III SA/Gd 460/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 460/15 w sprawie ze skargi W. K. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 11 września 2013 r. w przedmiocie rozbiórki pomnika postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia 11 września 2013 r. w przedmiocie rozbiórki pomnika. W terminie do złożenia skargi kasacyjnej od w/w postanowienia skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Referendarz wskazał, że rozpoznawany wniosek był kolejnym wnioskiem skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym, że poprzednie wnioski były przedmiotem oceny zarówno tutejszego sądu jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, aktualny wniosek podlegał ocenie w trybie art. 165 p.p.s.a.. Zdaniem referendarza sądowego skarżący w dalszym ciągu nie wyjaśnił, z jakich środków ponosi koszty podstawowych potrzeb życia codziennego. We wniosku powoływał te same okoliczności, które podawał w poprzednich. Nadal podnosił, że nie majątku, nie ma dochodu, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje świadczeń emerytalno-rentowych czy pomocy. Zatem ocena przedstawionych okoliczności była tożsama jak dotychczas i wynikający z nich stan rzeczy, w świetle zasad doświadczenia życiowego, nie mógł być uznany za wiarygodny. W ocenie referendarza zaspokajanie codziennych potrzeb życiowych wymaga posiadania środków finansowych i nie jest możliwe bez jakiegokolwiek dochodu, majątku, pomocy instytucji państwowych i społecznych albo osób trzecich. Zdaniem referendarza sposób przedstawienia sytuacji majątkowej i dochodowej może wskazywać, że skarżący w rzeczywistości osiąga dochód, którego wysokości nie ujawnia. Aktualne pozostawało także stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy skarżący nie przedstawia sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych małżonki. Zatem przedstawienie przez skarżącego swojej sytuacji majątkowej w sposób niepełny i niespójny oraz brak wykazania, by w tej sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych czy prawnych spowodowała, że jego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie. W. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia podnosząc, że nie zgadza się z takim rozpoznaniem jego sprawy. Wskazywał, że obecnie okoliczność jest inna, bowiem chciałby wnieść skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Do sprzeciwu załączył umowę majątkową małżeńską dotyczącą ustanowienia rozdzielności majątkowej z dnia 7 kwietnia 1998 r. oraz postanowienia sądów administracyjnych w innych sprawach dotyczące prawa pomocy z dnia 25 listopada 2015 r. oraz z dnia 21 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego sąd wydaje postanowienie, w którym postanowienie referendarza zmienia lub utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 i 3). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użycie w tym przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, która nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika z akt sprawy aktualny wniosek skarżącego był kolejnym wnioskiem w tej sprawie o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym podlegał ocenie w trybie art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Z akt sprawy wynika, że taka zmiana nie nastąpiła. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie podał nowych okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny jego zdolności płatniczych. Skarżący został wezwany o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, których nie przedłożył. Samo oświadczenie złożone na formularzu PPF nie dało zaś podstaw do ustalenia faktycznej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Jak słusznie zauważył referendarz sądowy wnioskodawca nie wyjaśnił, kto ponosi koszty jego utrzymania w sytuacji, gdy skarżący – jak twierdzi - nie osiąga żadnych dochodów, nie dysponuje żadnym majątkiem, nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie korzysta z pomocy społecznej. Zdaniem Sądu wnioskodawca postulując przyznanie prawa pomocy jedynie na podstawie złożonych oświadczeń próbuje uchylić się od wykazania swojej rzeczywistej sytuacji płatniczej. Gdyby oświadczenia te przyjąć za prawdziwe należałoby uznać, że wnioskodawca funkcjonuje nie mając żadnych źródeł dochodu i nie posiadając majątku. W świetle zasad doświadczenia życiowego takich twierdzeń nie można uznać za wiarygodne. Skarżący już wcześniej wskazywał na to, że posiada rozdzielność majątkową, co potwierdza przedłożona umowa majątkowa małżeńska z dnia 7 kwietnia 1998 r. Przyznanie prawa pomocy skarżącemu w innej sprawie niż przedmiotowa nie stanowi zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. Podnoszone zatem przez skarżącego w przedmiotowym wniosku o przyznanie prawa pomocy okoliczności były już rozważane, co bez wykazania istotnych zmian w jego sytuacji finansowej nie może stanowić podstawy do zmiany uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. Nie stanowi zmiany okoliczności sprawy w rozumieniu art. 165 p.p.s.a. fakt, że skarżący chciałby obecnie wnieść skargę kasacyjną od postanowienia odrzucającego jego skargę. Zmiana okoliczności sprawy dotyczy bowiem nie etapu sprawy sądowoadministracyjnej, ale sytuacji majątkowej skarżącego. W konsekwencji przytoczonych okoliczności sprzeciw wnioskodawcy od postanowienia referendarza sądowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.