III SA/Gd 44/16
WyrokWSA w Gdańsku2016-04-14
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny, występując o pomoc prawną do organu państwa obcego w celu weryfikacji dokumentów, może zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu należności celnych?Ratio decidendi
Organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku wystąpienia o pomoc prawną do organu państwa obcego, nawet jeśli nie jest to obligatoryjne. Zawieszenie takie jest uzasadnione, gdy wyniki postępowania zagranicznego mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a przedstawione przez stronę dokumenty zostały uzyskane w formie skanów i wymagają weryfikacji autentyczności.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot należności celnych, twierdząc, że zamiast zamówionej przędzy poliestrowej otrzymała piasek. W toku postępowania strona przedstawiła skany dokumentów z Chin potwierdzające zgłoszenie przestępstwa gospodarczego przez nadawcę. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił postępowanie w celu weryfikacji dokumentów i uzyskania informacji od chińskich organów. Dyrektor Izby Celnej utrzymał postanowienie w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania i zasady szybkości postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" A. W., M. K. Spółki Jawnej w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 12 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu należności celnych oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015 r. znak [...] skierowanym do A A. W. M. K. Spółki jawnej z siedzibą w A. Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 613), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 858) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego znak [...] z dnia 11 września 2015 r. wydane w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu należności celnych.
W uzasadnieniu wydanego postanowienia Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w dniu 13 stycznia 2015 r. do Naczelnika Urzędu Celnego wpłynął wniosek wniesiony przez pełnomocnika spółki dotyczący zwrotu należności celnych wynikających z długu celnego oraz podatku od towarów i usług za towar zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie zgłoszenia celnego o numerze [...] z dnia 30 grudnia 2014 r.
W toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, pismem z dnia 23 marca 2015 r. strona wskazała, iż za pośrednictwem Ambasady Chińskiej Republiki zgłosiła przestępstwo gospodarcze, którego dopuścić się miał nadawca otrzymanego towaru firma A. z Chin, a w dniu 19 marca 2015 r. otrzymała od biura [...] w Chinach B poświadczenie z policji chińskiej potwierdzające jej działania w sprawie reklamowanego towaru.
Naczelnik Urzędu Celnego mając na uwadze fakt, iż dokumenty zostały przedstawione w formie wydruków skanów oryginalnych dokumentów oraz fakt, iż wyniki prowadzonych postępowań mogą mieć znaczenie dla niniejszej sprawy, uznał za konieczne wystąpienie do ww. organów chińskich o weryfikację przedstawionych przez stronę dokumentów oraz o informację o ewentualnych wynikach prowadzonych postępowań. Wobec powyższego, w dniu 19 sierpnia 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego w piśmie znak [...] zwrócił się do Wydziału Kontroli Izby Celnej w G. z prośbą o pomoc w weryfikacji autentyczności ww. dokumentów wydanych przez chińskie organy oraz o uzyskanie oficjalnej informacji o ewentualnych wynikach prowadzonego przez chińskie władze postępowania.
Pismem znak [...] z dnia 7 września 2015 r. Wydział Kontroli Izby Celnej w G. poinformował Naczelnika Urzędu Celnego, iż przekazał stosowny wniosek o pomoc w weryfikacji autentyczności dokumentów wydanych przez chińskie organy do Wydziału Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Izbie Celnej we W.
Postanowieniem znak [...] z dnia 11 września 2015 r. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił postępowanie wszczęte wnioskiem strony z dnia 13 stycznia 2015 r. w związku z wystąpieniem o pomoc prawną do chińskich organów państwowych.
Na wyżej wymienione postanowienie pismem z dnia 22 września 2015 r. pełnomocnik strony wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Celnej, w którym zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie. Postanowieniu zarzucono:
- naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy Prawo celne przez jego zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wystąpienie w toku postępowania o pomoc prawną do organu państwa obcego lub innego podmiotu państwa obcego wymaga w przedmiotowej sprawie zawieszenia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia o zawieszeniu, podczas gdy w ocenie strony organy celne nawet w przypadku wystąpienia z takim wnioskiem nie są zobligowane do zawieszenia prowadzonego postępowania celnego;
- naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art, 125 § 1 i 2 oraz art. 139 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie przez organ zasady szybkiego działania i obowiązku załatwienia sprawy niezwłocznie, co jest konsekwencją wydania decyzji o zawieszeniu postępowania, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania nie było konieczne.
W uzasadnieniu zażalenia strona wyjaśnia, iż przedstawiła Naczelnikowi Urzędu Celnego wszystkie posiadane przez siebie dokumenty w formie scanów i jej zdaniem nie było podstaw do zwracania się do organów chińskich celem ich weryfikacji. W ocenie strony podczas wydawania postanowienia organ przekroczył granice swobodnego uznania administracyjnego w zakresie oceny zgromadzonych dowodów i kwestionowania ich siły dowodowej dla uzasadnienia racji skarżącego. Strona uważa, że odmawiając wiarygodności jej twierdzeniom organ wbrew wyraźnemu zakazowi rozstrzygania ich na niekorzyść podatnika naruszył zasadę prawdy obiektywnej. Organ nie poddał bowiem swej ocenie wszystkich podnoszonych w toku postępowania okoliczności, nie wykazując za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji dlaczego twierdzeniom strony skarżącej odmówiono wiarygodności.
Według strony, jeżeli okoliczności sprawy wymagały zwrócenia się przez Urząd Ceny w G. do organów chińskich o pomoc prawną to organ nie miał obowiązku zawieszać toczącego się postępowania. Strona nadmienia, że wystąpienie o pomoc prawną nie tamuje prowadzonego postępowania, tak więc jego zawieszenie jest bezzasadne.
Zdaniem skarżącej spółki w chwili obecnej nie występują żadne przeszkody uniemożliwiające rozpatrzenie wniosku o zwrot należności celnych. Strona uważała, że zawieszenie doprowadzi do niepotrzebnej i zbędnej zwłoki w wyjaśnieniu przedmiotowej sprawy. Ustalenia w postępowaniu podatkowym w zakresie stanu faktycznego podejmuje organ podatkowy prowadzący postępowanie, a nie inne organy państw obcych, dlatego też organ powinien dopełnić wszelkich starań, by uczynić zadość obowiązkowi jak najszybszego zakończenia postępowania.
Naczelnik Urzędu Celnego nie znalazł podstaw do zastosowania art. 226 § 1 Ordynacji podatkowej i wraz z całością akt przekazał sprawę do rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Celnej.
Naczelnik Urzędu Celnego w piśmie znak [...] z dnia 12 października 2015 r., za którym przekazano akta sprawy organowi II instancji, odniósł się do ww. zażalenia.
Organ I instancji nie zgodził się z ww. twierdzeniami strony i wyjaśnił, że w zaskarżonym postanowieniu z dnia 11 września 2015 r. nie udowadniał, iż zawieszenie w tym przypadku jest obligatoryjne, a wskazał, że zgodnie z art. 87 ust. 1 Prawa celnego organ celny może zawiesić postępowanie celne w przypadku wystąpienia o pomoc prawną do organu lub uprawnionego podmiotu państwa trzeciego, co uczynił w niniejszej sprawie. Organ I instancji podkreślił, że strona otrzymała weryfikowane dokumenty z Chin pocztą elektroniczną w postaci skanów. Dlatego w ocenie organu I instancji, nie jest właściwe twierdzenie skarżącej, iż w związku z faktem posiadania przez organ celny wszystkich dokumentów w formie skanów, nie było podstaw do zwracania się do organów chińskich celem ich weryfikacji. Organ I instancji wyjaśnił, iż wystąpił do chińskich organów państwowych o pomoc prawną nie tylko w zakresie weryfikacji dokumentów, ale również w zakresie uzyskania informacji o wynikach prowadzonych postępowań przez chińskie organy (przedstawione przez Stronę dokumenty stanowiły potwierdzenie wszczęcia postępowania w sprawie przestępstwa gospodarczego popełnionego przez nadawcę towaru).
Organ I instancji zauważył ponadto, iż wystąpienie do chińskich organów państwowych o pomoc prawną w ww. zakresie umożliwić miało organowi celnemu pełne i obiektywne rozpatrzenie wniosku strony w oparciu o wskazaną przez nią podstawę prawną ubiegania się o zwrot należności celnych, tj. art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 900 ust. 1 lit. h rozporządzenia wykonawczego do WKC, co oznacza - zgodnie z wnioskiem strony - że towary okazały się niezdatne do użytku przewidzianego przez odbiorcę z powodu pomyłki nadawcy lub dlatego, że nadawca celowo oszukał odbiorcę. Podsumowując, w ocenie organu I instancji, wynik prowadzonych przez chińskie organy postępowań, ma znaczenie dla niniejszej sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę interes prawny i gospodarczy strony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 125 i art. 139 Ordynacji podatkowej, organ I instancji nie zgodził się ze stroną, że zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie było bezzasadne. Organ celny podzielił pogląd przedstawiony przez spółkę, iż wystąpienie o pomoc prawną generalnie nie tamuje prowadzonego postępowania, jednakże organ celny zauważa, że w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe zostało już przeprowadzone i faktycznie zakończone, o czym świadczy wydane w dniu 12 marca 2015 r. postanowienie w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej. Organ celny zauważył, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśnił wszelkie okoliczności faktyczne zaistniałe w niniejszej sprawie i poddał analizie wyjaśnienia i dowody przedstawiane przez stronę. Skany chińskich dokumentów zostały dostarczone przez stronę jako ostatnie dowody w niniejszej sprawie, już po zakończeniu postępowania dowodowego. Mając na uwadze powyższe, jedyną czynnością w chwili obecnej jest oczekiwanie na wynik weryfikacji skanów dokumentów wystawionych przez chińskie organy, która może mieć wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W konsekwencji powyższego, w niniejszej sprawie organ celny nie mógł postąpić inaczej, jak tylko zawiesić niniejsze postępowanie celne w związku z wystąpieniem o pomoc prawną do chińskich organów.
Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił ponadto, iż w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 125 § 2 Ordynacji podatkowej, gdyż w niniejszej sprawie należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Powyższe wynikało zarówno z charakteru sprawy oraz z faktu, iż wniosek nie spełniał wszelkich wymogów formalnych - strona m.in. zmieniała podstawę prawną rozpatrzenia wniosku oraz nie przedstawiła wszelkich dokumentów potwierdzających zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny, co skutkowało koniecznością prowadzenia korespondencji ze stroną. W konsekwencji, wniosek strony nie mógł być załatwiony niezwłocznie, zgodnie z art. 125 § 2 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Celnej zweryfikował prawidłowość przedmiotowego postanowienia i stwierdził, że postanowienie organu I instancji było prawidłowe.
W przedmiotowej sprawie postępowanie prowadzone było na wniosek strony, żądającej zwrotu należności celnych uiszczonych w związku z dopuszczeniem do obrotu towaru. Kwestią niesporną jest, że w zgłoszeniu celnym został on zadeklarowany jako przędza poliestrowa, podczas gdy wedle twierdzenia strony okazał się on niezamawianym piaskiem. Do stwierdzenia całkowitej rozbieżności miało dojść po zwolnieniu towaru do procedury, w kilka dni po tym jak ustał dozór celny nad towarem. Jednakże, jak utrzymuje strona, wyłącznie piasek został przywieziony do Polski i tylko nim mógł być towar w prawnie relewantnym momencie przyjęcia zgłoszenia celnego. Swoje żądanie strona oparła początkowo na podstawie art. 236 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, następnie zaś na podstawie art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 900 ust. 1 lit. h rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Podstawa prawna żądania zwrotu należności ma istotne znaczenie wobec konieczności ustalenia, czy zachodzą określone w przepisach prawa przesłanki do jego uwzględnienia. Ocena zasadności żądania zwrotu cła w niniejszej sprawie na podstawie art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 900 ust. 1 lit. h rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego wymaga nie tylko ustalenia, czy istotnie przedmiotem dopuszczenia do obrotu nie mogła być przędza poliestrowa, rzekomo w ogóle do Polski nieprzywieziona, ale także ustalenie dobrej woli strony (nieświadomego ani niewynikającego z niedbalstwa zadeklarowania w zgłoszeniu celnym niesprowadzonego przez nią towaru) oraz zaistnienie pomyłki po stronie nadawcy (eksportera). Sprzeczny charakter ma stwierdzenie strony o "celowej pomyłce" (wniosek strony z dnia 17 lutego 2015 r.); pomyłka może zaistnieć mimo braku czyjekolwiek winy, względnie na skutek niedbalstwa lub lekkomyślności, nigdy zaś winy umyślnej.
Jak już wyżej odnotowano, w zaskarżonym postanowieniu postępowanie celne zostało zawieszone do czasu otrzymania przez Naczelnika Urzędu Celnego odpowiedzi od chińskich organów w ramach prowadzonej pomocy prawnej, w istotnych w ocenie organu I instancji kwestiach.
Zgodnie z treścią art. 87 ust. 1 ustawy Prawo celne organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku, gdy w jego toku wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że Naczelnik Urzędu Celnego wbrew twierdzeniu strony nie naruszył art. 87 ust. 1 Prawa celnego przez jego zastosowanie w tej sprawie. O naruszeniu niniejszego przepisu można by mówić jedynie wówczas gdyby organ celny zawiesił postępowanie pomimo niewystąpienia do jakiegokolwiek zagranicznego organu o pomoc prawną. Względnie przepis art. 87 Prawa celnego mógłby zostać pośrednio naruszony (w związku z zasadą ogólną sformułowaną w art. 125 Ordynacji podatkowej), gdyby wystąpienie tego rodzaju było oczywiście nieuzasadnione. Przepis art. 87 ust. 1 Prawa celnego daje bowiem organowi celnemu dyskrecjonalne uprawnienie do zawieszenia postępowania w przypadku zmaterializowania się hipotezy tegoż przepisu.
W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że z treści ww. przepisu oraz materiału zebranego dotychczas w tej sprawie jednoznacznie wynika, że organ celny I instancji w toku prowadzonego postępowania mógł zawiesić postępowanie w przypadku wystąpienia o pomoc prawną do organu państwa obcego i w ocenie organu II instancji zasadnie zawiesił przedmiotowe postępowanie. Strona nie kwestionowała, że otrzymała weryfikowane dokumenty z Chin pocztą elektroniczną w postaci skanów i tylko w tej formie zostały one przedstawione Naczelnikowi Urzędu Celnego.
Wobec powyższego oraz mając na względzie okoliczności zaistniałe w przedmiotowej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, zasadnym było zwrócenie się do organów chińskich o pomoc prawną w weryfikacji ich autentyczności. Tym bardziej, że Naczelnik Urzędu Celnego wystąpił do chińskich organów państwowych o pomoc prawną nie tylko w zakresie weryfikacji ww. dokumentów, ale również w zakresie uzyskania informacji o wynikach prowadzonych postępowań przez chińskie organy, które mogą mieć znaczenie przy rozpatrywaniu tej sprawy.
Zatem organ celny I instancji wbrew twierdzeniu strony nie naruszył zasady prawdy obiektywnej, gdyż nie odmówił wiarygodności twierdzeniom strony oraz nie rozstrzygnął ich na niekorzyść strony, lecz zdecydował się w celu wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, wnikliwe zbadać wszystkie istotne okoliczności mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Podsumowując, to że organ I instancji nie miał obowiązku zawieszać toczącego się postępowania nie oznacza, że nie mógł z takiego uprawnienia w tej konkretnej sprawie skorzystać. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego, iż wystąpienie do chińskich organów państwowych o pomoc prawną w zakresie weryfikacji skanów dokumentów przedstawionych przez stronę, stanowiących potwierdzenie wszczęcia postępowania w sprawie przestępstwa gospodarczego popełnionego przez nadawcę towaru, a także uzyskanie informacji o wynikach prowadzonych postępowań przez chińskie organy, umożliwi organowi celnemu prawidłowe i obiektywne rozpatrzenie wniosku strony w oparciu o wskazaną przez nią podstawę prawną ubiegania się o zwrot należności celnych, tj. art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 900 ust. 1 lit. h rozporządzenia Wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Zgodnie z ww. przepisem, należności są zwracane na pisemny wniosek dłużnika złożony we właściwym urzędzie celnym. Podkreślenia wymaga, że należności celne przywozowe podlegają zwrotowi w sytuacjach wynikających z okoliczności nie spowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Dokonanie zwrotu należności celnych przywozowych może zostać uzależnione od szczególnych warunków.
Według Dyrektora Izby Celnej, wynik prowadzonych przez chińskie organy postępowań, może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Może przesądzić o ewentualnym popełnieniu przestępstwa przez nadawcę towaru, polegającego na oszustwach gospodarczych, może podważyć rzetelność i prawidłowość wystawianych przez nadawcę faktur i innych dokumentów towarzyszących przesyłce. Umożliwi to Naczelnikowi Urzędu Celnego rzetelne rozpatrzenie wniosku Strony, w oparciu o wskazaną przez nią podstawę prawną ubiegania się o zwrot należności celnych. Z chwilą otrzymania odpowiedzi od chińskich organów w ramach prowadzonej pomocy prawnej, postępowanie powinno zostać niezwłocznie podjęte.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 125 § 1 i 2 oraz art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Celnej wskazał, że nie ma wątpliwości, że organ celny powinien działać w sprawie bez zbędnej zwłoki tj. wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Niemniej jednak w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej, organ winien wyczerpująco zbadać wszystkie okoliczności faktyczne związane z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Podejmowanie czynności bez zbędnej zwłoki nie oznacza "natychmiast" lub "szybko", a jedynie wskazuje na to, że nie należy bez powodu odkładać wykonania określonej czynności. Sam fakt niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie nie przesądza jeszcze o naruszeniu zasady szybkości postępowania. Ponadto do terminów załatwiania spraw nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
Podsumowując, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż wyczerpujące postępowanie dowodowe, o które zabiega Naczelnik Urzędu Celnego w granicach wynikających z tej sprawy jest nie tylko dopuszczalne, ale i konieczne. Przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego w ww. zakresie z zachowaniem w nim także gwarancji procesowych dla Strony tego postępowania, z oczywistych względów nie wpłynie na samodzielność i niezależność organu I instancji w przeprowadzaniu postępowania dowodowego.
Dyrektor Izby Celnej podzielił zatem stanowisko Naczelnika Urzędu Celnego, że zawieszenie przedmiotowego postępowania celnego, znajduje uzasadnienie w przytoczonych powyżej uregulowaniach prawnych, a przede wszystkim w interesie prawnym i gospodarczym Strony.
W świetle powyższego należało uznać, że zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego znajduje uzasadnienie w stanie faktycznym i prawnym.
W skardze na wyżej wskazane postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A A.W. M.K. Spółka jawna wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc zarzuty:
naruszenie art. 87 ust. 1 ustawy Prawo celne przez jego zastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że wystąpienie w toku postępowania o pomoc prawną do organu państwa obcego lub innego podmiotu państwa obcego wymaga w przedmiotowej sprawie zawieszenia postępowania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania postanowienia o zawieszeniu, podczas gdy organy celne nawet w przypadku wystąpienia z takim wnioskiem nie są zobligowane do zawieszenia prowadzonego postępowania celnego;
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, czyli art. 125 § 1 i 2 oraz art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez naruszenie przez organ zasady szybkiego działania i obowiązku załatwienia sprawy niezwłocznie, co jest konsekwencją wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zawieszenie postępowania nie było konieczne.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że trudno się zgodzić z takim rozstrzygnięciem, bowiem z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Celnego wystąpił do wskazanych w postanowieniu organów chińskich celem weryfikacji przedstawionych przez stronę dokumentów oraz o informacje o wynikach prowadzonych postępowań. Istotnym jest, że skarżąca przedstawiła Urzędowi Celnemu w G. wszystkie posiadane przez siebie dokumenty w formie scanów i zdaniem skarżącej nie było podstaw do zwracania się do organów chińskich celem ich weryfikacji. Na mocy art. 187 § 1 o.p. organ podatkowy jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy- jednakże warto wskazać, że wszczęcie postępowania podatkowego, co do zasady, powinno się zakończyć wydaniem rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie. W świetle wskazanych powyżej przepisów w ocenie skarżącej podczas wydawania postanowienia organ przekroczył również granice swobodnego uznania administracyjnego w zakresie oceny zgromadzonych dowodów i kwestionowania ich siły dowodowej dla uzasadnienia racji skarżącej. Dyrektor Izby Celnej, w postanowieniu utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego, uzasadniał, że wystąpienie do chińskich organów państwowych o pomoc prawną w zakresie weryfikacji scanów dokumentów przedstawionych przez skarżącą, umożliwi organowi celnemu prawidłowe i obiektywne rozpatrzenie wniosku skarżącej w oparciu o wskazaną podstawę prawną ubiegania się o zwrot należności celnych. Według Dyrektora Izby Celnej wynik prowadzonych przez chińskie organy postępowań może mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Z uwagi na wskazane okoliczności podnieść należy, że odmawiając wiarygodności twierdzeniom podnoszonym przez skarżącą wbrew wyraźnemu zakazowi rozstrzygania ich na niekorzyść podatnika naruszył zasadę prawdy obiektywnej. Organ I i II instancji nie poddał swej ocenie wszystkich podnoszonych w toku postępowania okoliczności, nie wykazując za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy, argumentacji dlaczego twierdzeniom skarżącej odmówiono wiarygodności.
Zgodnie z art. 87 ustawy - Prawo celne organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku, gdy w jego toku wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego. Zdaniem skarżącej, jeżeli okoliczności sprawy wymagały zwrócenia się przez Urząd Celny w G. do organów chińskich o pomoc prawną- to organ nie miał obowiązku zawieszać toczącego się postępowania. Należy uznać za w pełni zasadne orzecznictwo sądów administracyjnych, które w wydanych rozstrzygnięciach wskazują, iż organy celne nawet w przypadku wystąpienia z takim wnioskiem nie są zobligowane do zawieszenia prowadzone postępowania celnego. Należy zauważyć, że wystąpienie o pomoc prawną nie tamuje prowadzonego postępowania, tak więc jego zawieszenie jest bezzasadne.
Warto podkreślić, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 13 stycznia 2015r. i do tej pory nie zostało zakończone. Można przyjąć, że zawieszenie doprowadzi do niepotrzebnej zwłoki w wyjaśnieniu przedmiotowej sprawy. Organy podatkowe powinny działać w sprawie szybko, a organy nie powinny odkładać wykonania określonych czynności w sprawie. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. W rzeczywistości podejmowanie przez organ podatkowy działań szybkich oraz załatwianie sprawy niezwłoczne nawiązuje do terminów załatwiania spraw podatkowych (art. 139-143 o.p.). Warto wskazać, że zdaniem skarżącej w chwili obecnej nie występują żadne przeszkody uniemożliwiające rozpatrzenie wniosku o zwrot należności celnych. Niewydanie przez właściwy organ rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jedynie przedłuża postępowanie i prowadzi do jego przewlekłości. Należy również zauważyć, że Naczelnik Urzędu Celnego wydał już w przedmiotowej sprawie postanowienie o zawieszeniu toczącego się postępowania, powołując się na art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Istotnym jest, że na skutek zażalenia złożonego przez skarżącą, postanowieniem z dnia 9 lipca 2015r. w sprawie o nr [...] organ nadrzędny - Dyrektor Izby Celnej uchylił postanowienie o zwieszeniu postępowania, stwierdzając brak podstaw do jego zawieszenia. W ocenie skarżącej ustalenia w postępowaniu podatkowym w zakresie stanu faktycznego podejmuje organ podatkowy prowadzący postępowanie, a nie inne organy państw obcych, dlatego też organ powinien dopełnić wszelkich starań, by uczynić zadość obowiązkowi jak najszybszego zakończenia postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 87 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 858) organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku, gdy w jego toku wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego.
W niniejszej sprawie, z uwagi na wskazaną przez skarżącą podstawę prawną dochodzenia zwrotu należności celnych tj. art. 239 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 900 ust.1 lit. h rozporządzenia wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego organy celne zobowiązane są ustalić czy tak jak podaje strona skarżąca przedmiotem dopuszczenia do obrotu nie była przędza poliestrowa. Konieczne jest także ustalenie dobrej woli skarżącej tj. czy zadeklarowanie w zgłoszeniu celnym niesprowadzonego przez nią towaru nie wynikało z niedbalstwa bądź też czy nie nastąpiła pomyłka po stronie nadawcy (eksportera).
Podkreślić należy, że zawieszenie postępowania na podstawie ww. przepisu jest fakultatywne i w tym zakresie organy celne nie polemizują ze skarżącą, a mimo tego doszło do ponowienia tego zarzutu w skardze. Na podstawie przywołanego przepisu oczywistym jest, że w przypadku wystąpienia w toku postępowania z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego, organ celny nie musi ale może zawiesić postępowanie. Stanowisko w tym przedmiocie zobowiązany jest uzasadnić, co podlega ocenie Sądu.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że organy celne nie naruszyły art. 87 ust. 1 Prawa celnego. Po pierwsze w sytuacji gdy skarżąca otrzymała weryfikowane dokumenty z Chin pocztą elektroniczną w postaci skanów i tylko w takiej formie przedstawiła je organowi pierwszej instancji, zasadnym było zwrócenie się do organów chińskich o pomoc prawną w weryfikacji ich autentyczności. Po drugie celem zwrócenia się o pomoc prawną było jednocześnie uzyskanie informacji o wynikach prowadzonych postępowań przez chińskie organy, co może mieć wpływ na ustalenie przesłanek istotnych dla uznania zasadności wniosku o zwrot należności celnych. W okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy nie sposób bowiem przyjąć, że uwzględnienie wniosku powinno nastąpić niejako automatycznie. W zaskarżonym postanowieniu wykazano wpływ ustaleń organów państwa obcego, o pomoc prawną do którego organ celny zwrócił się a wyjaśnieniem przesłanek istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku o zwrot należności celnych.
W ocenie Sądu w świetle powyższych rozważań nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 125 § 1 i 2 oraz art. 139 ustawy Ordynacja podatkowa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło