III SA/Gd 46/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 21 listopada 2024 r. nr SKO Gd/6598/23 w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 21 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.) oraz art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 poz. 1047 ze zm.; dalej: "p.r.d."), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 24 października 2023 r. w sprawie skierowania A. Z. (dalej: "skarżący") na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Stan sprawy jest następujący: Wnioskiem z dnia 31 lipca 2023 r. Komendant Wojewódzki Policji w G. zwrócił się do Prezydenta Miasta Gdyni (dalej: "organ I instancji", "Prezydent Miasta") o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego w związku z uzyskaniem przez niego łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 22 września 2022 r. do 29 lipca 2023 r. We wniosku wskazano, że 22 września 2022 r. i 29 lipca 2023 r. skarżący przekroczył dozwoloną prędkość, za co otrzymał odpowiednio 11 i 9 punktów oraz 29 lipca 2023 r. otrzymał 5 punktów za naruszenie obowiązku korzystania z pasów bezpieczeństwa. W dniu 8 sierpnia 2023 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, które zawiesił postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2003 r. z uwagi na zwrócenie się skarżącego do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. o rozpatrzenie zasadności skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i możliwość anulowania wniosku ze względu na trudną sytuację życiową skarżącego. Komendant Wojewódzki Policji w G. w piśmie z dnia 14 września 2023 r. poinformował, że okoliczności popełnianych naruszeń przepisów ruchu drogowego oraz względy osobiste kierowcy nie mogą stanowić podstawy do usunięcia punktów z ewidencji lub wycofania wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy. Organ I instancji podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia 24 października 2023 r. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym przedstawił okoliczności kontroli drogowych z dnia 22 września 2022 r. i 23 lipca 2023 r. oraz popełnionych naruszeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia 21 listopada 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. jest rejestrem, w którym wpisów dokonuje wyłącznie Komendant Wojewódzki Policji. Organ ten jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Organy administracji prowadzące postępowania w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przepisów ruchu drogowego. Stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. są związane wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, w sytuacji gdy kierowca przekroczył limit 24 punktów. Przepis ten jasno stanowi, że organ administracji w przypadku, gdy Komendant Wojewódzki Policji złoży wniosek o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, nie ma możliwości odstąpienia od wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Ewentualna kontrola prawidłowości wpisów w ewidencji kierowców może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym, co wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych. Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skarżącego został prawidłowo sporządzony według wzoru określonego rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). Wynika z niego, że w okresie nieprzekraczającym roku skarżący uzyskał łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając jej uchylenia w całości. Wskazał, że od 50 lat jest nienagannym kierowcą. Przedstawił swoją wersję zdarzeń skutkujących ukaraniem go mandatem i punktami karnymi za przekroczenie prędkości, kwestionując zasadność działań funkcjonariuszy Policji. Do skargi dołączył zdjęcia znaków ograniczających prędkość na ul. H. i ul. J. W. w G., które w jego ocenie potwierdzają, że został ukarany niezasadnie. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, mimo że organ odwoławczy przywołał niewłaściwą podstawę prawną wydanej decyzji. Skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j.:Dz. U. z 2021 r. poz. 2328), powoływanej dalej jako "ustawa zmieniająca" , do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14 , starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Zgodnie z art. 23 pkt 3 ustawy zmieniającej, przepis art. 18 tej ustawy wszedł w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Ogłoszenie ustawy nastąpiło w Dzienniku Ustaw z dnia 16 grudnia 2021 r., a zatem przepis art. 18 uzyskał moc obowiązującą od dnia 17 września 2022 r. Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały po dniu 17 września 2022 r, a zatem już pod rządami obowiązującego art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej, nakładającego na starostę - w przypadku wpłynięcia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji - bezwzględny obowiązek skierowania osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia przez tę osobę 24 punktów. Dodać należy, że naruszenia przepisów ruchu drogowego, za które przypisano skarżącemu przedmiotowe punkty karne, również miały miejsce pod rządami wskazanego powyżej przepisu ( 22 września 2022 r. i dwukrotnie 29 lipca 2023 r. ). Stosownie do art. 17 ust. 1 zd. 1 ustawy zmieniającej do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, Policja prowadzi ewidencję kierujących pojazdami silnikowymi, motorowerami oraz tramwajami naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym, motorowerem lub tramwajem przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 15 i wpisuje się ją do tej ewidencji. W myśl art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 957), minister właściwy do spraw informatyzacji w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w cytowanych powyżej przepisach, tj. komunikat określający termin wdrożenia wymienionych rozwiązań technicznych, dotąd nie został ogłoszony. Starosta był zatem umocowany do wydania spornej decyzji (na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy zmieniającej), a Policja była uprawniona do prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi naruszających przepisy ruchu drogowego (na podstawie art. 17 ust. 1 zd. 1 ustawy zmieniającej). Zatem podstawę materialnoprawną skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowił art. 18 ust.1 ustawy zmieniającej, jak prawidłowo wskazał organ pierwszej instancji. W dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. w dniu 17 września 2022 r., przepis art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym został zastąpiony art. 18 ust.1 ustawy zmieniającej. Podkreślić jednak należy, że zakres unormowania obu przepisów należy uznać za tożsamy, bowiem w przypadku przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego osoba, która tę ilość punktów przekroczyła – na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji – podlegała i nadal podlega konieczności skierowania jej na podstawie decyzji starosty na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W tej sytuacji naruszenie prawa materialnego przez organ odwoławczy poprzez wskazanie wcześniej obowiązujących przepisów prawa nie miało wpływu na wynik sprawy i nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi, bowiem istniała podstawa materialnoprawna do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zarzuty podnoszone przez skarżącego we wniesionej skardze koncentrowały się na wykazaniu, że został on niezasadnie przez funkcjonariuszy Policji uznany za osobę, która popełniła przypisane mu wykroczenia , co skutkowało bezpodstawnym nałożeniem punktów karnych. Wskazywał, że choć uiścił już opłaty wynikające z nałożonych na niego mandatów, kwestionuje zasadność wystawienia mandatów. Argumentacja skarżącego nie może jednak przynieść oczekiwanego przez niego skutku. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikowania zasadności i prawidłowości wystawionych mandatów karnych za przypisane skarżącemu naruszenia przepisów ruchu drogowego. Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia ( tj . Dz.U. z 2024 r., poz. 997 ze zm., dalej jako "k.p.w."), w rozdziale 17 normuje postępowanie mandatowe. Z przepisu art. 98 k.p.w. wynika, że co do zasady mandat staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego, natomiast sprawca wykroczenia może odmówić przyjęcia mandatu karnego ( art. 97 § 2 k.p.w.) . W razie odmowy przyjęcia mandatu karnego organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie ( art. 99 k.p.w.). Chodzi tu jednak o sąd rejonowy, czyli sąd powszechny, nie administracyjny ( art. 9 §1 k.p.w.). Zatem o ile skarżący uważał, że funkcjonariusze Policji wadliwie uznali , że popełnił on zarzucane mu wykroczenie, powinien odmówić przyjęcia mandatu , a sąd powszechny rozstrzygnąłby tę kwestię. Skoro tak się nie stało, sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest władny dokonać oceny zasadności przypisania skarżącemu popełnienia zarzucanych mu wykroczeń. Podkreślenia także wymaga, że w kontrolowanej sprawie zarówno organy , jak i Sąd związane były informacją co do liczby punktów karnych, przypisanych skarżącemu za popełnione wkroczenia. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy organy nie miały kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych skarżącemu ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Tylko Komendant Wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być rozważana jedynie w sprawie ze skargi na taką czynność w trybie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a"). Natomiast w postępowaniu, którego przedmiotem jest skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy organy związane są wskazaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji liczbą punktów. Skoro punkty nie zostały usunięte z ewidencji, tak jak w niniejszej sprawie, a skarżący nie wniósł w tym przedmiocie odrębnej skargi do sądu administracyjnego, organy nie mogły oceniać prawidłowości ustalenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji ilości przypisanych skarżącemu punktów karnych, wskazanych we wniosku złożonym przez Komendanta. Kwestionowanie przez kierowcę prawidłowości stanu ewidencji w związku z zarzutem niezasadności przyznania punktów karnych może mieć miejsce jedynie przed organami Policji, a następnie przed sądem administracyjnym w skardze na czynność lub bezczynność w przedmiocie wpisu do ewidencji. Postępowanie takie nie zostało przez skarżącego zainicjowane, a Sąd w niniejszym postępowaniu nie mógł dokonać takiej kontroli, bowiem wykroczyłby poza granice sprawy, naruszając art. 134 p.p.s.a. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma charakter związany. Oznacza to, że właściwy organ nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia prawidłowego wniosku przez komendanta wojewódzkiego Policji. Z powyższego wynika, że organ I instancji zasadnie wydał w rozpoznawanej sprawie decyzję na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej. Skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nastąpiło na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., w którym Komendant wskazał, że skarżący otrzymał łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ zobligowany był uwzględnić wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. i orzec na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 18 pkt 1 ustawy zmieniającej o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Dodać należy, że przepisy prawa nie przewidują możliwości odstąpienia od skierowania osoby, która otrzymała łącznie ponad 24 punkty karne, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z uwagi na dotychczasową bezwypadkową jazdę, sytuację finansową czy osobistą strony. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. | |