III SA/Gd 450/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia 3 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania obowiązku z zakresu ochrony przeciwpożarowej postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze na opisaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...], uzupełnionym na urzędowym formularzu w dniu 18 grudnia 2008 r. H. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwoma synami. Źródłem dochodu czteroosobowej rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez wnioskodawcę oraz otrzymywane przez niego świadczenie rehabilitacyjne. Skarżący nie ujawnił jednak wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego brutto, mimo, że dane w tym zakresie należało wskazać w rubryce 10 formularza PPF. Wnioskodawca oraz osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe nie posiadają nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. Ponadto skarżący jest posiadaczem pięciu samochodów wykorzystywanych w działalności gospodarczej ([...], rok produkcji 2002; [...], rok produkcji 1999 i 2000; [...], rok produkcji 1999 i 2004). Uzasadniając wniosek, skarżący podniósł m.in., że na jego utrzymaniu pozostaje bezrobotna małżonka bez prawa do zasiłku oraz dwóch synów, z których jeden jest uczniem gimnazjum. Szacunkowe wydatki gospodarstwa domowego (wyżywienie, czynsz, energia, opał, woda, zakup odzieży, obuwia, leków, koszty kształcenia dzieci) wnioskodawca określił na 1 550 zł miesięczne. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2008 r., doręczonym w dniu 30 grudnia 2008 r. wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: dokumentów potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2008 r. do 30 listopada 2008 r.; dokumentu potwierdzającego prawo do świadczenia rehabilitacyjnego oraz jego aktualną wysokość; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; odpisów złożonego przez wnioskodawcę we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; kopii dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku miesięczną wysokość kosztów utrzymania gospodarstwa domowego; zaświadczenia właściwego organu potwierdzającego, że jego małżonka posiada obecnie status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nadesłał kopię zawiadomienia ZUS o skierowaniu na rehabilitację leczniczą z dnia 18 grudnia 2007 r., orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 13 marca 2008 r. oraz decyzji ZUS o przyznaniu mu świadczenia rehabilitacyjnego z 24 grudnia 2007 r., 6 maja 2008 r. i 29 sierpnia 2008 r. Jednocześnie oświadczył, że nie jest w stanie w tak krótkim czasie zgromadzić żądanych dokumentów źródłowych. W tych okolicznościach, zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2009 r. doręczonym w dniu 13 stycznia 2009 r., przedłużono skarżącemu o 7 dni termin do złożenia dokumentów wymienionych w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia 23 grudnia 2008 r. Następnie wnioskodawca nadesłał kopie orzeczeń lekarza orzecznika ZUS z 7 grudnia 2007 r. i 14 kwietnia 2008 r. , zaświadczenia organu podatkowego z dnia 31 marca 2008 r. o wysokości dochodu skarżącego uzyskanego w 2007 r., zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-1 złożonego w urzędzie skarbowym w dniu 28 marca 2008 r., zaświadczenia starosty z dnia 26 stycznia 2009 r. potwierdzającego, iż małżonka wnioskodawcy posiadała status bezrobotnego w okresie od 5 września 1996 r. do 14 grudnia 1998 r. i pobierała zasiłek w okresie od 6 września 1996 r. do 5 września 1997 r. Analiza przedłożonego materiału dowodowego wykazała, iż wnioskodawca selektywnie wykonał nałożony na niego obowiązek przedłożenia wymienionych w wezwaniu dokumentów. I tak w pierwszej kolejności wskazać należy, iż wnioskodawca nie przedłożył wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy. Wprawdzie w pismach z 19 i 26 stycznia 2009 r. wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych prywatnych rachunków bankowych czy maklerskich, jednakże oświadczenie to pozostaje w oczywistej sprzeczności z danymi zawartymi w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1, w którym skarżący wskazał numer rachunku związanego z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, na który organ podatkowy będzie dokonywał zwrotu podatku. Pomimo upływu zakreślonego terminu sądowego, przedłużonego zarządzeniem z dnia 8 stycznia 2009 r., do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawca uchylił się od podania jakichkolwiek dokumentów obrazujących wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2008 r. do 30 listopada 2008 r. oraz aktualnej kwoty pobieranego świadczenia rehabilitacyjnego. W żaden sposób nie udokumentował również wskazywanej we wniosku miesięcznej wysokości kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, małżonka skarżącego nie posiada obecnie statusu bezrobotnego, co wynika wprost z przedłożonego zaświadczenia starosty z dnia 26 stycznia 2009 r. W konsekwencji stwierdzić należy, że przedłożony przez wnioskodawcę materiał dowodowy nie potwierdza bardzo ważnych dla oceny jego sytuacji finansowej okoliczności jak: faktyczna wysokość uzyskiwanych dochodów, nieposiadanie środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz wysokość kosztów utrzymania. Wymienione braki i niejasności nie pozwalają uznać, iż wnioskodawca dokonał wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, co skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.), zaś rozbieżności, nieścisłości i luki w oświadczeniach strony nie pozwalają uznać, że udowodniła ona, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 632/04 niepubl.) W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.