendanta Miejskiego Policji w S. wpłynęła notatka służbowa z dnia 25 września 2003 r. sporządzona przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji w S. - M. M. z rozmowy przeprowadzonej z A. Dz.. Z rozmowy wynikało, że przed 2-3 laty A. Dz. kierując samochodem został poddany kontroli drogowej przez umundurowanego funkcjonariusza Policji. Powodem kontroli było kierowanie pojazdem bez włączonych świateł mijania. W trakcie prowadzonej kontroli funkcjonariusz Policji pytał kierującego między innymi, czy ktoś z jego rodziny nie prowadzi działalności gospodarczej. Po ustaleniu, że ojciec A. Dz. jest właścicielem piekarni policjant poprosił kierującego o numer telefonu komórkowego. Funkcjonariusz oświadczył A. Dz., iż za popełnione wykroczenie musiałby zapłacić mandat w wysokości 200-300 zł., nie ukarał jednak kierowcy i zwolnił go, stwierdzając, że jak będzie czegoś potrzebował to zadzwoni. Po kilku miesiącach policjant nawiązał kontakt telefoniczny, przypominając prowadzoną kontrolę drogową i mówiąc, że będzie potrzebował ciasta na uroczystość. Policjant wymienił jakiego ciasta potrzebuje i powiedział, że odbierze towar ze sklepu firmowego przy ul. K. w S.. Zamówiony towar funkcjonariusz odebrał osobiście, nie płacąc za niego. Wspomniany policjant kontaktował się z A. Dz. co kilka miesięcy, za każdym razem zamawiając pewne ilości ciasta i nie dokonując zapłaty przy jego odbiorze. Prokuratura Rejonowa [...] po zapoznaniu się z materiałami w dniu 15 października 2003 r. wszczęła śledztwo nr [...], wydając tego samego dnia zarządzenie o zatrzymaniu i przymusowym doprowadzeniu K. K.. W dniu 18 października 2003 r. prokurator wydał postanowienie o przedstawieniu K. K. dwóch zarzutów popełnienia przestępstw określonych w art. 231 § 2 kk i art. 228 § 1 kk. Równolegle Komendant Miejski Policji w S. rozkazem personalnym nr [...] z dnia 18 października 2003 r. zawiesił K. K. w czynnościach służbowych na okres 3 miesięcy. Komendant Miejski Policji w S. podniósł, że zgromadzone w toku postępowania dyscyplinarnego dowody w postaci między innymi zeznań świadków: A. Dz., A. K. i A. Ch. a także dokumentacja dotycząca zatrzymania obwinionego w dniu 18 października 2003 r. przed sklepem firmowym R. Dz. z zamówionym ciastem, za które nie dokonał zapłaty dają podstawę do wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji. W kontekście zgromadzonych dowodów wyjaśnienia K. K. należy uznać za pozbawione logiki i niespójne. W ocenie organu orzekającego postępowanie K. K. było ewidentnym uzależnianiem przez funkcjonariusza wykonywania czynności służbowych bądź odstępowania od nich w zamian za korzyści materialne dla siebie. Powyższe potwierdza pośrednio fakt skierowania przez Prokuraturę Rejonową [...] w dniu 3 lutego 2004 r. aktu oskarżenia przeciwko K.K. o czyny z art. 228 § 1 kk i art. 231 § 2 kk przy zast. art. 11 § 2kk. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględniono pozytywną opinię służbową obwinionego oraz jego dotychczasową niekaralność. Ponadto przy orzekaniu uwzględniono działanie policjanta z chęci zysku, co jest rażącym sprzeniewierzeniem się rocie ślubowania a także ciężkim naruszeniem zasad etyki zawodowej funkcjonariusza Policji. Organ wskazał, że działania Policji podlegają z oczywistych względów szczególnej ocenie i kontroli społecznej. W związku z powyższym wszelkie przejawy przestępczości (w szczególności korupcji) Policji powinny być niezwłocznie wyjaśniane i eliminowane. Zdaniem organu pierwszej instancji czyny jakich dopuścił się K. K. wymagają zdecydowanej reakcji, polegającej na uniemożliwieniu mu dalszego pełnienia zaszczytnej funkcji policjanta. Zatem wymierzona kara wydalenia ze służby w Policji jest w pełni adekwatna do popełnionych przewinień i stopnia zawinienia funkcjonariusza. W odwołaniu od decyzji K. K. podniósł, iż została mu ona doręczona po upływie terminów zakreślonych na prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, nadto nie został przesłuchany w charakterze obwinionego, zaś obowiązujące przepisy nie dają możliwości zakończenia postępowania dyscyplinarnego bez wykonania takowej czynności. Wskazał, że nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu, co świadczy o tym, że nie ustalono jego winy. [...] Komendant Wojewódzki Policji [...] decyzją z dnia 2 listopada 2004 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że dowody zgromadzone w postępowaniu karnym były wystarczające do przedstawienia policjantowi zarzutów popełnienia przestępstw oraz skierowania w dniu 3 lutego 2004 r. do sądu aktu oskarżenia. Są one również wystarczające do stwierdzenia odpowiedzialności K. K. za popełnione przewinienia dyscyplinarne w sposób zawiniony. Czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jest niezależne od rozstrzygnięcia sprawy karnej i argument policjanta dotyczący tej kwestii nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do pozostałych argumentów zawartych w złożonym odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że doręczenie policjantowi zaskarżonego orzeczenia w dniu 7 września 2004r. wynikało tylko i wyłącznie z nieodbierania kierowanej do niego korespondencji. Przesyłka została ostatecznie odebrana właśnie w dniu 7 września 2004 r. przez jego żonę E. K.. Organ odwoławczy podniósł, iż data doręczenia orzeczenia nie powoduje jego nieważności, bowiem dla prawidłowości prowadzonego postępowania i wydanego orzeczenia decydujące znaczenie ma termin zakończenia czynności dowodowych, których termin w przedmiotowym postępowaniu określony został na dzień 31 sierpnia 2004 r. Postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych zostało wydane w dniu 30 lipca 2004 r. - miesiąc przed upływem wyznaczonego terminu. Co do zarzutu dotyczącego nie przesłuchania K. K.w charakterze obwinionego organ wskazał, iż nie polega on na prawdzie bowiem, jak wynika z akt sprawy został on przesłuchany w charakterze obwinionego w dniu 1 czerwca 2004 r. W ocenie organu K. K. nie sprostał wymogom ustawowym określonym w art. 25 ust. l ustawy o Policji. Od osoby wykonującej zawód funkcjonariusza Policji wymaga się bowiem nieprzeciętnych kwalifikacji zawodowych oraz nienagannej postawy moralnej, pełnej identyfikacji z wykonywanym zawodem, w szczególności w zakresie wykonywania ustawowych zadań Policji wskazanych w art. l powołanej ustawy. W kontekście niniejszej sprawy działanie K. K. należy uznać w kategoriach działania z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, a tym samym jako okoliczność mającą wpływ na zaostrzenie wymiaru kary. K. K. utracił niezbędną w służbie wiarygodność i zaufanie przełożonych i społeczeństwa oraz naraził na niesławę dobre imię służby, co znalazło odzwierciedlenie w publikacjach lokalnych mediów. Organ odwoławczy wskazał, iż przy orzekaniu jako okoliczność łagodzącą uwzględniono dobrą opinię służbową K. K. sporządzoną za okres od 1998 r. do 2001 r., jednak nie mogła ona przesądzić o zmianie przyjętego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższą decyzję wniósł K. K. zarzucając jej: naruszenie prawa, naruszenie zasad praworządności, oraz naruszenie zasady zaufania obywatela do organów administracji rządowej. W uzasadnieniu wskazał, że przedstawione mu zarzuty są nieprawdziwe a wydane orzeczenia są dla niego wysoce krzywdzące i zostały podjęte z naruszeniem obowiązujących zasad prawa, gdyż zostały wydane w trakcie prowadzonego postępowania karnego przed Sądem Rejonowym [...]. Skarżący podniósł, iż owe orzeczenia wydano tylko i wyłącznie na podstawie pomówień A. Dz. pracownika piekarni w S., z którym to przyjaźnił się, a który pomówił go z nieznanych mu przyczyn. Skarżący przyznał, iż w trakcie przyjaźni z A. Dz. został przez niego obdarowany kilkakrotnie wyrobami cukierniczymi, lecz traktował to jako przejaw sympatii z jego strony, a nie zaś z uzależnianiem wykonywanych przez siebie czynności służbowych w stosunku do A. Dz. i jego rodziny. W ocenie skarżącego hipoteza, iż jakoby przyjmował on korzyści majątkowe od A. Dz. w zamian za niepodejmowanie czynności służbowych jest absurdem i została stworzona tylko i wyłącznie na potrzeby Inspektoratu Komendanta Miejskiego Policji w S., ażeby wykazać się wynikami w pracy. Skarżący wskazał, iż z chwilą pomówienia przez A. Dz. zwrócił mu kwotę 45 zł oraz przesłał na jego adres kwotę zł. 350 zł. Skarżący nadto wskazał, iż podjęcie decyzji i wydanie orzeczenia w trakcie procesu karnego, gdzie należy stosować zasadę domniemania niewinności przy braku ewidentnych dowodów winy narusza zasadę zaufania obywatela do organów administracji rządowej. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 17 listopada 2005 r. pełnomocnik organu złożył do akt sprawy kserokopie wyroków sądów karnych obu instancji dotyczących skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza prawa. Oceniając sposób przeprowadzenia wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego uznać trzeba, iż organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę prowadziły postępowanie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego w zgodzie z przepisami rozdziału 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. W myśl ust. 2 powołanego przepisu naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei zgodnie brzmieniem art. 132 ust. 4 czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem brak było podstaw do wstrzymania postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego wobec skarżącego. Oba te postępowania są bowiem wobec siebie całkowicie niezależne. Na marginesie tylko wskazać należy, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z 31 stycznia 2005r. skarżący skazany został za czyny zarzucane mu w postępowaniu dyscyplinarnym. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym został prawidłowo, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceniony przez organy prowadzące to postępowanie. Zawarty w skardze argument jakoby przyjęte od A. Dz. świadczenia materialne wynikały z łączącej ich przyjaźni nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym. Stosownie do treści art. 134h ust. 1 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wyczerpujące i przekonujące uzasadnienie co do wymiaru kary. Rodzaj i waga zarzucanych skarżącemu czynów jednoznacznie zdeterminowały rodzaj zastosowanej kary dyscyplinarnej. Nie jest bowiem dopuszczalne, by w służbie w Policji pozostawała osoba, wykorzystująca szczególny status funkcjonariusza dla uzyskiwania osobistych korzyści materialnych, bez względu na ich rozmiar. Na aprobatę zasługuje zatem stanowisko organu odwoławczego, że skarżący nie sprostał wysokim wymaganiom stawianym osobom pragnącym pełnić służbę w policji bowiem jak wynika z art. 25 ustawy o Policji służbę w niej może pełnić obywatel o nieposzlakowanej opinii. W kontekście przedstawionych rozważań zarzuty skarżącego zawarte w skardze uznać należy za chybione. Wobec powyższego, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.