III SA/Gd 454/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 20 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 25 stycznia 2012r. nr [...] w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta oraz wysokości stawek opłat za parkowanie postanawia odmówić skarżącemu W. K. przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 5 marca 2013r. – będącym kolejnym w niniejszym sprawie, W. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013r., wydanym przez referendarza sądowego, odmówiono W. K. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, w sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując wniosek W. K. o przyznanie prawa pomocy Sąd nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a., dlatego też rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Należy także wskazać, że w niniejszej sprawie już raz wnioskodawcza składał wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został oddalony. W. K. po raz kolejny złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jakkolwiek strona po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy może złożyć kolejny wniosek o przyznanie takiego prawa , to jednak rozpoznanie kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym, prawomocnym postanowieniem, które wiąże strony i sąd. Ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają sytuację materialną strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011r. sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a ponadto dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z kolei w myśl art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów, stanu rodzinnego. W niniejszej sprawie referendarz sądowy, działając na podstawie art. 255 p.p.s.a., zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2013 r. i 16 maja 2013r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia w zakreślonym terminie wyszczególnionych w ww. pismach dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżący nadesłał dokumenty, które znajdowały się już w aktach sprawy, tj. postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w B. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego, postanowienia referendarza sądowego Sądu Rejonowego w S. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto złożył pismo, w którym oświadczył, iż nie wnosił pozwów do sądów wskazanych w ww. wezwaniu, oraz że pozostaje w związku małżeńskim, w którym zniesiono małżeńską wspólność ustawową. W związku z tym nie może odnieść się do stanu majątkowego żony i do generowanych przez nią dochodów. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne, Sąd podkreśla, iż uchylenie się przez skarżącego od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Taki też pogląd prezentowany jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, niepubl., postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). W orzecznictwie prezentowany jest także pogląd, iż bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., sygn. akt OZ 128/05, niepubl.). Należy zwrócić także uwagę na to, że sytuacja majątkowa skarżącego pozostaje w dalszym ciągu niejasna. Skarżący utrzymując, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, nie podał żadnych źródeł swojego utrzymania. Oświadczył, że nie osiąga dochodów, nie posiada oszczędności, a mimo to utrzymuje się sam. Skarżący nie wyjaśnił, z jakich środków finansuje zakup żywności, skoro nie dostarcza mu jej rodzina, z czego opłaca rachunki za media, kupuje środki czystości. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyjaśnił istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czym uniemożliwił dokonanie pełnej ich oceny. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.