III SA/Gd 465/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie sędzia NSA Marek Gorski, sędzia WSA Alina Dominiak ( spr.), Protokolant Robert Daduń, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 17 czerwca 2004 r. Burmistrz Miasta [...] orzekł o wymeldowaniu skarżącego E. Sz. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w K.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego wystąpił W. Sz., który podał, iż skarżący nie mieszka w spornym lokalu od 2003 r. Okoliczność ta została potwierdzona przez E. Sz., który zeznał, iż mieszka u swojej znajomej w K. przy ulicy [...]. Również z zeznań przesłuchanych świadków oraz pisma Komendy Powiatowej Policji w K. wynika, iż E. Sz. w spornym lokalu nie mieszka. W tej sytuacji organ pierwszej instancji wywiódł, że skoro zostały spełnione przesłanki, o których mówi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest opuszczenie spornego lokalu przez E. Sz. - należało orzec o jego wymeldowaniu, jako że utrzymywanie "fikcyjnego" zameldowania sprzeczne jest z interesem społecznym oraz z interesem właściciela. W odwołaniu od decyzji E. Sz. podniósł, iż nie zachodzą przesłanki do wymeldowania go ze spornego lokalu. Wskazał, iż jest osobą niewidomą, w 2003 r. przeszedł trudną operację, nie jest zdatny do samodzielnej egzystencji i wymaga w związku z tym opieki ze strony innych osób. Z tych względów na pewien czas zamieszkał u znajomej, która zapewniła mu opiekę. Nie oznacza to jednak, że będzie u niej mieszkał na stałe i jak tylko to będzie możliwe, zamierza wrócić do swojego mieszkania, w którym zamieszkuje od wielu lat. Rozpoznając odwołanie E. Sz. Wojewoda [...] decyzją z dnia 5 lipca 2004 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ wskazał, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności z zeznań stron złożonych przed organem pierwszej instancji wynika, że E. Sz. nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Pośrednio fakt ten potwierdzony został przez E. Sz. w złożonym odwołaniu, w którym przyznał, iż w spornym lokalu nie mieszka, jeżeli jednak stan jego zdrowia pozwoli, powróci do mieszkania. Organ odwoławczy podniósł, iż zamiar powrotu do lokalu nie wpływa na zmianę decyzji meldunkowej, gdyż organ wydaje decyzję w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał dowodowy, a nie o zdarzenia przyszłe i niepewne. Instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny, wskazywać aktualne miejsce pobytu osób. Dalej organ wskazał, że jeżeli E. Sz. ponownie zamieszka w spornym lokalu, to wówczas może dokonać ponownego w nim zameldowania. Skargę na powyższą decyzję wniósł E. Sz. ponownie podnosząc, że powodem czasowej zmiany miejsca pobytu był stan jego zdrowia i konieczność sprawowania nad nim opieki, której jego syn – W. Sz. nie chciał mu zapewnić. Nadto skarżący wskazał na treść art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w myśl, którego osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości dłużej niż 2 miesiące, nie ma obowiązku stałego w nim zameldowania w związku z pobytem związanym z leczeniem oraz względami rodzinnymi. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - określone w art. 6 i 7 k.p.a. - zasada praworządności oraz dochodzenie prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. decyzja powinna być należycie uzasadniona z podaniem m.in. dowodów, na podstawie których określone fakty organ orzekający przyjął za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Rozstrzygnięcie organu administracji powinno wynikać z rzetelnej i obiektywnej analizy wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organy administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Analiza akt niniejszej sprawy pozwala na wyrażenie przekonania, że organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Za takie ustosunkowanie się nie można bowiem uznać lakonicznego stwierdzenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż fakt nie zamieszkiwania skarżącego w spornym lokalu potwierdziły "zeznania obu stron złożone przed organem I instancji". W tym miejscu wskazać trzeba, iż w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zeznania złożył E. Sz. i świadek – H. Z.. W tym kontekście błędne jest twierdzenie organu odwoławczego, jakoby zeznania złożył również wnioskodawca – W. Sz.. Podnieść trzeba, iż organ drugiej instancji był nie tylko zobowiązany odnieść się do dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji, ale także do twierdzeń i zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu. Skarżący bowiem do odwołania załączył dokumentację lekarską oraz potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy przy ulicy [...] w K. z dnia 14 czerwca 2004 r. (czyli na dwa dni przed wydaniem decyzji Burmistrza Miasta [...]). W tej sytuacji organ odwoławczy winien był odnieść się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przedłożonych przez stronę dokumentów i skonfrontować ich treść z treścią zeznań jakie złożył E. Sz. przed organem pierwszej instancji. Organ jednak zupełnie pominął treść odwołania jak również treść dołączonych do niego dokumentów. Uznać zatem należy, iż wskazane wyżej okoliczności, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie zostały należycie wyjaśnione, a także z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. rozważone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, nie zaś jedynie na kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu od orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 138 w zw. z art. 140 kpa). Wojewoda [...] działa zatem jako organ o charakterze reformacyjnym, ponownie merytorycznie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, a także uwzględniając zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji (por. wyrok NSA z dnia 19.07.2001 r. sygn. akt V SA 3872/00, System Informacji Prawnej LEX nr 78936). Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 107 i 138 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy będzie zobowiązany do wszechstronnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany przez przepisy k.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem, aby uzasadnienie zawierało wskazanie faktów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Stosownie do treści art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.