III SA/Gd 457/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2009-02-19

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, która nie wykonuje odpłatnej pracy i posiada jedynie niewielkie środki pieniężne w depozycie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która nie wykonuje odpłatnej pracy i posiada jedynie niewielkie środki pieniężne w depozycie, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar dowodu w zakresie trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać okoliczności uzasadniające wyjątkowe traktowanie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca B. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym, nie posiada nieruchomości ani dochodów, a jedynie niewielkie środki pieniężne w depozycie. Organ wezwał do uzupełnienia informacji dotyczących sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 7 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskami z dnia 22 grudnia 2008 r., uzupełnionymi na urzędowym formularzu w dniu 14 stycznia 2009 r., B. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 P.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca przebywa obecnie w zakładzie karnym, prowadzi samodzielne gospodarstwo, nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Przed osadzeniem skarżący pobierał świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Na podstawie art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 22 stycznia 2009 r. skarżący zobowiązany został do przedłożenia - w terminie 7 dni - pisemnej informacji od Dyrektora Zakładu Karnego [...], czy wnioskodawca świadczy lub świadczył pracę podczas osadzenia, jaki osiągnął z tego tytułu dochód i za jaki okres, podania wysokości aktualnego dochodu miesięcznego oraz wskazania, czy posiada aktualnie do dyspozycji środki pieniężne ze wskazaniem ich wysokości. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca nadesłał zaświadczenie Zakładu Karnego [...] z 4 lutego 2009 r. nr [...] z którego wynika, iż odbywając karę pozbawienia wolności skarżący nie wykonuje aktualnie odpłatnej pracy, posiada natomiast w depozycie środki pieniężne w wysokości 50 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Biorąc pod uwagę dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz zaświadczeniu Zakładu Karnego [...], obrazujące sytuację majątkową skarżącego, uznać należy, iż wykazał on dostatecznie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie, spełniając tym samym ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło