III SA/Gd 469/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skarg na decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 1 lipca 2010 r. nr [...] nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego postanawia I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi R. K. na opisane decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2011 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł skargi na decyzje w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu. Z tych względów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszych sprawach ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie ze złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwiema studiującymi córkami, jest właścicielem domu o powierzchni 110 m2, nieruchomości rolnej o powierzchni 1,37 ha. Źródłem dochodu małżonków są renty w łącznej wysokości 2 461,35 zł brutto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał m.in., że jest osobą niepełnosprawną i ze względu na stan zdrowia ponosi znaczne wydatki na leczenie oraz rehabilitację. Jego żona cierpi na przewlekłe choroby. Wnioskodawca ponosi ponadto znaczne wydatki na zakup paliwa. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 21 stycznia 2011 r., doręczonym w dniu 28 stycznia 2011 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, akta sprawy) wezwano skarżącego do przedłożenia - w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania - następujących dokumentów: wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków, w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; kopii dokumentów potwierdzających aktualną wysokość rent otrzymywanych przez małżonków oraz dochodów z innych źródeł; kopii dokumentów obrazujących miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania (opłaty za energię elektryczną, gaz itp.) oraz wydatków na zakup leków oraz leczenie; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego lub małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów źródłowych ani oświadczeń. Nie wnosił również o przedłużenie tego terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż skarżący nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.