III SA/Gd 450/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-01-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor sądowy WSA Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły nieprawidłowości w złożonym wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego, w szczególności dotyczące powierzchni działek rolnych i prowadzenia działalności rolniczej, co skutkowało odmową przyznania części płatności i nałożeniem kary?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły nieprawidłowości w złożonym wniosku o przyznanie płatności. Ustalenia te opierały się na kontroli terenowej, danych z systemu LPIS oraz ortofotomapach, a skarżący nie zgłosił zastrzeżeń do raportu z kontroli w ustawowym terminie, co uniemożliwiło mu skuteczne kwestionowanie ustaleń faktycznych. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zgromadzonego materiału dowodowego ani zastosowania przepisów prawa materialnego przez organy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i wsparcia krajowego. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości, m.in. zadeklarowanie większej powierzchni działek niż użytkowane, zmiany zasięgu pól, zaniechanie działalności rolniczej oraz inne uprawy niż zadeklarowane. Organ I instancji odmówił przyznania części płatności i nałożył karę. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli dotyczące granic działek, przygotowania pod zasiewy i braku zawiadomienia o kontroli. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni z dnia 7 lipca 2025 r. nr 9011-2025-000398 w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lipca 2025 r. Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 20 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1741 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kartuzach z dnia 17 kwietnia 2025 r. w sprawie przyznania P. P. płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Stan sprawy jest następujący:
P. P. (dalej: "skarżący") w dniu 1 lipca 2024 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2024. Na dołączonych załącznikach graficznych oznaczył położenie działek rolnych deklarowanych do przyznania płatności.
W wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniu 6 września 2024 r. stwierdzono nieprawidłowości polegające m.in. na zadeklarowaniu większej powierzchni działek niż użytkowane rolniczo, powiększenie bądź zmniejszenie zasięgu pola zagospodarowania, obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności, zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, przynajmniej jedną uprawę inną niż zadeklarowana. Szczegółowe wyniki kontroli zawarto w raporcie z dnia 7 października 2024 r., do którego skarżący nie wniósł zastrzeżeń.
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2025 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kartuzach (dalej: "organ I instancji", "Kierownik ARiMR") odmówił skarżącemu przyznania płatności – obszary z roślinami miododajnymi i nałożył karę w wysokości 1842,25 zł oraz przyznał skarżącemu płatność na rok 2024 r. z tytułu: 1/ podstawowe wsparcie dochodów w wysokości 7219,01 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2396,67 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności do powierzchni 14,94 ha; 2/ płatności redystrybucyjnej w wysokości 2521,72 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 837,20 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, do powierzchni 14,94 ha; 3/ płatności do truskawek w wysokości 611,73 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 230,84 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, do powierzchni 0,53 ha; 4/stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo w wysokości 4571,16 zł, do powierzchni 17,51 ha; 5/ uproszczone systemy upraw w wysokości 2814,19 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1133,74 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności do powierzchni 11,17 ha; 6/ prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin w wysokości 14560,40 zł, do powierzchni 15,65 ha; 7/ uzupełniającej płatności podstawowej w wysokości 941,35 zł, do powierzchni 14,89 ha.
Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Skarżący zakwestionował ustalenia kontroli w zakresie powierzchni działek rolnych A, C, H i I, które położone są na jednej działce ewidencyjnej nr [...] i których granic , zdaniem skarżącego, nie można odnaleźć z powodu wysiania na nich tej samej uprawy (kukurydzy na ziarno). Wskazał, że na działce nr [...] zadeklarowano działkę rolną M z jedną rośliną – kukurydzą na ziarno. Również działki ewidencyjne nr [...] i [...], na których położone są działki rolne Q, P i R, są połączone jedną uprawą kukurydzy na ziarno. W trakcie kontroli działka Q nie została ujęta. Skarżący nie zgodził się z wykluczeniem z płatności działki rolnej T. Wyjaśnił, że działka ta była zmulczowana w dniu 23 października 2023 r. i przygotowana do zasiewów na wiosnę 2024 r. pod uprawę miododajną. Jako przyczynę stwierdzonych podczas kontroli rosnących chwastów i krzewów wskazał brak zastosowania środków zwalczających chwasty. Na dowód przedłożył fotografie wykonane podczas zabiegu mulczowania działki.
Dyrektor Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor ARiMR") decyzją z dnia 7 lipca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek o przyznanie płatności podlega weryfikacji na podstawie ustaleń dokonanych w trybie kontroli oraz danych zawartych w informatycznym systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z dnia 6 grudnia 2021 r.; dalej; "rozporządzenie 2021/2116"). LPIS jest regularnie aktualizowany na podstawie m.in. ortofotomap lotniczych i ma zapewnić w szczególności jednoznaczną identyfikację każdej działki rolnej zgłoszonej we wniosku i kwalifikującej się do danej płatności. System funkcjonuje na poziomie działek referencyjnych, które oznaczają wyznaczony obszar geograficzny z niepowtarzalnym numerem identyfikacyjnym, zawierający jednostkę gruntu reprezentującą powierzchnię użytków rolnych. Dla każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikujący się obszar (MKO), o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a) rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością (Dz.U. L 183 z dnia 8 lipca 2022 r.; dalej: "rozporządzenie 2022/1172"). Stanowi on różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej a wyodrębnionymi powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (np. lasy lub zadrzewienia, nieużytki, drogi, siedliska mieszkalne, budynki). Zgodnie z art. 9a ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 885; dalej: "ustawa o KSEP"), LPIS zawiera wektorowe granice i powierzchnię MKO. W ust. 2 pkt 1 wskazano, iż do prowadzenia LPIS wykorzystuje się w szczególności ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego. Stanowią one mapy sporządzone na podstawie zdjęć powierzchni ziemi, wykonanych z samolotu lub satelity, przetworzonych do postaci metrycznej i umożliwiających prowadzenie na nich wiarygodnych pomiarów powierzchni lub odległości. W procesie wyznaczania MKO wykorzystuje się również wyniki kontroli terenowych lub zweryfikowane informacje pochodzące od samych rolników.
Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia dotyczące działek A, I, M, R i T. Wskazał, że z systemu informatycznego działek rolnych, przy uwzględnieniu ortofotomapy wykonanej na podstawie zdjęć lotniczych z dnia 23 kwietnia 2023 r., pomiarów z kontroli na miejscu oraz powierzchni MKO wynika, że powierzchnia działki rolnej A kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,17 ha i jest mniejsza od powierzchni deklarowanej o 0,03 ha. Granice tej działki są widoczne na zdjęciach aktualnej ortofotomapy, zostały pomierzone podczas kontroli na miejscu granic istniejącej uprawy oraz widocznych dokonanych na niej zabiegów agrotechnicznych. Zostały wyznaczone i zredukowane w południowej i południowo-wschodniej części działki (zdjęcia nr 146-071, 146- 072, 146-075, 146-077, 146-079, 146-080). Wyłączeniu podlegały tereny nieuprawiane oraz liniowe zadrzewienia biegnące wzdłuż północno-zachodniej granicy działki. Wbrew twierdzeniom skarżącego granice działek są wyraźnie zauważalne i bezproblemowo możliwe do określenia. Widać miejsca, które oddzielają od siebie dane działki rolne, gdzie między uprawami np. działki rolnej A i I przebiega trawiasty teren bez wysianej uprawy kukurydzy (zdjęcie 146-072). Działka I jest niespójna, co dokumentuje zdjęcie nr 146-100, na którym widać biegnącą w poprzek działki drogę użytkowaną przez pojazdy.
W odniesieniu do działki rolnej M kontrolerzy wyodrębnili działkę rolną [...], na której stwierdzono ogródek przydomowy o powierzchni 0,02 ha, w którym znajduje się kilka upraw (zdjęcia nr 146-290, 146-289).
W odniesieniu do działki rolnej R, która została pomierzona wraz z graniczącą z nią działką rolną P, kontrolujący ustalili, iż zadeklarowana powierzchnia działki rolnej była większa niż stwierdzona i pomierzona w rzeczywistości (kod DR13+). Granice działki rolnej zostały wyznaczone i zredukowane do granic wysianej uprawy wzdłuż wschodniej granicy działki. Wyłączeniu podlegała zadeklarowana wschodnia część działki, na której stwierdzić można brak deklarowanej uprawy, natomiast widoczne są prowadzone prace terenowe z użyciem specjalistycznego sprzętu (zdjęcie 146-225, 146-226, 146-228, 146-229, 146-232). Powierzchnia stwierdzona działki rolnej R wyniosła zatem 0,55 ha.
W odniesieniu do działki rolnej T stwierdzono, że na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej oraz nie stwierdzono zadeklarowanego ekoschematu. Tym samym powierzchnia całej deklarowanej działki rolnej T została wykluczona z płatności.
Organ odwoławczy nie dał wiary zdjęciom przedłożonym przez skarżącego na okoliczność przeprowadzonych pod koniec 2023 r. zabiegów agrotechnicznych w postaci mulczowania działki z powodu niemożności zidentyfikowania oraz ustalenia z całkowitą pewnością i wiarygodnością czasu oraz miejsca ich wykonania. Zdaniem organu odwoławczego zdjęcia wykonane przez kontrolujących na miejscu wraz ze szkicami dokumentującymi miejsce i kierunek wykonania fotografii udowadniają bezspornie brak przeprowadzonych zabiegów agrotechnicznych. Na działce występują duże skupiska samosiejek drzew i to nie jednorocznych, zwłaszcza spore ich skupiska występują w północnej części działki oraz samosiejki traw. Na części północnej działki widoczne są również prowadzone prace terenowe (zdjęcia nr 146-202, 146-203, 146- 204,146-205, 146-206,146-207, 146-208, 146-209, 146-210,146-212,146-213,146-215,146- 216, 146-221, 146-222, 146-223, 146-224). Stwierdzono wprawdzie występowanie miejscami na działce gatunków miododajnych, jednak zdaniem kontrolujących wyglądały one na pozostałości sprzed 2 lat. Kontrolujący stanęli na stanowisku, iż na działce nie były prowadzone zabiegi agrotechniczne przez okres 2 lat. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zakwestionował rozstrzygnięcie w części dotyczącej odmowy przyznania mu płatności bezpośrednich, podstawowych i ekoschematów oraz za rośliny miododajne na działkach rolnych T i R (nr ewidencyjne [...] i [...]). Skarżący wskazał, że ma świadków, zdjęcia i filmy na okoliczność wykonania przez niego mulczowania na ww. działkach w dniu 28 października 2023 r. o godzinie 16:47. Wyjaśnił, że po wykonaniu mulczowania na wiosnę zasiał rośliny miododajne, które wybrał z listy ARiMR. Z powodu niemożności wykonania zabiegów chemicznych na działce mogły znajdować się kilkunastocentymetrowe odrosty brzóz. Skarżący wskazał również, że nie został powiadomiony o kontroli, co uniemożliwiło mu wyjaśnienie powstałych wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z dnia 18 września 2025 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków oraz z nagrania video z dnia 28 października 2023 r. (pendrive) na okoliczność prowadzenia działalności rolniczej na działkach z roślinami miododajnymi, w szczególności na fakt przeprowadzenia w dniu 28 października 2023 r. prac mulczowania i przygotowania pod siew. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, że organ niesłusznie zakwestionował wielkość poszczególnych działek rolnych. Wyjaśnił, że dane przedstawione we wniosku o płatności oparł o pomiary działek dokonane przez Agencję w poprzednim roku. Zdaniem skarżącego ortofotomapa wykonana na podstawie zdjęć z dnia 23 kwietnia 2023 r. nie powinna być podstawą dokonania ustaleń dotyczących działki rolnej pod uprawę roślin miododajnych. Skoro mulczowanie działki miało miejsce w październiku 2023 r., to w kwietniu 2023 r. na działce były widoczne drzewa pozostałe po zakończonej plantacji choinek. Pojedyncze drzewka, które stwierdzono podczas kontroli w październiku 2024 r. to samosiejki, które wyrosły już po zmulczowaniu działki w związku z niemożnością stosowania oprysków. Zdjęcia z kwietnia 2023 r. będące podstawą wykonania mapy odzwierciedlają inny stan faktyczny, niż będący podstawą do złożenia wniosku o płatności za 2024 r. Nie mogą być zatem podstawą do stwierdzenia, że skarżący nie prowadził działalności rolniczej na działkach z roślinami miododajnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W złożonym do organu pierwszej instancji wniosku skarżący wnosił o przyznanie na rok 2024 :
1. podstawowego wsparcia dochodów (PWD),
2. płatności redystrybucyjnej (RED) do powierzchni 22,38 ha,
3. płatności do truskawek (P__truskawka) do powierzchni 0,83 ha,
4. ekoschemat - obszary z roślinami miododajnymi (E_MIOD) do powierzchni 4,03 ha,
5. ekoschemat - stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo (E_PN) do powierzchni 17,52 ha,
6. ekoschemat - uproszczone systemy upraw (EJUSU) do powierzchni 17,92 ha,
7. ekoschemat - prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin (E_IPR) do powierzchni 15,92 ha
8. uzupełniającej płatności podstawowej (UPP) do powierzchni 15,09 ha.
Na skutek wydania kwestionowanych decyzji skarżącemu przyznano płatność na rok 2024 r. z tytułu:
1/ podstawowego wsparcia dochodów w wysokości 7219,01 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2396,67 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności do powierzchni 14,94 ha;
2/ płatności redystrybucyjnej w wysokości 2521,72 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 837,20 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, do powierzchni 14,94 ha;
3/ płatności do truskawek w wysokości 611,73 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 230,84 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności, do powierzchni 0,53 ha;
5/ stosowania płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo w wysokości 4571,16 zł, do powierzchni 17,51 ha;
6/ uproszczonych systemów upraw w wysokości 2814,19 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1133,74 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności do powierzchni 11,17 ha;
7/ prowadzenia produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin w wysokości 14560,40 zł, do powierzchni 15,65 ha;
8/ uzupełniającej płatności podstawowej w wysokości 941,35 zł, do powierzchni 14,89 ha
oraz odmówiono przyznania płatności do 4/ obszarów z roślinami miododajnymi i nałożono karę w wysokości 1842,25 zł.
Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do prawidłowości ustaleń faktycznych organów – czy organy zasadnie ustaliły, że doszło do nieprawidłowości i niezgodności z deklaracjami skarżącego w złożonym przez niego wniosku o przyznanie przedmiotowych płatności. We wniosku tym skarżący zadeklarował działki rolne o konkretnych powierzchniach, położone na poszczególnych działkach referencyjnych, przedłożył też szkice zgłoszonych obszarów na podkładzie ortofotomapy.
Wniosek ten podlegał kontroli administracyjnej, przeprowadzanej przez organy. W gospodarstwie rolnym skarżącego przeprowadzono ponadto, w dniu 6 września 2024 r., kontrolę na miejscu w formie inspekcji terenowej.
Skarżący zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i w skardze kwestionował ustalenia faktyczne , dokonane przez organy na podstawie m.in. kontroli na miejscu.
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej jako "ustawa o Planie Strategicznym") w Rozdziale 6 normuje dokonywanie kontroli. Zgodnie z art. 100 ust. 4 tej ustawy kontrola na miejscu ma na celu sprawdzenie, czy realizacja operacji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa powszechnie obowiązującego lub czy zostały spełnione warunki przyznania lub wypłaty pomocy lub pomocy technicznej, lub czy są realizowane lub zostały zrealizowane zobowiązania związane z przyznaną pomocą lub pomocą techniczną, które mogą być sprawdzone podczas kontroli na miejscu i nie były przedmiotem kontroli administracyjnej.
Z przepisów art. 103 ust. 4 i 5 ustawy o Planie Strategicznym wynika, że czynności kontrolne na miejscu mogą być zapowiedziane oraz że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności podmiotu kontrolowanego także wówczas, gdy został zawiadomiony o kontroli na miejscu.
Ponadto art. 104 ust. 1 ustawy o Planie Strategicznym stanowi, że z czynności kontrolnych w ramach kontroli na miejscu sporządza się raport, który przesyła się podmiotowi kontrolowanemu. W przypadku gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może na piśmie zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń w nim zawartych podmiotowi kontrolującemu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli na miejscu podmiot kontrolowany, który był obecny podczas tej kontroli, zgłosił kontrolującemu umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie ( art. 104 ust. 3).
Z akt administracyjnych wynika, że z kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego sporządzono raport, który został, wraz ze stosownym pouczeniem, doręczony skarżącemu. Skarżący nie zgłosił zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie. Dodać należy, że w przypadku zgłoszenia takich zastrzeżeń kontrolujący, uwzględniając zgłoszone zastrzeżenia, uzupełnia ustalenia zawarte w raporcie, a w przypadku ich nieuwzględnienia przekazuje zgłoszone zastrzeżenia, wraz ze swoim stanowiskiem do tych zastrzeżeń i raportem, podmiotowi kontrolującemu ( art. 104 ust.4).
Z uwagi na treść powyższych przepisów podniesione w skardze przez skarżącego zarzuty, dotyczące zaniechania zawiadomienia go o kontroli , co uniemożliwiło mu udowodnienie i wyjaśnienie kwestii przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych i uprawy działek , należy uznać za bezzasadne. Jak wynika z przepisów przywołanej ustawy kontrola na miejscu może odbywać się bez zapowiedzenia i bez udziału kontrolowanego. Przewidziana przepisami możliwość zgłoszenia zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli, obwarowana terminem 14 – dniowym, ma umożliwić kontrolującemu odniesienie się do zastrzeżeń kontrolowanego w czasie zbliżonym do dnia kontroli, bez odkładania w czasie weryfikacji zastrzeżeń kontrolowanego. Zatem skarżący, nie zgłaszając w przewidzianym ustawą terminie zastrzeżeń co do niekorzystnych dla siebie ustaleń raportu, uniemożliwił w istocie kontrolującemu odniesienie się do stanowiska skarżącego.
Należy zauważyć, że art. 66 ustawy o Planie Strategicznym w inny sposób , niż Kodeks postępowania administracyjnego, kształtuje obowiązki organów i stron postępowania w sprawach dotyczących przyznania pomocy finansowej , stanowiąc:
1. W postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
2. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z art. 66 ust. 3 ustawy o Planie Strategicznym wynika ponadto, że zdjęcie wykonane i przesłane przez stronę postępowania, z wykorzystaniem aplikacji udostępnionej przez Agencję, w tym zdjęcie geotagowane będące zdjęciem zawierającym informacje o długości i szerokości geograficznej miejsca wykonania tego zdjęcia, ustalonych na podstawie dostępnych systemów pozycjonowania satelitarnego, stanowi dowód tego, co zostało zobrazowane na tym zdjęciu oraz zapisane w pliku zawierającym to zdjęcie.
Zatem to na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że deklarowane przez niego dane wskazane we wniosku są zgodne ze stanem faktycznym, a ustalenia raportu z kontroli na miejscu – wadliwe. Nie składając umotywowanych zastrzeżeń do raportu skarżący co najmniej utrudnił sobie, o ile nie uniemożliwił, wykazanie tej okoliczności. Należy zauważyć, że na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył do akt administracyjnych wykonane przez siebie fotografie, mające wykazać, że wykonywał na działkach zabieg mulczowania. Ponadto na etapie postępowania sądowoadministracyjnego wniósł o przesłuchanie świadków oraz dopuszczenie dowodu z nagrania video ( na pendrive), na okoliczność prowadzenia działalności na działkach z roślinami miododajnymi, w szczególności zabiegu mulczowania i przygotowania pod siew działki w określonym dniu.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że organ odwoławczy zasadnie nie uznał przedłożonych przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego fotografii za wiarygodny materiał dowodowy. Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że fotografie te nie pozwalają na ustalenie miejsca oraz czasu ich wykonania, a zatem nie jest możliwe na ich podstawie stwierdzenie, że przedstawione na nich prace wykonywane były w tym miejscu i w tym czasie, który wskazał skarżący.
Dodać trzeba, że przyznanie przedmiotowej pomocy leży w gestii nie sądu administracyjnego, a organów administracji , które wydają w tej kwestii decyzję. To organy administracji dokonują ustaleń stanu faktycznego i oceny wniosku, złożonego przez osobę, ubiegającą się o przyznanie pomocy. Sądy administracyjne dokonują natomiast kontroli przeprowadzonego przez organy administracji postępowania i wydanych przez nie decyzji pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych , t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).
Przepisy prawa, normujące postępowanie przed sądami administracyjnymi, czyli przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") , nie dają sądowi administracyjnemu możliwości przeprowadzania własnego postępowania dowodowego – m.in. przesłuchiwania świadków czy stron. W świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i to tylko pod pewnymi warunkami - jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Charakter dowodów, zaoferowanych przez skarżącego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie pozwalał, w świetle przywołanego przepisu, na ich przeprowadzenie przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę.
Z powyższych względów stwierdzić należy, że organ odwoławczy słusznie uznał, że skarżący nie wykazał, że brak było nieprawidłowości i niezgodności z jego deklaracjami w złożonym wniosku, a co za tym idzie - że powinien otrzymać wnioskowaną przez siebie pomoc finansową w całości.
Należy zauważyć, że w kwestionowanych decyzjach wskazano, w jaki sposób dokonano sprawdzenia prawidłowości danych , podanych we wniosku. Organy oparły swe ustalenia na raporcie z kontroli na miejscu oraz na danych z systemu informacji geograficznej, czyli systemu komputerowego zdolnego do rejestrowania, przechowywania , analizowania i wyświetlania informacji geograficznych ( art. 65 ust. 4 lit. e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej , zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, Dz.U. UE.L.2021.435.187, dalej jako "rozporządzenie 2021/2116").
Organy posługiwały się systemem identyfikacji działek rolnych, który stanowi system informacji geograficznej ustanowiony i regularnie aktualizowany na podstawie ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych ( art. 68 ust. 1 rozporządzenia 2021/2116 ). System ten identyfikuje każdą działkę rolną i jednostki gruntów nierolniczych i umożliwia lokalizację działek rolnych i gruntów nierolniczych, w odniesieniu do których występuje się z wnioskiem o płatność ( art. 68 ust. 2 rozporządzenia 2021/2116). Posługiwanie się przez organy tym systemem umożliwiało zatem określenie granic działek rolnych, położonych na tej samej działce ewidencyjnej , mimo jednolitej uprawy, co kwestionował skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wbrew stanowisku skarżącego w raporcie z kontroli na miejscu ujęto działkę Q, co wprost wynika z treści raportu.
Podkreślić trzeba, że z kwestionowanej decyzji wynika , że organ oparł swe ustalenia na danych z otrofotomapy z dnia 23 kwietnia 2023 r. oraz na raporcie z kontroli na miejscu.
Organ szczegółowo w uzasadnieniu wydanej decyzji opisał dokonane ustalenia, wskazując, jakie tereny podlegały wyłączeniu z płatności i z jakich powodów, powołując się na numery wykonanych zdjęć oraz to, co one obrazują. W szczególności odnosząc się do wyłączonej z płatności w całości działki T organ wskazał, że na terenie tej działki brak było zabiegów agrotechnicznych – wskazano na widoczne duże skupiska samosiejek drzew - i to nie jednorocznych - oraz samosiejki traw, a także na widoczne na części północnej działki prace terenowe.
Okoliczności te wynikały nie z ortofotomapy, a z ustaleń kontrolujących dokonanych podczas kontroli na miejscu , wobec czego twierdzenia skarżącego, że widoczne na ortofotomapie z dnia 23 kwietnia 2023 r. drzewa są pozostałościami po plantacji choinek, są chybione.
Skarżący podnosił w skardze, że nie mógł stosować na działce zabiegów chemicznych. Nie kwestionował, że na działce rosną samosiejki drzew, zaprzeczał natomiast, że były to drzewa dwuletnie. Twierdzenia te uznać należy jednak za gołosłowne i nie wykazane przez skarżącego.
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanu faktycznego, ustalonego przez organy i szczegółowo opisanego w wydanych decyzjach. Ustalony stan faktyczny znajduje oparcie w prawidłowo zgromadzonym i omówionym materiale dowodowym. Kontrola na miejscu w gospodarstwie skarżącego została przeprowadzona przez podmiot wyspecjalizowany, dysponujący odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. W protokole z kontroli przedstawiono stan działek na podstawie pomiarów, obliczeń i spostrzeżeń osoby kontrolującej. Podczas kontroli sporządzona została dokumentacja fotograficzna z odniesieniami na mapie do poszczególnych działek z oznaczeniem miejsca i kierunku wykonania poszczególnych , ponumerowanych zdjęć. Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organów, że nie było podstaw do uznania, że stwierdzone rozbieżności i uchybienia są niezgodne ze stanem faktycznym. Powierzchnia uprawniona do płatności była mniejsza, niż zadeklarowana przez skarżącego we wniosku.
Należy podkreślić, że w kwestionowanej decyzji szczegółowo wskazano wysokość przyznanych płatności , wysokość pomniejszeń tych płatności , zakwestionowane, a zgłoszone do płatności powierzchnie, wskazano działki, na których stwierdzono nieprawidłowości i ich położenie na działkach ewidencyjnych. Szczegółowo przedstawiono ponadto, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej skarżącemu przyznano lub odmówiono przyznania wnioskowanej pomocy finansowej oraz nałożono karę. Skarżący kwestionował te wysokości co do zasady, a nie pod względem rachunkowym. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania przedstawionych wyliczeń organów.
Sąd, dokonując w niniejszej sprawie kontroli kwestionowanych decyzji stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo w wydanych decyzjach przywołały mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Nie jest zatem celowe ich ponowne przywoływanie i powielanie. Sąd stwierdził także, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, odnoszące się do przyznania i odmowy przyznania wnioskowanych płatności oraz nałożenia kary.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku , nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło