III SA/Gd 454/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-12-08
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata w sytuacji, gdy połączono do wspólnego rozpoznania dwie odrębne sprawy, a następnie sporządzono opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
W przypadku połączenia do wspólnego rozpoznania dwóch odrębnych spraw, wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powinno być ustalone odrębnie dla każdej z tych spraw. Kwota wynagrodzenia powinna uwzględniać przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w tym opłatę maksymalną oraz podatek od towarów i usług.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pomoc prawna została udzielona w dwóch połączonych sprawach dotyczących zasiłku okresowego. Adwokat sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji. Wniosek dotyczył ustalenia wysokości należnego wynagrodzenia wraz z podatkiem VAT.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi K. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skarg I. T. i K. T. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 marca 2016 r., nr [...] i nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: przyznać adwokatowi K. K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Skarżącym I. T. i K. T. zostało przyznane postanowieniami referendarza sądowego z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt III SO/Gd 34/16 i III SO/Gd 39/16, prawo pomocy przez ustanowienia adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła tym adwokatem – K. K.
Przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturach akt III SA/Gd 454/16 i III SA/Gd 459/16.
W dniu 28 października 2016 r. pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu z dnia 22 września 2016 r., wnosząc o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w części.
Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku oddalającego skargę, a zatem od dnia 22 września 2016 r.) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., to jest przed dniem 2 listopada 2016 r., należy stosować przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.
W myśl § 4 ust. 1 wyżej wskazanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wynosi 240 zł.
W rozpatrywanym przypadku ww. opłata maksymalna winna wynosić dwukrotność wskazanej kwoty, tj. 480 zł. Należy bowiem podkreślić, że w dniu 22 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył do wspólnego rozstrzygnięcia dwie oddzielne sprawy zainicjowane skargami wniesionymi przez I. T. i K. T. reprezentowanych przez wnioskującego pełnomocnika. Połączenie oddzielnych spraw w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia nie oznacza, że takie połączenie tworzy z tych spraw jedną, nową sprawę, nie pozbawia bowiem połączonych spraw ich odrębności oraz nie zmienia faktu, że łącznie rozpoznawane i rozstrzygane sprawy są nadal samodzielnymi sprawami. Oznacza to, że w każdej z tych spraw należne byłoby wynagrodzenie dla pełnomocnika. W sytuacji zatem, gdy wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. rozstrzygnięto sprawy połączone na podstawie art. 111 § 2 ww. ustawy, pełnomocnik skarżącej udzielił pomocy prawnej w każdej z dwóch połączonych spraw. Dlatego też pełnomocnikowi skarżącej należało się wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku kończącego postępowanie w łącznie rozpoznanych i rozstrzygniętych sprawach.
Tak określona opłata maksymalna stanowiła podstawę wyliczenia należnej opłaty, która zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, wynosi 1/2 wysokości opłaty maksymalnej, a więc, w niniejszym przypadku 240 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowa kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniach po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowych spraw (stopnia ich zawiłości).
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %) tj. o kwotę 55,20 zł.
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynosi 295,20 zł.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło