III SA/Gd 446/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2016 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 25 stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej w formie opłacania składki na ubezpieczenie społeczne oddala skargę. Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2015 r. M. T. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Nr [...] w G. o opłacanie za nią składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Prezydent Miasta decyzją z dnia 24 lipca 2015 r. (nr [...]) odmówił M. T. opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W ocenie organu M. T. nie spełnia wszystkich przesłanek do nabycia świadczenia określonych w art. 42 ust. 1 i ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. W szczególności nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy sprawowaniem przez nią opieki nad matką a rezygnacją z zatrudnienia. M. T. odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji wnosząc o przyznanie świadczenia. Decyzją z dnia 25 stycznia 2016 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", w związku z art. 42 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) - uchyliło ww. decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 lipca 2015 r. i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona złożyła wcześniej wniosek o świadczenie na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które ma charakter ciągły, gdyż jest przyznawane na okres sprawowania opieki. Jej wniosek z marca 2015 r. został rozpatrzony negatywnie decyzją organu pierwszej instancji z dnia 23 kwietnia 2015 r. Organ odwoławczy decyzją z dnia 16 września 2015 r. uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, jednakże M. T. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego i sprawa ta - o sygn. akt II SA/Gd 894/15 - oczekuje na rozpoznanie. Postępowanie w sprawie prawa do świadczenia nie zostało zatem zakończone. W świetle przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego nie można prowadzić kilku odrębnych postępowań administracyjnych w tej samej sprawie. Dlatego też wniosek strony z dnia 26 czerwca 2015 r. w ogóle nie powinien zostać merytorycznie rozpoznany a postępowanie winno być umorzone. Kolejne wnioski dotyczące tego samego świadczenia na kolejne miesiące są bezprzedmiotowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. T. domagała się uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 104 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy merytoryczne, tj. w kontekście przestanek art. 42 ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wiosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do uznania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej zwana: "k.p.a.", na mocy której organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia 24 lipca 2015 r. wydaną w przedmiocie opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję i uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek podjąć tego rodzaju rozstrzygnięcie, kiedy wszczęcie postępowania, tak jak w rozpoznawanej sprawie, było bezprzedmiotowe. Sąd w pełni podziela stanowisko organu odwoławczego, że wniosek M. T. z dnia 26 czerwca 2015 r. o opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne nie może podlegać merytorycznemu rozpatrzeniu. W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można bowiem prowadzić kliku, czy nawet kilkunastu postępowań w tej samej sprawie administracyjnej. Organ odwoławczy ustalił, że pierwszy z wniosków M. T., w którym zwróciła się o wydanie decyzji w ww. przedmiocie, jest datowany na marzec 2015 r. Organ zaznaczył jednocześnie, że wszystkie kolejne wnioski dotyczące świadczenia, o którym mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, a powielane po złożeniu pierwotnego wniosku, nie wszczynają odrębnych postępowań administracyjnych. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Tym samym skoro organ I instancji dokonał merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 26 czerwca 2015 r., to organ odwoławczy zasadnie ocenił te działanie jako nieprawidłowe i bezprzedmiotowe. Reasumując, okoliczność że skarżąca cyklicznie ponawia wniosek o opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, nie może powodować wszczynania kolejnych postępowań administracyjnych w tej samej sprawie, która – jak zasadnie zauważył organ odwoławczy – jest jeszcze w toku. W ocenie Sądu, tego rodzaju skutek nie jest również intencją samej skarżącej, która oczekuje od organu szybkiego merytorycznego rozpoznania jej sprawy. W tym kontekście składane przez skarżącą do organu I instancji kolejne pisma, w których podnosi, że spełnia warunki przyznania świadczenia, nie powinny być traktowane inaczej jak uzupełnienie pierwotnie złożonego wniosku w tej sprawie i ponaglenie organu. Wskazać w niniejszej sprawie należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r. (sygn. akt III SA/Gd 894/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 września 2015 r. (nr [...]), na mocy której organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji, który po rozpatrzeniu wniosku M. T. z marca 2015 r., odmówił wnioskodawczyni opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W związku z tym w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji będzie on niewątpliwie musiał odnieść się do podnoszonej przez M. T. argumentacji, że w związku z opieką nad matką spełnia przesłankę rezygnacji z zatrudnienia. Do czasu rozstrzygnięcia pierwotnego wniosku skarżącej, rozstrzyganie kolejnych jest jednak niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisu art. 104 k.p.a. Odnosząc się do powyższego Sąd podziela stanowisko Kolegium prezentowane w odpowiedzi na skargę, że decyzja wydana na skutek wniosku skarżącej z marca 2015 r. obejmuje swoim rozstrzygnięciem, z uwagi na charakter świadczenia, również prawo do świadczenia za te miesiące, w których skarżąca złożyła kolejne wnioski o opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Sądowi z urzędu wiadomo jest, że skarżąca składa wnioski o podobnej treści systematycznie. Nie budzi tym samym wątpliwości Sądu stanowisko organu, który uznał, że wniosek skarżącej z czerwca 2015 r. jest kolejnym wnioskiem w sprawie, której przedmiotem jest opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne. Jedyną podstawę rozpoznania takiego wniosku stanowi art. 42 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.). Tym samym prawidłowo organ odwoławczy przyjął, że w przypadku złożenia kolejnego wniosku podlegającego rozpoznaniu na podstawie powołanego wyżej przepisu, nie może on zostać rozpatrzony oddzielnie. W konsekwencji Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa materialnego, jak również przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.