III SA/Gd 442/23

WyrokWSA w Gdańsku2024-03-28

Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Górska, Adam Osik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy Policji, po uchyleniu ich decyzji przez sąd administracyjny i wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku oddalającego skargę kasacyjną organu, są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, nawet w obliczu późniejszej nowelizacji przepisów, która weszła w życie po wydaniu decyzji organów, ale przed ponownym rozpoznaniem sprawy?
Ratio decidendi
Organy Policji, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu ich decyzji przez sąd administracyjny i oddaleniu skargi kasacyjnej organu, są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, zgodnie z art. 153 PPSA. Wejście w życie nowelizacji przepisów po wydaniu decyzji organów, ale przed ponownym rozpoznaniem sprawy, nie uzasadnia odstąpienia od zastosowania prawomocnego wyroku, jeśli nie powoduje to, że pogląd sądu staje się nieaktualny. W tym przypadku, organy naruszyły art. 153 PPSA, nie dokonując wyliczenia i wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop zgodnie z wykładnią art. 115a ustawy o Policji w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący, były policjant, domagał się wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w 2007 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. Organy Policji odmówiły wypłaty, twierdząc, że ekwiwalent został już wypłacony w całości według obowiązujących wówczas przepisów. Po uchyleniu decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej organu przez NSA, organy ponownie odmówiły wypłaty, powołując się na nowelizację przepisów. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o Policji oraz nieuwzględnienie wcześniejszych orzeczeń sądów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Asystent sędziego Joanna Karpińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2023 r. nr 24/F/2023 w przedmiocie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Malborku z dnia 9 maja 2023 r. nr 01/P. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Malborku z dnia 9 maja 2023 r., którą odmówiono J. P. (dalej: "skarżący") wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 30 listopada 2018 r. skarżący wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w Malborku (dalej: "organ I instancji", "Komendant Powiatowy Policji") o wypłatę wyrównania za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2007 r. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym stwierdzono, że art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2067) jest niezgodny z Konstytucją RP. Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 9 stycznia 2019 r. odmówił skarżącemu wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Rozstrzygnięcie to Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku (dalej: "organ odwoławczy", "Komendant Wojewódzki Policji") decyzją z dnia 14 marca 2019 r. utrzymał w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 308/19 uchylił decyzje organów obu instancji. Formułując wskazania co do dalszego postępowania, tutejszy Sąd nakazał dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w taki sposób, jaki wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., tj. w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. W tym zakresie wskazano, że powołane przepisy stanowią wystarczającą podstawę prawną do rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 1782/21 oddalił skargę kasacyjną organu od wyroku tutejszego Sądu. W uzasadnieniu NSA wskazał, że ustawodawca, pomimo powołanej wyżej treści rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., zarówno w dacie orzekania przez organy Policji obu instancji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie uzupełnił normy prawnej ustalającej prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop o sposób ustalenia wysokości ekwiwalentu. Nie podzielił przy tym twierdzenia skarżącego kasacyjnie organu, że na dzień orzekania w systemie prawnym nie było normy ustawowej odnoszącej się do ustalenia należnego byłemu policjantowi prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Podstawę prawną nadal stanowił art. 115a ustawy o Policji, który w tym zakresie zachował walor konstytucyjności. Niekonstytucyjność dotyczyła wyłącznie jednego elementu przepisu – wskazanego w nim ułamka. Stanowisko tut. Sądu w zakresie dokonanej wykładni prawa uznano za prawidłowe. NSA zwrócił uwagę, że nowe rozwiązania w omawianym przedmiocie zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610, dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), która weszła w życie 1 października 2020 r. Skoro przedmiotowa ustawa w dacie orzekania przez organy, jak i WSA nie obowiązywała, to nie mogła być uwzględniona zarówno przy ocenie decyzji organów obu instancji, ale również w ramach ewentualnych wskazań Sądu I instancji, co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na zakres swoich kompetencji, zaznaczył, że nie ma możliwości wypowiadania się co do treści przyszłego rozstrzygnięcia organu podejmowanego w oparciu o nowy stan prawny, nieobowiązujący w chwili wydawania decyzji. Jedynie dodatkowo wyjaśniono, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, musi ocenić na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą o szczególnych rozwiązaniach), zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Powiatowy Policji decyzją z dnia 9 maja 2023 r. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie przyznało uprawnień byłym policjantom do przedmiotowego ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według "przelicznika" np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to miało miejsce w innych służbach mundurowych. Znowelizowany przepis art. 115a ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu. Mając na uwadze art. 153 p.p.s.a., organ I instancji przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono skarżącemu w całości przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy (przy zastosowaniu "przelicznika" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego), to jego uprawnienie zostało już zrealizowane. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 czerwca 2023 r., Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy ustalił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 31 lipca 2007 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji z dnia 16 lipca 2007 r. Skarżącemu został wypłacony ekwiwalent pieniężny za 52 dni niewykorzystanych urlopów w kwocie 13.735,80 zł brutto, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na podstawie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu I instancji została wydana z uwzględnieniem znowelizowanych przepisów ustawy o Policji oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą o szczególnych rozwiązaniach. Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, art. 115a ustawy o Policji (w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą) stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. W związku z powyższym od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie mają przepisy w brzmieniu dotychczasowym – wysokość przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego ustalana jest według "przelicznika" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w dniu zwolnienia ze służby. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że znowelizowane przepisy ustawy o Policji, jak również przepisy przejściowe ustawy o szczególnych rozwiązaniach, nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy rozważył, czy jest w stanie wykonać prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 11 lipca 2019 r. W tym zakresie odwołał się do art. 6 k.p.a. i art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. W ocenie organu zastosowanie wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu zaprezentowanym w powołanym wyroku stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Zwrócił przy tym uwagę, że dnia 1 października 2020 r. został wyposażony w materialnoprawne przepisy, umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy, obejmujące każdy mogący pojawić się stan faktyczny. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając jej naruszenie: 1/ art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, a w konsekwencji odmowę określenia należnych świadczeń z tytułu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w prawidłowej wysokości; 2/ art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wysokość należnego ekwiwalentu należy ustalić według "przelicznika" 1/30 miesięcznego wynagrodzenia za 1 dzień urlopu, który przestał obowiązywać w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r.; 3/ art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach z pominięciem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r.; 4/ nieuwzględnienie przez organ stanowiska przedstawionego w wyroku WSA z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 308/19 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 1782/21. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, ewentualnie o zawieszenie postępowania z uwagi na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 866/20. Organ podkreślił, że nie jest władny zastosować innego wskaźnika niż ten, który przewiduje ustawa – ani w drodze analogii z innych ustaw ani ustalonego we własnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji, utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji, który odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 308/19 uchylił decyzje organów obu instancji z dnia 9 stycznia 2019 r. oraz 14 marca 2019 r., odmawiające skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu. Uchylając wskazane rozstrzygnięcia Sąd nakazał wyliczyć i wypłacić skarżącemu część należnego ekwiwalentu na postawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w taki sposób, jaki wynikał z wyroku Trybunału Konstytucyjnego (zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 lutego 2023 r. III OSK 1782/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania przedmiotowego ekwiwalentu pieniężnego. Zdaniem organu zastosowanie się do wykładni art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu przyjętym w wyroku tutejszego Sądu stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a., ponieważ dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 308/19. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 290/23 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu organy obu instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny, niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu – nie dokonały wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Wejście w życie w dniu 1 października 2020 r. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od zastosowania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozważania prawne zawarte w powoływanym wyroku, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach "przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.". Jak stanowi art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad wynikających z ustawy o Policji, a nie do przelicznika dziennego w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. wtórnej niekonstytucyjności, które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne, co z kolei oznaczałoby, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału Konstytucyjnego, które wiążą również ustawodawcę. Zdaniem Sądu zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu nowelizacji ustawy o Policji, dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji RP. Powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego przepis art. 115a ustawy o Policji w części objętej wyżej określoną niekonstytucyjnością na mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach zgodnie z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go według zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 11 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 308/19 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt III OSK 1782/21 ze wskazaniem, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia. Nie doszło bowiem do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej. Dlatego żądanie skarżącego powinno zostać uwzględnione z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Ponieważ art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 321/21). W konsekwencji, mając na względzie naruszenie przez organy przepisów art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oraz art. 153 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Rzeczą organów będzie zatem dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w świetle adekwatnych regulacji prawnych interpretowanych w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, do czego – stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. – organy były już zobowiązane na mocy wydanego w dniu 11 lipca 2019 r. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za 1 dzień roboczy, przy czym należy mieć na uwadze, iż przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. W konsekwencji liczbę dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. należy pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Różnica pomiędzy tak wyliczoną kwotą, a kwotą wypłaconą skarżącemu przy odejściu ze służby powinna być mu wypłacona w ramach wyrównania wcześniejszego świadczenia. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pytania prawnego zawartego w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 866/20. Sprawa w Trybunale Konstytucyjnym została zarejestrowana pod sygn. akt P 7/21. Z uwagi na cofnięcie pytania przez sąd pytający Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 24 lutego 2024 r. umorzył postępowanie w sprawie P 7/21 ( publ. OTK-A 2024/20 ). Sąd w składzie orzekającym, mając na uwadze zasadę szybkości postępowania wynikającą z art. 7 p.p.s.a. oraz uwzględniając, że w przedmiotowej sprawie został już uprzednio wydany prawomocny wyrok Sądu korzystny dla skarżącego, dokonał samodzielnej wykładni art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw wskazując, w jaki sposób należy odczytywać jego treść w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) oraz w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło