III SA/Gd 453/15
PostanowienieWSA w Gdańsku2015-05-29
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli sprawa dotyczy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, a tym samym wnioskodawca jest ustawowo zwolniony z ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy sprawa dotyczy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA strona w takich sprawach jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych. Niemniej jednak, żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu może zostać uwzględnione, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Wnioskodawca P.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego. Wnioskodawca utrzymuje siebie i dwie córki z kwoty 1.714,50 zł miesięcznie, jest bezrobotny i przeznacza wszystkie dochody na bieżące utrzymanie. Nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. R. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący P.R. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach dokumentów ustalono, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami utrzymując siebie i córki z kwoty 1.714,50 zł miesięcznie. Na wskazaną kwotę składają się alimenty na córki, świadczenia rodzinne oraz dochód z gospodarstwa rolnego.
Zgodnie ze złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniem (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) wnioskodawca pozostaje osobą bezrobotną, a wszystkie uzyskiwane dochody przeznacza na konieczne koszty utrzymania.
Ponadto wnioskodawca wskazał, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro.
W tym stanie uznano, co następuje:
W świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego i należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych (wpisów, opłat kancelaryjnych), a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania.
W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy uznać za bezprzedmiotowy.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (to jest m. in. poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.
Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym wysokość miesięcznego dochodu netto w zestawieniu z koniecznymi kosztami miesięcznego utrzymania trzyosobowej rodziny uznano, że wnioskodawca nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Wnioskodawca wykazał bowiem dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie powyższych kosztów.
W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło