III SA/Gd 46/11

Dnia 10 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. W dniu 30 listopada 2010 r. Powiatowy Urząd Pracy przedstawił S. Ż. posiadającemu zawód wyuczony technik mechanik (zawód wykonywany: ślusarz) i zarejestrowanemu jako osoba bezrobotna propozycję zatrudnienia w P.P.H.U. D. M. w S. w charakterze osoby do prac fizycznych. Przedstawiona propozycja nie została przyjęta gdyż zdaniem w/w oferta nie odpowiada kwalifikacjom posiadanym przez bezrobotnego. Stosowne oświadczenie w tej materii S. Ż. złożył w części "D" karty rejestracyjnej bezrobotnego. Decyzją z dnia 3 stycznia 2011 r. S. działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) i art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) orzekł o utracie przez S. Ż. statusu osoby bezrobotnej z dniem 30 listopada 2010 r. na okres 120 dni. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wydanego w następstwie kasacyjnej decyzji Wojewody z dnia 24 grudnia 2010 r. organ I instancji wskazał, że decyzja jest następstwem nieuzasadnionego odmówienia przez S. Ż. przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. W następstwie odwołania od w/w decyzji Wojewoda decyzją z dnia 20 stycznia 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy definiuje pojęcie "odpowiedniej pracy" stanowiąc, że pojęcie to oznacza zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniu społecznemu i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca zatrudnienia i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięcznie wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełen wymiar czasu pracy. W świetle tego przepisu zaoferowana praca nie musi zatem wprost odpowiadać kwalifikacjom bezrobotnego. Kwalifikacje te muszą być zaś wystarczające czyli może się zdarzyć sytuacja, że wymagane kwalifikacje będą niższe niż te które posiada osoba bezrobotna. W stanie faktycznym sprawy stronie przedstawiona została propozycja odpowiedniej pracy. Przed zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna S. Ż. pracował jako ślusarz narzędziowy. Proponowane zatrudnienie dotyczyło wykonywania prac fizycznych bez szczególnych wymagań za wynagrodzeniem w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Nadto w aktach sprawy nie ma jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego przeciwwskazania zdrowotne do wykonywania pracy na zaproponowanym stanowisku. Z pisemnego oświadczenia strony złożonego w dniu 30 listopada 2010 r. w części "D" karty rejestracyjnej bezrobotnego wynika bezsprzecznie, że S. Ż. odmówił przyjęcia zaproponowanej pracy motywując odmowę niezgodnością z posiadanymi uprawnieniami. Tym samym na tle wymagań zaproponowanej oferty zatrudnienia podaną przyczynę pierwszej odmowy należy traktować jako nieuzasadnioną, skutkującą prawidłowością zastosowania sankcji określonej w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. Ż. kwestionując działania Powiatowego Urzędu Pracy oraz odnosząc się do przemian własnościowych w kraju wskazał, że wydane rozstrzygnięcie jako w istocie pozbawiające go ubezpieczenia zdrowotnego jest krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Uzasadniając odpowiedź organ odwoławczy wskazał, że wydana decyzja nie przekreśla definitywnie uprawnień przysługujących skarżącemu. Prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego przysługuje bowiem osobom posiadającym obywatelstwo polskie i spełniającym kryterium dochodowe określone w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej przy czym w tej materii stosowną decyzję wydać musi wójt (burmistrz lub prezydent miasta). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w świetle którego starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który odmówił bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy. Definicję zaś ustawową pojęcia odpowiedniej pracy zawiera przepis art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zdefiniowano pojęcie "odpowiedniej pracy", zgodnie z którym oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Przedmiotowa regulacja oznacza, że organ administracji publicznej wydając decyzję o pozbawieniu statusu bezrobotnego winien ustalić czy zaproponowana praca spełnia kryteria "odpowiedniej pracy" w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 16 wymienionej wyżej ustawy, jak w świetle danej propozycji postrzegać "wystarczające kwalifikacje" oraz czy odmowa przyjęcia danej propozycji nastąpiła bez uzasadnionej przyczyny. Zgodnie bowiem z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia. Co nadto istotne, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Z kolei w świetle art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W realiach faktycznych sprawy w dniu 30 listopada 2010 r. Powiatowy Urząd Pracy przedstawił S. Ż., zamieszkałemu w S., posiadającemu zawód wyuczony technik mechanik i zatrudnionemu przed zarejestrowaniem jako ślusarz propozycję zatrudnienia w P.P.H.U. D. M. w S. w charakterze osoby do prac fizycznych. Przedstawiona propozycja nie została przez skarżącego przyjęta gdyż zdaniem w/w oferta nie odpowiada kwalifikacjom posiadanym przez bezrobotnego. Stosowne oświadczenie w tej materii S. Ż. złożył w części "D" karty rejestracyjnej bezrobotnego. Należy podkreślić, iż w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy skarżący oświadczył, pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, iż jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie. Również w okresie rejestracji regularnie potwierdzał swoją gotowość do podjęcia zatrudnienia. Oczywistym jest, iż był pouczony o obowiązkach bezrobotnego, wynikających z ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak również o konsekwencjach odmowy bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia odpowiedniej pracy. W ocenie Sądu, przedstawiona skarżącemu oferta zatrudnienia spełniała kryteria określone w przytoczonej wyżej definicji "odpowiedniej pracy". W świetle przedmiotowej regulacji normatywnej oczywistym jest, że zaoferowana praca nie musi odpowiadać wprost kwalifikacjom bezrobotnego. Kwalifikacje te muszą być zaś "wystarczające" a zatem można rozważać przypadek kiedy wymagane przez potencjalnego pracodawcę kwalifikacje będą niższe niż te, które w rzeczywistości nabyła i posiada osoba bezrobotna. Co nadto istotne, fakt przedłożenia takiej a nie innej oferty zatrudnienia wynika z możliwości, którymi dysponuje organ zatrudnienia. Nie zawsze możliwości te odpowiadają oczekiwaniom osób bezrobotnych. Nadto skarżący winien zauważyć, że po upływie określonego czasu jego kompetencje w zakresie wyuczonego zawodu uległy pewnemu ograniczeniu. O naruszeniu regulacji dotyczących "odpowiedniej pracy" możemy mówić bowiem wówczas, gdy osobie bezrobotnej zaproponowana zostanie praca, do wykonywania której dana osoba nie posiada kwalifikacji. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Skarżącemu, który przed zarejestrowaniem pracował jako ślusarz narzędziowy przedstawiona została propozycja odpowiedniej pracy, tj. zatrudnienia w charakterze osoby wykonującej prace fizyczne. Co istotne, przedmiotowe zatrudnienie nie wymagało szczególnych kwalifikacji (co w toku postępowania potwierdził sam pracodawca) oraz było zatrudnieniem za wynagrodzeniem w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Argumentacja odmowy przyjęcia złożonej oferty zatrudnienia prezentowana przez skarżącego świadczyć może zaś o tym, że skarżący nie jest zainteresowany podjęciem jakiejkolwiek pracy poprawiającej w istocie jego sytuację materialną, lecz oczekuje wyłącznie przedłożenia przez organy zatrudnienia oferty, która będzie bezwarunkowo uwzględniała jego kwalifikacje oraz nabyte umiejętności. Podkreślenia zatem wymaga, że pojęcie "odpowiedniej pracy" nie wyłącza podjęcia przez bezrobotnego wysiłku związanego z koniecznością zmiany trybu pracy, czy też podjęcia czynności innych niż wykonywane w ramach dotychczasowej pracy zawodowej. Z kolei argumentacja skarżącego kwestionująca przemiany własnościowe w kraju i ich skutki społeczne jak i odnosząca się do "administracyjnego przymusu podjęcia byle jakiej pracy" nie ma znaczenia dla prawidłowości wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Wobec tego, że skarżący stanowczo odmówił przyjęcia stosownej propozycji z nie zasługującym na uwzględnienie uzasadnieniem wypełnił swoim zachowaniem w oczywisty sposób przesłanki określone w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazana powyżej regulacja, jak słusznie zauważył Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stanowi zaś obligatoryjną przesłankę pozbawienia statusu bezrobotnego w przypadku odmowy, bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji są rozstrzygnięciami zgodnymi z prawem. Przedmiotowe ustalenie skutkować wiec musiało oddaleniem wniesionej skargi na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji.