III SA/Gd 466/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Skarżący w piśmie z dnia 18 lipca 2018 r., uzupełnionym przez złożenie w dniu 3 sierpnia 2018 r. formularza urzędowego PPF, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest osobą niepełnosprawną i utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 604 zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi samotnie. Oświadczył, że do jego majątku należy mieszkanie w komunalnym zasobie mieszkaniowym, a nadto grunt rolny, którego jest spadkobiercą. Wnioskodawca wskazał na brak jakiegokolwiek innego majątku, czy oszczędności. Wśród swych stałych wydatków wnioskodawca wskazał koszty gazu, energii elektrycznej, wody oraz zakupu lekarstw. Do wniosku załączył orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe oraz decyzję potwierdzającą przyznanie zasiłku stałego, z której uzasadnienia wynika stwierdzony przez organ pomocy społecznej stan ubóstwa, niepełnosprawności i długotrwałej lub ciężkiej choroby wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących dodatków mieszkaniowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Referendarz sądowy, uznając oświadczenia wnioskodawcy za wiarygodne oraz biorąc pod uwagę sytuację materialno-bytową wnioskodawcy, na którą wpływ ma przede wszystkim fakt zaliczenia go do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, brak zatrudnienia, jak również uzyskiwanie dochodu wyłącznie w postaci zasiłku stałego, brak oszczędności oraz konieczność ponoszenia stałych kosztów utrzymania i zakupu lekarstw, stwierdził, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.