III SA/Gd 473/05

Dnia 29 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska /spr./ Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 26 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. III SA/Gd 473/05 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 26 marca 2004 r. Wojewoda powołując art. 138 § 1 pkt 1 KPA i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. z 2001 r. Dz. U. Nr 87 poz. 960) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15 stycznia 2004 r. orzekającą o wymeldowaniu J. B. wraz z małoletnią córką E. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w G.. Uzasadniając orzeczenie organy podały, że bezspornym jest, iż J. B. z córką nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu od ok. 3 lat, gdyż w czerwcu 2001 r. Komornik SR wyeksmitował z mieszkania, m. inn. J. B.. Zawieszenie postępowania w sprawie związane było z działaniami J. B. mającymi na celu przywrócenie stanu poprzedniego, gdyż w ocenie odwołującej się czynności komornika były bezprawne. W dniu 20 czerwca 2002 r. sporny lokal stał się własnością W. i L. małż. B., a W. B. również wystąpił o wymeldowanie J. B. z lokalu. Wzywane do osobistego stawiennictwa w organach J. B. nie stawiła się, w pisemnym wyjaśnieniu wskazywała, że chce powrócić do lokalu przy ul. [...] w G.. Ze względu na ewidencyjny charakter instytucji zameldowania, w istniejącym stanie faktycznym organy uznały, że deklarowana chęć powrotu do mieszkania w G. nie stanowi dostatecznej podstawy do utrzymywania stałego zameldowania w lokalu, w którym strona nie zamieszkuje od niemal trzech lat. Możliwość powrotu do tego lokalu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, podstawą zameldowania w lokalu stanowi zamieszkanie w nim. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. B. wniosła o uchylenie decyzji o wymeldowaniu. Skarżąca podniosła, że nie może zgodzić się z decyzją, gdyż jest ona krzywdząca. Twierdzenie zawarte w uzasadnieniu decyzji, że "skarżąca opuściła lokal" jest nieprawdziwe, gdyż skarżąca została z lokalu usunięta (w wyniku eksmisji). Skarżąca nie może wystąpić o przywrócenie posiadania lokalu, gdyż nigdy nie stanowił on jej własności. Sytuacja skarżącej jest przymusowa, niezależna od działań skarżącej, a w miejscu, gdzie aktualnie przebywa J. B. nie może dokonać zameldowania. Taka sytuacja naraża stronę na negatywne skutki i przykrości, w których nie może liczyć na pomoc urzędów. Wcześniej organy postanowiły o zawieszeniu postępowania przyjmując brak dobrowolności opuszczenia lokalu. Wykładnia przepisu o ewidencji ludności winna przewidywać sytuacje nadzwyczajne i w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji winno się rozróżniać "opuszczenie" lokalu i "usunięcie" z lokalu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, gdyż decyzja o wymeldowaniu J. B. z córką E. ur. 8.07.2003 r. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. nie narusza prawa. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. jw.), na podstawie którego organy orzekły o wymeldowaniu J. B., organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby /.../, która bez wymeldowania opuściła miejsce pobytu stałego /.../. Jak słusznie wyjaśniały organy orzekające w tej sprawie, zameldowanie pełni rolę ewidencji ludności i winno odzwierciedlać istniejący stan rzeczy. W spornym lokalu J. B. nie zamieszkiwała od czerwca 2001 r. (E. nie zamieszkiwała w tym lokalu fizycznie nigdy) i – jak wynika z akt, a w szczególności oświadczeń W. B. i samej skarżącej – nie ma tam możliwości zamieszkać w najbliższej przyszłości. Utrzymywanie fikcyjnej rejestracji o zameldowaniu J. B. w lokalu, który od czerwca 2002 r. stanowi własność osób trzecich, nie związanych ze skarżącą żadnym stosunkiem prawnym, godzi w prawa tych osób. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Niedopuszczalne i nieskuteczne jest nadużywanie instytucji zameldowania w celu osiągnięcia rezultatu mieszczącego się w granicach innej sprawy, której przedmiotem jest uprawnienie do zajmowanego lokalu /wyrok NSA w spr. SA/Bd 1242/03, Wspólnota 2004/10/54)" oraz "dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy /wyrok NSA z 25.04.2003 r., V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55/". Powoływanie się przez skarżącą na fakt, że nie ma uprawnień do innego lokalu bądź nie jest nigdzie zameldowana nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności zmuszania aktualnych właścicieli lokalu do tolerowania zameldowania w tym mieszkaniu osób, które w nim faktycznie od kilku lat nie przebywają. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody nie narusza prawa, co prowadziło do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 cyt. na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.