III SA/Gd 447/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K. L. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr OPE.906.2.53.2023.SS w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: umorzyć postępowanie. Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku wystąpił do Wojewody Pomorskiego o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego K. L. (zwanego dalej również "stroną", "skarżącym", "zobowiązanym"), celem wyegzekwowania świadczeń niepieniężnych zgodnie z treścią załączonego tytułu wykonawczego nr [...], tj. poddania dziecka – J. L. (ur. [...] r.) obowiązkowi szczepień ochronnych. W dniu 15 lutego 2023 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku wpłynęło pismo K. L. formułujące zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm. – dalej w skrócie jako "u.p.e.a."). Postanowieniem z dnia 16 marca 2023 r. (nr SE.EP/413/53/RCz/22/23.2) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Pucku - działając na podstawie art. 2, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 338 – dalej w skrócie jako "u.p.i.s.") oraz art. 34 § 1 i 2 u.p.e.a. - oddalił zarzuty zobowiązanego K. L. złożone w postępowaniu egzekucyjnym. K. L. pismem z dnia 27 marca 2023 r. złożył zażalenie na ww. postanowienie, które następnie zostało rozpatrzone postanowieniem Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 kwietnia 2023 r. (nr OPE.906.2.53.2023.SS) utrzymującym w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. K. L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu I instancji, zarzucając m.in. naruszenie art. 63 i art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. - dalej w skrócie jako "k.p.a.") i wyjaśniając, że zażalenie z dnia 27 marca 2023 r. dotknięte jest brakiem uniemożliwiającym nadanie sprawie dalszego biegu, bowiem strona w roztargnieniu nie podpisała zażalenia, a zatem winna być wezwana do usunięcia braku formalnego, tj. złożenia podpisu. Tymczasem organ nie dostrzegł tak istotnego braku formalnego. W konsekwencji wniesionej skargi Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") – postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. (nr OPE.906.2.53.2023.DML) orzekł o uchyleniu własnego postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r. (nr OPE.906.2.53.2023.SS). Organ wyjaśnił, że takie działanie zostało podyktowane błędem formalnym w postaci braku podpisu osoby wnoszącej zażalenie na pierwszoinstancyjne postanowienie. W tej sytuacji skarga ze względu na zaistniałą wadę postępowania podlegała uwzględnieniu, dlatego też organ II instancji mając na uwadze, iż od daty wpływu skargi nie upłynęło jeszcze 30 dni a stwierdzony brak formalny jest usuwalny, postanowił uchylić ww. postanowienie z dnia 28 kwietnia 2023 r. i wezwać K. L. do uzupełnienia braku formalnego wniesionego zażalenia, wyjaśniając że działanie takie nie narusza obowiązującego prawa i jednocześnie pozwala na działanie zgodnie z zasadą ekonomiki procesowej. Na marginesie jedynie należy wskazać, że strona na wezwanie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego usunęła brak formalny przedmiotowego zażalenia, które następnie zostało przez organ rozpoznane postanowieniem z dnia 25 lipca 2023 r. (nr OPE.906.2.53.2023.SS) utrzymującym w mocy ww. postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pucku z dnia 16 marca 2023 r. (nr SE.EP/413/53/RCz/22/23.2). Z kolei postanowienie z dnia 25 lipca 2023 r. zostało następnie zaskarżone przez stronę do tutejszego Sądu a skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 580/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłosi osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania sądowego, tj. po wniesieniu skargi lecz przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Innymi słowy, postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna, przy czym w powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 378/13). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jedną z "innych przyczyn" bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego skutkującą jego umorzeniem jest wydanie aktu autokontrolnego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Wydanie takiego aktu uwzględniającego skargę w całości powoduje, co do zasady, konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, bowiem wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przez organ odwoławczy w trybie autokontroli sprawia, że sąd zostaje pozbawiony przedmiotu kontroli, mimo że sprawa w sensie materialnoprawnym nadal istnieje. Sprawa nie staje się więc bezprzedmiotowa, natomiast bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowe, co w świetle art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. daje podstawę do jego umorzenia (zob. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 49/21). Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie, w której w ramach ustawowo przyznanych organowi uprawnień do "autokontroli" zaskarżonego aktu, Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po wniesieniu skargi na postanowienie z dnia 28 kwietnia 2023 r. (nr OPE.906.2.52.2023.SS), uwzględnił skargę i uchylił w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. to postanowienie. Postanowienie autokontrolne organu nie zostało zaskarżone, a zatem należy przyjąć, że wywiera skutki prawne. W konsekwencji postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie kontroli postanowienia z dnia 28 kwietnia 2023 r. (nr OPE.906.2.53.2023.SS) stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało już wyeliminowane z obrotu prawnego. Brak przedmiotu zaskarżenia uniemożliwia bowiem rozpoznanie sprawy, dlatego zasadne było umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.