III SA/Gd 449/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 2 marca 2015r. Prezydent, na podstawie m.in. art. 7-9, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 12, art. 98, art. 100, art. 106, art. 106a, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U z 2013r., poz. 182 ze zm.), przyznał B. M. zasiłek stały od dnia 1 lutego 2015r. do dnia 31 marca 2018r. w kwocie 318,68 zł oraz objął ją ubezpieczeniem zdrowotnym w wysokości 9,00% kwoty zasiłku stałego w okresie pobierania świadczenia. Odwołanie od w/w decyzji wniosła B. M. Kwestionowała wysokość przyznanego zasiłku, który w jej ocenie winien wynosić 529 zł. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 kwietnia 2015r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że wysokość kwestionowanego przez odwołującą zasiłku stałego ustala się na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Dalej podano, że skarżąca spełniała wszelkie wymogi niezbędne do przyznania zasiłku stałego. Ustalono, że skarżąca mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Mąż jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Dochód rodziny wynosi 274,63zł. W skład tego dochodu wchodził dodatek mieszkaniowy przyznany mężowi skarżącej w kwocie 258,86 zł miesięcznie oraz pobierany przez niego dodatek energetyczny w kwocie 15,77 zł. Zatem miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 137,31 zł. Organ uznał więc, że wysokość zasiłku stałego została wyliczona prawidłowo, zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. B. M. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie. W skardze ( k.2 ) oraz w pismach z dnia 7 maja 2015 r. i 15 czerwca 2015 r. ( k.3 i 13) wskazała, że organ błędnie zaliczył do dochodu dodatek mieszkaniowy i energetyczny. Podniosła również, że mieszka razem z mężem, ale nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Obecnie złożyli wniosek o separację. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. , poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. W niniejszej sprawie spór dotyczył wysokości przyznanego skarżącej zasiłku stałego. Skarżąca kwestionowała doliczenie do dochodu dodatku mieszkaniowego oraz dodatku energetycznego , a także przyjęcie przez organy , że nie jest osobą samotnie gospodarującą. Zasiłek stały został skarżącej przyznany na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 37 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( tj. Dz.U. z 2013 r. , poz.182 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Przepis art. 37 ust. 1 ustawy stanowi, że zasiłek stały przysługuje: 1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zgodnie natomiast z art. 37 ust. 2 ustawy , zasiłek stały - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby ( przy czym kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529 zł miesięcznie) – pkt 1, a w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie ( pkt 2). Organy uznały , że skarżąca jest "osobą w rodzinie" i dokonały ustalenia wysokości przysługującego jej zasiłku stałego w sposób określony art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ odwoławczy co prawda, cytując powyższy przepis, omyłkowo użył określenia, że dotyczy to osoby samotnie gospodarującej , ale nie ma wątpliwości, że uznał skarżącą za "osobę w rodzinie" . Wynika to z treści całego uzasadnienia decyzji. Omyłka ta nie miała żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Także skarżąca prawidłowo odczytała treść decyzji, o czym świadczą zarzuty skargi. Ustawa w art. 6 pkt 10) zawiera definicję ustawową "osoby samotnie gospodarującej" – jest to osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe. Okoliczność, podnoszona przez skarżącą w skardze i w pismach z dnia 7 maja 2015r. i 15 czerwca 2015r., że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego , a obecnie złożyli wniosek o separację "dla celów dowodowych", nie może być podstawą do skutecznego zakwestionowania zaskarżonej decyzji. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kwestionariusz wywiadu środowiskowego z dnia 25 lutego 2015 r., w którym na stronie 6, w rubryce zatytułowanej "kto z członków rodziny i dlaczego , mimo wspólnego zamieszkiwania, prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe" – wpisano "nie ma takich osób". Kwestionariusz ten podpisała zarówno skarżąca B. M., jak i S. M., potwierdzając tym samym , że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Informację o wspólnym prowadzeniu gospodarstwa domowego przez małżeństwo M. zawarto też na stronie 14 kwestionariusza. W tej sytuacji organy prawidłowo uznały, że skarżąca jest "osobą pozostającą w rodzinie" , nie zaś "osobą samotnie gospodarującą", w rozumieniu przepisów ustawy. W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości poczynionych przez organy ustaleń, które oparły się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że fakt nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z mężem potwierdza przyznanie dodatku mieszkaniowego na rzecz męża wskazać należy, że decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wydawana jest wobec osoby, która wniosek o takie świadczenie złożyła. Na marginesie nadmienić też trzeba, że skarżąca nie dołączyła do skargi żadnego dokumentu , potwierdzającego fakt wystąpienia z wnioskiem o separację. Wysokość zasiłku stałego dla osoby w rodzinie normuje przepis art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy. W myśl tego przepisu zasiłek stały dla takiej osoby ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Skarżąca, jak już wyżej wskazano, kwestionowała ujęcie w składnikach dochodu dodatku mieszkaniowego oraz dodatku energetycznego. Wywodziła ponadto, że z art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego nie wlicza się do dochodu. Stanowiska skarżącej nie można podzielić. Należy wyjaśnić , że kwestię przyznawania zasiłku stałego normuje ustawa o pomocy społecznej, nie zaś ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( tj. Dz.U. z 2013 r., poz.966 ze zm.). Wyjaśnienia też wymaga, że różne ustawy w różny sposób, niejako "na własne potrzeby", określają podobne kwestie. W przepisie art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawarto definicję "dochodu" i faktycznie wskazano, że do dochodu nie wlicza się dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z art. 1 tej ustawy - ustawa ta reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach. Nie można wobec tego uregulowań zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych na potrzeby ustalania uprawnień do dodatków mieszkaniowych przenosić na płaszczyznę ustalania uprawnień do zasiłków stałych , normowanych inną ustawą- ustawą o pomocy społecznej. Ta ostatnia ustawa zawiera własną definicję dochodu, określoną w jej art. 8 ust. 3. Zgodnie z tą definicją, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Ponadto, zgodnie z art. 8 ust 4 ustawy, do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Z powyższego wynika w sposób wyraźny, że ustawodawca nie przewidział możliwości nie wliczania do dochodu dodatków mieszkaniowych oraz dodatków energetycznych. Wbrew stanowisku skarżącej, wyrażonemu w piśmie z dnia 15 czerwca 2015 r., sposób sformułowania przepisów ustawy w omawianym zakresie nie pozwala na nie wliczanie do dochodu innych świadczeń, niż taksatywnie ( czyli w sposób tworzący zamkniętą listę) w tych przepisach wymienione. Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie tylko pod kątem zarzutów skargi stwierdził, że organy nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Dokonały one prawidłowych ustaleń dotyczących kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, w tym wysokości kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i dochodu na osobę w rodzinie. Ustalenia te doprowadziły do prawidłowego ustalenia wysokości zasiłku stałego, przysługującego skarżącej. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.