III SA/Gd 443/07
WyrokWSA w Gdańsku2008-01-24
Skład orzekający: Marek Gorski, Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie przedemerytalne, które nie zostało przyznane zmarłemu za jego życia decyzją administracyjną, może zostać przyznane jego następcy prawnemu po jego śmierci?Ratio decidendi
Świadczenia z tytułu bezrobocia, w tym świadczenie przedemerytalne, stanowią prawa majątkowe, które mogą przejść na spadkobierców, ale tylko pod warunkiem, że zostały one przyznane zmarłemu decyzją administracyjną za jego życia. Skoro zmarły nie ubiegał się o świadczenie przedemerytalne i nie zostało mu ono przyznane, jego następca prawny nie może domagać się jego przyznania po jego śmierci.Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego po zmarłym ojcu. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że ojciec skarżącego nie posiadał prawa do świadczenia przedemerytalnego ani innych świadczeń z tytułu bezrobocia podlegających dziedziczeniu, ani też nie ubiegał się o nie za życia. Skarżący zakwestionował decyzje, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego i zaniedbania urzędników. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut,, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 października 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę.
Pismem z dnia 14 września 2007 r. Z. R. zwrócił się do Powiatowego Urzędu Pracy w M. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego po zmarłym ojcu W. R.
Starosta [...] decyzją z dnia 26 września 2007 r. odmówił w/w przyznania przedmiotowego świadczenia, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż stosownego wniosku nie złożyła osoba uprawniona.
Nadto organ I instancji podniósł, iż brak jest podstaw prawnych do przyznania wnioskodawcy świadczenia przedemerytalnego.
W następstwie odwołania wniesionego przez Z. R. Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 października 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne wskazując, iż zmarły ojciec wnioskodawcy do dnia otwarcia spadku nie posiadał prawa do świadczenia przedemerytalnego ani innych świadczeń z tytułu bezrobocia podlegających dziedziczeniu. Co równie ważne, zmarły ojciec wnioskodawcy nie ubiegał się o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Taka sytuacja faktyczna powoduje zaś, iż wnioskodawcy żądane prawo nie może być przyznane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z.R. powołując się na niesprecyzowane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oraz zaniedbania urzędników pozbawiające jego ojca świadczenia przedemerytalnego zakwestionował decyzję Wojewody [...] w całej rozciągłości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji publicznej zasadniczego znaczenia nabiera treść art. 77 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.).
W dacie orzekania przez Starostę [...] jak i Wojewodę [...] przepis ten stanowił, iż świadczenia z tytułu bezrobocia przysługujące bezrobotnym i innym uprawnionym osobom stanowią ich prawa majątkowe i przechodzą po ich śmierci, w równych częściach, na małżonka oraz inne osoby spełniające warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Jak widać, ustawodawca przewidział wprost możliwość przejścia świadczeń z tytułu bezrobocia na inne osoby. Nie mniej jednak przedmiotowe przejście świadczeń obwarowane zostało pewnymi warunkami dotyczącymi zarówno samego świadczenia jak i osoby, która dane świadczenie miałaby nabyć.
Z pism kierowanych do organów administracji oraz skargi wynika zaś, iż skarżący wnosił o wsteczne przyznanie świadczenia przedemerytalnego, które w jego ocenie, jako należne, przysługiwało zmarłemu ojcu.
Z takim żądaniem nie można się zgodzić, co słusznie uczyniły organy orzekające w sprawie.
Podstawowym warunkiem uzyskania świadczeń z tytułu bezrobocia w oparciu o art. 77 w/w ustawy jest okoliczność "przysługiwania" tych świadczeń określonej osobie, co nierozerwalnie łączy się z potwierdzeniem tego faktu stosownym aktem administracyjnym wydanym po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika wprost, iż nieżyjący ojciec skarżącego był zarejestrowany jako bezrobotny w okresach: 21 maja 1991 r. – 14 kwietnia 1994 r. oraz 20 grudnia 1995 r. – 18 kwietnia 1996 r. Nadto nie był uprawniony do świadczenia przedemerytalnego przyznanego w przewidzianym przepisami trybie; w dniu 11 maja 1996 r. wydana bowiem została decyzja o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej (od dnia 19 kwietnia 1996 r.). Od dnia 11 czerwca 1996 r. w związku z osiągnięciem przepisanego wieku W. R. nabył z kolei prawo do emerytury w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Również z zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu sporządzonego przez Powiatowy Urząd Pracy w M. wynika, iż nie toczyło się postępowanie o przyznanie W. R. świadczenia przedemerytalnego. Tym samym niemożliwym było przyznanie skarżącemu w/w świadczenia przedemerytalnego z datą wsteczną.
W związku z faktem, iż w przedmiocie ewentualnego przyznania świadczenia przedemerytalnego zmarłemu ojcu nie toczyło się jakiekolwiek postępowanie administracyjne (w oparciu o przepisy obowiązujące do dnia 1 maja 2004 r., tj. do dnia wejścia w życie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), nie zachodziły przesłanki określone w art. 77 w/w aktu prawnego.
Z kolei skarżący jako następca prawny, mógłby stać się stroną postępowania (w świetle art. 30 § 4 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego) w przypadku gdy prowadzone postępowanie dotyczyłoby np. wysokości świadczenia przyznanego adresowaną do zmarłego ojca decyzją. W takim bowiem przypadku skarżący miałby prawo do skontrolowania, czy wysokość przyznanego zmarłemu świadczenia nie została przez organy zatrudnienia w sposób niezgodny z prawem pomniejszona.
W tym stanie uznać należało, iż decyzja wydana przez organ I instancji była prawidłowa pod względem merytorycznym. Identycznie ocenić także należy decyzję organu odwoławczego rozpatrującego sprawę ponownie w świetle wyrażonej w art. 15 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Na marginesie Sąd wskazuje, iż do decyzji organu I instancji można mieć zastrzeżenia o charakterze formalnym. Decyzja oprócz wadliwej konstrukcji i lakoniczności swego uzasadnienia nie zawiera bowiem poprawnie przytoczonej podstawy prawnej. Nie mniej jednak nie są to uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.
Z uwagi zaś na fakt, iż Sąd nie znalazł podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło