III SA/Gd 473/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2015 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. aSygn. akt III SA/Gd 473/15 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. O. (dalej jako: strona, skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, D, C+E, D+E. Do wydania przedmiotach decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 12 czerwca 2014 r. do Starosty [...] Wydziału Komunikacji Transportu i Dróg wpłynął wniosek z Gabinetu Medycyny Pracy [...] w S. G. o dokonanie oceny predyspozycji zdrowotnych M. O. do kierowania pojazdami silnikowymi. W wyniku bowiem badania lekarskiego zostało stwierdzone schorzenie okulistyczne. W konsekwencji wszczętego w dniu 3 lipca 2014 r. postępowania administracyjnego została wydana przez Starostę [...] w dniu 22 lipca 2014 r. decyzja nr [...] o skierowaniu M. O. na badania lekarskie celem stwierdzenia przeciwwskazań lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. W dniu 24 lipca 2014 r. lekarz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami wydał orzeczenie nr[...], w którym stwierdził istnienie u M. O. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Od powyższego orzeczenia lekarskiego strona wniosła odwołanie. W wyniku jego rozpoznania lekarz Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej uprawniony do badań lekarskich osób kierujących pojazdami wydał w dniu 8 października 2014 r. orzeczenie lekarskie nr [...], w którym również stwierdził istnienie u M. O. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Orzeczenie to przekazano Staroście [...] w dniu 17 października 2014 r. W związku z powyższym decyzją Starosty [...] z dnia 4 listopada 2014 r. na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami orzeczono o cofnięciu M. O. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, D, C+E, D+E. Pismem z dnia 21 listopada 2014 r. M. O. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł w nim, że w orzeczeniu lekarskim nie wskazano jakie schorzenie jest przyczyną stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a zaskarżona decyzja nie zawiera określenia tego schorzenia, jak również przepisu prawa na podstawie którego to schorzenie stanowi przeciwwskazanie do posiadania prawa jazdy kategorii C, D, C+E, D+E. Dalej wyjaśnił, iż w roku 1998 zdobył uprawnienia kategorii C, w roku 2010 zdobył uprawnienia kategorii C, C+E, natomiast w roku 2012 zdobył uprawnienia kategorii D, D+E. Ponadto posiada prawo jazdy potwierdzające te uprawnienia z datą wydania 31 października 2012 r. i z datą ważności do 19 października 2017 r. Odwołujący się dodał też, że od roku 1993 posiada prawo jazdy i w tym czasie nie spowodował żadnego wypadku, ani kolizji drogowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 8 kwietnia 2015 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 103 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami oraz § 10 i 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Wyjaśniło, że sformułowanie zawarte w art. 103 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, o tym iż starosta wydaje decyzję wskazuje, na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu, a wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. Organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., jak również w oparciu o przepisy ww. ustawy, nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracyjne. Kontrola merytoryczna orzeczenia lekarskiego możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione medyczne jednostki orzecznicze. W przedmiotowej sprawie M. O. w ramach wyżej opisanej procedury złożył odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 24 lipca 2014 r., nr [...] i lekarz jednostki je rozpatrującej - Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej - w wyniku ponownie przeprowadzonego badania - stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E (orzeczenie nr [...] z dnia 8 października 2014 r.). W tym kontekście, w ocenie organu odwoławczego, postępowanie Starosty [...] o cofnięciu M. O. uprawnień, było prawidłowe i nie naruszało przepisów prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. O., zarzucając błędne ustalenie stanu fatycznego sprawy poprzez przyjęcie, że w świetle obowiązujących przepisów i stanu zdrowia, strona skarżąca nie jest zdolna do kierowania pojazdami kategorii C, D, C+E, D+E. Dalej skarżący podniósł, że w jego przekonaniu schorzenie okulistyczne na które cierpi nie stanowi przeciwskazania do kierowania pojazdami, zaś z obowiązujących przepisów nie wynika jednoznacznie jaka jest dopuszczalna wada wzroku, aby utracić prawo jazdy. Skarżący wskazał również, że problem jest złożony, albowiem zależy m.in. od zdolności do korekcji danej wady czy widzenia obuocznego oraz posiadanej kategorii. Dlatego zdaniem skarżącego, możliwe są sytuacje, gdy osoba z "dużą wadą" wzroku posiada prawo jazdy. W związku z tym skarżący uznał, iż został zbyt restrykcyjnie potraktowany i mógłby bez zagrożenia dla siebie i innych posiadać odebrane uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2015 r., nr [...] i utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 4 listopada 2014 r., nr [...] o cofnięciu M. O. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C, D, C+E, D+E. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 600 ze zm.), dalej jako " ustawa". Zgodnie z tym przepisem ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Należy zaznaczyć, że stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega m.in. osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W przepisach Rozdziału 12 ustawy w art. 77 - 79 określono tryb przeprowadzania badań oraz orzekania o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Szczegółowe jednak warunki, tryb oraz zakres, na mocy delegacji ustawowej z art. 81 ust. 1 ustawy określa obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r. poz. 494), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Jak wynika z akt sprawy w sprawie zostało wydane w dniu 24 lipca 2014 r. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy orzeczenie nr[...], w którym stwierdzono istnienie u M. O. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Stosownie do art. 79 ust. 4 ustawy, skarżący wystąpił z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej na podstawie art. 81 (Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej Pracy). W wyniku ponownego badania lekarskiego, przeprowadzonego w trybie odwoławczym, w dniu 8 października 2014 r. w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej wydano orzeczenie lekarskie nr [...] w którym również stwierdzono istnienie u M. O. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii Cl, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 4 ustawy). Nie było kwestionowane w sprawie, że skarżący w 1989 r. otrzymał uprawnienia kategorii C, w roku 2010 zdobył uprawnienia kategorii C, C+E, natomiast w roku 2012 uprawnienia kategorii D, D+E. Podczas rozprawy w dniu 22 października 2014 r. skarżący wyjaśnił, że chciał zmienić pracę i zostać kierowcą zawodowym oraz potwierdził fakt posiadania wady wzroku (vide: - k. 41 akt sądowych). Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji, że sformułowanie zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy - "starosta wydaje decyzję" - wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. Wydanie decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu i jego ocenie, co do zasadności wydania takiej decyzji. W przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. Postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy, jest prowadzone przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje w tym zakresie. Orzeczenie lekarskie wydawane w tym szczególnym trybie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a. Oznacza to, że orzeczenie stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Trafnie więc w ocenie Sądu, organy wydając zaskarżone decyzje powołały się na znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie lekarskie nr [...] wydane w dniu 8 października 2014 r. w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej Pracy w trybie odwoławczym od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia 24 lipca 2014 r. wydanego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy, w którym lekarz stwierdził u skarżącego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów w zakresie kat. C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. Powyższe orzeczenie było ostateczne i stanowiło podstawę do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W świetle poczynionych rozważań nie mogły więc przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego niedostatecznego wyjaśnienia sprawy w zakresie określenia jego stanu zdrowia (dotyczące rodzaju schorzeń) czy zaniechania dokonania przez organy własnych ustaleń w tym zakresie. Mając na względzie podniesione w skardze zarzuty i argumentację (podobnie jak w przypadku odwołania), należy wskazać, że z powyższego przepisu prawa w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż starosta nie prowadzi żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Takich ustaleń nie może dokonywać również sąd administracyjny. Organy administracji nie mogą zajmować się oceną przesłanek na podstawie, których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść. Należy podkreślić, że treść obu orzeczeń jest zgodna, zarówno orzeczenie wydane w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy u (nr [...]) w dniu 24 lipca 2014 r., jak też orzeczenie lekarskie wydane w trybie odwoławczym w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej Pracy (nr[...]) w dniu 8 października 2014 r., potwierdzają istnienie przeciwwskazań zdrowotnych u skarżącego do kierowania pojazdami w posiadanych przez niego kategoriach prawa jazdy. Trzeba tu dodać, że przepisy prawa nie przewidują uzasadnienia orzeczenia lekarskiego, które jest wydawane według wzoru będącego załącznikiem do rozporządzenia. Decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna (stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami) określona w tym przepisie prawa, tj. w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. Ponadto, badania lekarskie na podstawie których wydano orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę materialnoprawą zaskarżonych decyzji, zostały wykonane w placówce medycznej, określonej w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawienia do kierowania pojazdami i kierowców - § 10 ust. 1 i § 11 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Tym samym orzeczenia lekarskiego z badania przeprowadzonego w jednostkach medycznych wskazanych w powyższym rozporządzeniu nie może zastąpić jakiekolwiek inne orzeczenie lekarskie. Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnoszona przez stronę okoliczność nie spowodowania wypadku i kolizji od momentu otrzymania prawa jazdy, nie może mieć znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdzając takiego charakteru wad i uchybień na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił. Na marginesie rozważań można wskazać, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 ustawy, starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie. Jeśli zatem w przyszłości wynik ponownego badania lekarskiego okaże się dla skarżącego korzystny, będzie on mógł ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami.