III SA/Gd 449/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 28 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 9 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2015 r. [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Wnioskiem z dnia 3 września 2015 r., uzupełnionym następnie poprzez złożenie urzędowego formularza PPF, skarżąca B. M. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe utrzymując się z otrzymywanego zasiłku stałego. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie uznano, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżąca uczyniła decyzję wydaną w sprawie dotyczącej zasiłku stałego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w rozpatrywanej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanej sprawy spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawczyni dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość miesięcznego dochodu netto w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania referendarz sądowy uznał, że poniesienie przez wnioskodawczynię kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru może spowodować skutki, o których mowa w wyżej wskazanej regulacji. Konieczność wygospodarowania określonych środków na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika przekracza bowiem w ocenie referendarza sądowego aktualne możliwości wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni wykazała przy tym dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.