III SA/Gd 466/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędzia WSA Alina Dominiak Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia 24 czerwca 2005 r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 1 marca 2005 r. o wymeldowaniu R. M. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z wniosku H. M. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania R. M. z przedmiotowego lokalu. Wnioskodawczyni podała, iż wskazany wyżej nie mieszka w lokalu od maja 2002 r. Z ustaleń organu I instancji wynika, że prawo własności do tego lokalu przysługuje S. K. R. M. w listopadzie 2002 r. został aresztowany, natomiast w piśmie z dnia 11 maja 2005 r. wyjaśnił, że nie zamierza się wymeldować i po opuszczeniu więzienia chce wrócić do spornego lokalu. Podczas rozprawy administracyjnej z udziałem świadków, sąsiedzi stwierdzili, że nie widują R. M. w miejscu zameldowania od kilku lat. Ojciec zainteresowanego stwierdził, że syn nie mieszka w lokalu od 2,5 roku, natomiast trzech świadków spoza miejsca zamieszkania zeznało, że przed aresztowaniem zamieszkiwał on w miejscu pobytu stałego. W dniu 1 marca 2005 r. organ meldunkowy uznając, że spełnione zostały przewidziane prawem przesłanki, wydał decyzję o wymeldowaniu strony. R. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji wskazując, na krzywdzący charakter orzeczenia, jak również na okoliczność, iż nieprawdziwe jest twierdzenie organu jakoby trwale opuścił lokal. Organ odwoławczy podkreślił, że przesłanka warunkująca wymeldowanie jest określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. Przepis ten stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ II instancji zapoznał się z materiałem dowodowym i uznał, że większość świadków jednoznacznie potwierdziła, iż R. M. nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu. Ojciec wymienionego wyjaśnił, iż syn nie zamieszkiwał w lokalu przed aresztowaniem, ponieważ był poszukiwany przez policję i ukrywał się. Zatem można uznać, iż trwale opuścił przedmiotowy lokal. R. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wypływ na wynika sprawy, w szczególności art. 77 § 1 k.p.a. Jego zdaniem postępowanie organu doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że decyzja narusza również przepisy prawa materialnego oraz wskazał, iż stanowisko organu odwoławczego nie zostało poparte żadnym obiektywnym dowodem. Przytoczone przez organ zeznania świadków nie dają podstaw do ustalenia, iż skarżący, z trwałym zamiarem, opuścił przedmiotowy lokal w maju 2002 r. a więc pół roku przed zatrzymaniem. Okoliczność, iż został on zatrzymany i aresztowany w K., gdzie przebywał u I. B. (obecnie jego żony), nie przesądza w świetle zeznań świadków, że w maju 2002 r. zamierzał opuścić lokal. Świadczy to jedynie, że czasowo i krótkotrwale przebywał ze swoją ówczesną narzeczoną w miejscu jej zamieszkania. Fakt, że w okresie pomiędzy dokonaniem czynu, za który został zatrzymany i aresztowany sporadycznie tylko przychodził do spornego lokalu, wynika z zamiaru uniknięcia odpowiedzialności karnej (aresztowania), a nie dowodzi opuszczenia lokalu z zamiarem zamieszkania na stałe w innym miejscu. Również okoliczność, iż skarżący w chwili obecnej przebywa w Areszcie Śledczym w G., nie może stanowić podstawy do uznania, że z własnej woli opuścił przedmiotowy lokal, skoro po opuszczeniu aresztu ma zamiar stałego pobytu w lokalu. Ponadto skarżący zarzucił organowi I instancji, że nie ustosunkował się do okoliczności, które zostały przedstawione przez niego w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zasadnicze znaczenie dla wymeldowania osoby z pobytu stałego ma art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi że " organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się". Zatem jedyną przesłanką wymeldowania z pobytu stałego jest opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przy czym należy uwzględnić dotychczasową linię orzeczniczą sądów administracyjnych w sprawach o wymeldowanie, która przyjmuje, iż o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić, jeżeli ma on charakter dobrowolny i trwały (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r. V SA 3169/00, baza Lex nr 50123). Jeżeli jak twierdzi skarżący do czasu jego aresztowana zamieszkiwałby w przedmiotowym lokalu, to organ meldunkowy nie miałby podstaw do jego wymeldowania. W takich okolicznościach zatrzymanie i osadzenie w areszcie uniemożliwiałoby uznanie, iż opuszczenie lokalu nastąpiło dobrowolnie. Jednak jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, opuszczenie lokalu przez skarżącego miało miejsce wcześniej niż nastąpiło jego aresztowanie. Wskazują na to zeznania świadków, złożone pod odpowiedzialnością karną, na rozprawie administracyjnej w dniu 21 lutego 2005 r. Sąsiedzi H. M. zgodnie stwierdzili, iż R. M. od co najmniej 3 lat nie przebywa we wskazanym lokalu (zobacz zeznania M. C., M. D., Z. J., P. B.), podobnie zeznali rodzice H. M.. Z kolei zeznania o tym, że skarżący przed aresztowaniem mieszkał w lokalu zostały złożone przez osoby nie mające z lokalem nic wspólnego, a pozostające w relacjach ze skarżącym lub jego ojcem, który pozostaje w konflikcie z H. M. (z akt wynika, że aktualnie toczy się sprawa rozwodowa między H.M. i Z. M.). Dlatego, mimo braku ustalenia konkretnej daty zdarzenia można uznać, iż skarżący wyprowadził się najpóźniej w pierwszej połowie 2002 r. między lutym a majem. Potem bywał w mieszkaniu ale jego wizyty były sporadyczne i nie wiązały się ze stałym zamieszkiwaniem. Ponadto należy zaznaczyć, iż okres ukrywania się po dokonaniu przestępstwa nie może być tutaj uznany jako przesłanka wyłączająca dobrowolność opuszczenia lokalu. Sąd jest zdania, iż unikanie odpowiedzialności (ukrywanie się), czyli działanie bezprawne musi być rozpatrywane jako okoliczność przemawiająca na niekorzyść skarżącego. Z akt sprawy wynika, iż zbrodnia w związku z którą skarżący był poszukiwany, miała miejsce w sierpniu 2002 r. Samo aresztowanie skarżącego miało miejsce w dniu 24 listopada 2002 r. Nie przebywanie skarżącego w spornym lokalu, również w okresie przed aresztowaniem, niewątpliwie należy uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu. Świadczy o tym zeznanie ojca skarżącego Z. M., który przesłuchiwany w dniu 21 lutego 2005 r. stwierdził, iż "R. M. nie mieszka od 2 i pół roku. Jest aresztowany. Przedtem też był aresztowany. Przychodził do mieszkania sporadycznie, ponieważ był poszukiwany przez policję i ukrywał się". Podobne zeznania złożył P. B. sąsiad, a także kolejny sąsiad M. D. Skoro zatem skarżący nie przebywał w przedmiotowym lokalu przed aresztowaniem ponad 6 miesięcy, następnie ukrywał się przed policją, a do jego aresztowania doszło po zatrzymaniu go w miejscu w którym się ukrywał, to zdaniem Sądu nie można przyjąć, iż aresztowanie to wyklucza dobrowolność opuszczenia lokalu. Mając powyższe na uwadze nie ma żadnych przesłanek aby uznać, iż w spornym lokalu znajduje się centrum życiowe skarżącego. Sąd jest zdania, iż samo twierdzenie skarżącego, iż po odzyskaniu wolności ma zamiar wrócić do lokalu nie może uniemożliwiać wymeldowanie go z lokalu, gdy za takim rozstrzygnięciem przemawiają okoliczności sprawy oraz zeznania większości świadków. W ocenie Sądu - wbrew zarzutom skargi - opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, a co istotne nastąpiło jeszcze kilka miesięcy przed dokonaniem w/w zbrodni. W tych okolicznościach rozstrzygnięcia organów I i II instancji są zgodne z prawem. Na marginesie sprawy Sąd przypomina, iż meldunek służy jedynie celom ewidencyjnym. Meldunek nie prowadzi natomiast do ustalenia praw własności, nie może również stanowić podstawy do uzyskania lub utraty własności danego lokalu. Stąd nieuzasadnione są twierdzenia czy obawy skarżącego, iż H. M. chce poprzez pozbawienie go meldunku zawłaszczyć mieszkanie. W tym zakresie służą osobom uprawnionym inne środki prawne. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.