III SA/Gd 440/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-02
Skład orzekający: Alina Dominiak, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania dobrowolnie i trwale, mimo że posiada tam centrum życiowe?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania dobrowolnie i trwale. Kluczową przesłanką do wymeldowania jest faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, a nie tylko posiadanie tam centrum życiowego czy zameldowania. Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania strony i jej rodziców, potwierdził trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu E. M. wraz z dziećmi z pobytu stałego. Organy administracji ustaliły, że E. M. od listopada 2004 r. nie zamieszkuje w lokalu w L., lecz w P. G., co potwierdziły jej zeznania, zeznania rodziców oraz kontrola policyjna. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2005r. nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu E. M. wraz z dziećmi .P i A. z pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w L., gmina P. G. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w toku wszczętego z urzędu postępowania ustalono, że E. M. wraz z dziećmi jest zameldowana w lokalu przy ulicy [...] w L., lecz od 24 września 2004r. tam nie mieszka, zamieszkuje natomiast wraz z dziećmi u rodziny męża w lokalu położonym P. G. przy ul. [...]. Tam też jest zameldowana na pobyt czasowy ( od 24 września 2004r. do 24 września 2005r.) córka P.. Organ powołał się przy tym na ustalenia dokonane w toku postępowania, w tym zeznania rodziców E. M., którzy stwierdzili, że E. M. nie zamieszkuje wraz z dziećmi w lokalu w L., lecz w P. G., ponieważ : " w domu tym nie ma warunków do wychowywania dzieci jest zimno." Z kolei E.M. w dniu 10 stycznia 2005r. zeznała, że mieszka od listopada 2004r. w P. G. przy ul. [...], lecz nie jest tam zameldowana. Fakt nie zamieszkiwania E. M. w lokalu potwierdziła również przeprowadzona w dniu 17 stycznia 2005r. przez Komendę Powiatową Policji w P.G. kontrola ( pismo w aktach sprawy). W ocenie organu pierwszej instancji zgromadzony w sprawie materiał potwierdza, że lokal w L. nie jest miejscem pobytu stałego E. M. i jej dzieci, zostały zatem spełnione przesłanki, o których mówi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), a zatem należało wymeldować E. M. wraz z dziećmi z w/w lokalu.
W odwołaniu E. M. podniosła, że lokal przy ul. [...]w L. jest jej centrum życiowym, natomiast przebywa w trzech różnych miejscach. Decyzja organu pierwszej instancji jest krzywdząca, a praktyki zastosowane przez jej wydaniem są dla strony obrażające. Strona zarzuciła przy tym niewłaściwe zachowanie pracowników urzędu gminy w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, czym naruszyli jej dobra osobiste i godność.
Rozpoznając odwołanie E. M. Wojewoda [...] decyzją z dnia 1 czerwca 2005r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż E. M. nie zamieszkuje wraz z dziećmi w miejscu pobytu stałego, co wynika zarówno z jej zeznań, jak również zeznań jej ojca. Organ nadto stwierdził, że mając wyjaśnienia E. M. zawarte w odwołaniu oraz rozbieżności pomiędzy nimi a podanymi do protokołu, uznał wyjaśnienia złożone do protokołu i przyznał im moc dowodową, bowiem były składane pod odpowiedzialnością karną. Organ podkreślił, iż posiadanie pobytu stałego związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, który oznacza, że w tym lokalu osoba posiada tzw. centrum życiowe, czyli miejsce gdzie koncentrowałby się ogół spraw życiowych. Bez wątpienia takim centrum życiowym nie jest lokal położony w L. Nadto organ wskazał, iż fakt posiadania meldunku ma jedynie charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinien odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób. W tej sytuacji organ odwoławczy wywiódł, iż spełniona została przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych.
Skargę na powyższą decyzję wniosła E. M. zarzucając jej istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało znaczący wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7, 8, 9 k.p.a. w wyniku czego niedokładnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy i wydano na jego postawie błędne decyzje.
Zdaniem skarżącej postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone nieprawidłowo i rezultacie tego wyciągnięto błędne wnioski na podstawie których podjęto zaskarżoną decyzję. Podstawą ustalenia nie mogą być dowolne zapiski urzędnika, nie podpisane przez osobę udzielającą informacji. Sporadyczne wyjazdy skarżącej z domu w L. nie mogą świadczyć o tym, że wyprowadziła się ona ze swojego miejsca zamieszkania. Skarżąca mieszka wraz z dziećmi w w/w lokalu i nie zamierza się z niego wyprowadzać. Nadto, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych skarżąca wskazała, że kontrole w przedmiotowym mieszkaniu były przeprowadzone w dniu 10 grudnia 2004r. i 10 stycznia 2005r., a więc w odstępie czasu zaledwie jednego miesiąca, a ten okres czasu jest zbyt krótki, aby orzec o wymeldowaniu z mieszkania.
Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżącej odnośnie specyfiki przeprowadzania kontroli zamieszkiwania i złej woli osób uczestniczących w kontroli. Nadto oświadczenia osób na które powołuje się organ odwoławczy zostały przeinaczone i podane na niekorzyść skarżącej. Skarżąca zarzuca, że zostały one zmyślone i podano w nich nieprawdziwe fakty. Nadto w/w osoby winny protokół ich przesłuchania podpisać, czemu miałoby służyć ponownie przeprowadzone postępowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zasadnicze znaczenie dla wymeldowania osoby z pobytu stałego ma art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w dacie orzekania przez organ odwoławczy stanowił, że " organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Zatem jedyną przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przy czym należy uwzględnić dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych w sprawach o wymeldowanie, która przyjmuje, iż o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/00, baza Lex nr 50123, wyrok).
Organ prowadzący postępowanie w sprawie wymeldowania jest zobligowany do ustalenia czy zachodzi powyższa przesłanka do wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. Musi przy tym przestrzegać reguł przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego i dopiero po jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie może orzec o wymeldowaniu.
W przedmiotowej sprawie decyzję organu I instancji wydano po ustaleniach organu, które nie budzą wątpliwości Sądu. W trakcie postępowania została przeprowadzona dwukrotnie kontrola meldunkowa, przesłuchano E. M. i jej rodziców H. i L. Ż. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż co najmniej od listopada 2004 r. E. M. wraz z dziećmi nie mieszka w lokalu położonym w L., ponieważ w mieszkaniu tym nie było warunków do zamieszkania.
Z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w P. G. z dnia 17 stycznia 2005r. wynika, że E. M. w lokalu położonym w L. nie przebywa od dłuższego czasu, przebywa zaś u swojego męża w P. G. przy ul. [...].
Powyższe znajduje potwierdzenie w zeznaniach skarżącej, jak również jej rodziców.
Wobec treści zeznań skarżącej i jej rodziców należy podzielić ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy administracji publicznej, iż opuściła ona mieszkanie w sposób trwały i dobrowolny. Wynikało z konieczności stworzenia dogodnych warunków życia dla siebie i dzieci.
W tych okolicznościach organ meldunkowy wydał prawidłową decyzję o wymeldowaniu strony z przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy utrzymał decyzję organu I instancji
Podsumowując powyższe Sąd stwierdza, że w toku prowadzonego postępowania organy nie naruszyły obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa materialnego.
W trakcie prowadzonego postępowania Sąd nie stwierdził również naruszeń prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w szczególności odnosi się to do wymienionych w skardze postanowień art. 6, 8, 9 k.p.a. Przepisy art. 6, 7, i 9 statuują zasady ogólne postępowania administracyjnego:
- art. 6 zasadę praworządności ,
- art. 7 zasadę prawdy obiektywnej,
- art. 9 zasadę udzielania stronom informacji.
Realizację tych zasad gwarantują konkretne przepisy procesowe mające na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego, zapewnienie stronie lub jej przedstawicielom czynnego udziału we wszystkich podejmowanych czynnościach procesowych, udzielenie informacji o obowiązujących przepisach prawa oraz dokonanych w postępowaniu ustaleniach.
W rozpatrywanym przypadku organ administracji w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia szczegółowo wykazał czym kierował się przy dokonywaniu ustaleń oraz ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Doszło w sprawie do wyjaśnienia w sposób dokładny stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Niezasadne jest zwłaszcza twierdzenie skarżącej, że protokoły przesłuchania jej rodziców i jej samej zostały sporządzone dowolnie i nie zostały podpisane przez osoby składające wyjaśnienia. Oba znajdujące się w aktach sprawy protokoły zostały podpisane przez osoby składające do nich wyjaśnienia, co równocześnie stwarza domniemanie prawdziwości co do ich treści. Tym samym należy uznać, że prowadzone w tym zakresie postępowanie nie miało charakteru dowolnego i nie naruszało obowiązujących przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik.
Należy w tym miejscu zauważyć, że wprawdzie w postępowaniu nie uczestniczyli wszyscy współwłaściciele nieruchomości na której położony jest przedmiotowy budynek, to jednak Sąd, mając na uwadze treść art. 209 k.c., uznał, że można tutaj mówić o tzw. czynnościach zachowawczych, zatem uczestniczący w postępowaniu współwłaściciel B.Ż. działał również w interesie pozostałych współwłaścicieli, o czym nota bene wspomniał w swoim piśmie z dnia 2 grudnia 2004r.
W końcu, co do zarzutów skarżącej odnośnie, braku zajęcia przez organ odwoławczy stanowiska w kwestii specyfiki przeprowadzania kontroli jej zamieszkiwania i złej woli osób uczestniczących w kontroli, to Sąd pragnie zauważyć, że Wojewoda [...] jest organem sprawującym jedynie kontrolę instancyjną ( tj. w zakresie orzekania) nad organami gminy, nie jest zaś organem mającym kompetencje kontroli sposobu wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników. Wprawdzie organ odwoławczy, zgodnie z wynikającą z art. 9 k.p.a. zasadą udzielania stronom informacji, winien był o powyższym fakcie skarżącą poinformować, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło