III SA/Gd 474/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie WSA Alina Dominiak WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 9 października 1995 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 lipca 1995 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 20 lipca 1995 r., nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił swoją decyzję z dnia 16 lutego 1993 r. orzekającą o wymeldowaniu Z. Ś. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. i orzekł o odmowie wymeldowania wymienionej z tego lokalu. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z dnia 16 lutego 1993 r. o wymeldowaniu Z. Ś. wynikała z faktu, że nie posiadała ona żadnych uprawnień do przedmiotowego lokalu, którego najemcą była A. L. na podstawie zaświadczenia Wydziału Lokali Mieszkalnych z dnia 22 czerwca 1992 r. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że na podstawie decyzji Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Miejskiego w G. z dnia 1 kwietnia 1974 r. o zezwoleniu na dokonanie zamiany i o przydziale lokalu mieszkalnego najemcami przedmiotowego lokalu byli małżonkowie Z. i E. Ś. Po śmierci E. Ś. na mocy wyroku sądu w stosunek najmu przedmiotowego lokalu w jego miejsce wstąpiła A. L. Ponieważ Z. Ś. nie cofnięto wskazanej decyzji o najmie i nadal posiadała ona uprawnienia do lokalu, przy braku przesłanek do wymeldowania wynikających z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ orzekł o odmowie wymeldowania. Odwołanie od tej decyzji złożyła D. L. twierdząc, że wraz z mężem i trójką dzieci jest najemcą lokalu przy ul. [...] w G. W stosunek najmu weszła po zamianie mieszkania z A. L.; posiada decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 marca 1993 r. W momencie zamiany w przedmiotowym lokalu oprócz głównego najemcy A. L. i jej męża nie były zameldowane żadne inne osoby. W przeciwnym wypadku nie dokonałaby zamiany. Wojewoda [...] decyzją z dnia 9 października 1995 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał decyzję organu niższej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wcześniej w piśmie z dnia 18 marca 1994 r. zwrócił uwagę na konieczność rozpatrzenia "odwołania" Z. Ś. jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie jej wymeldowania z przedmiotowego lokalu, z uwagi na ujawnienie nieznanej organowi I instancji w chwili orzekania okoliczności posiadania przez nią uprawnień do lokalu jako współnajemcy. Organ odwoławczy podniósł, że specyfiką instytucji "wznowienia postępowania" jako nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych jest powrót do stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania decyzji ostatecznie rozstrzygającej sprawę administracyjną, w celu zbadania wystąpienia nieprawidłowości przeprowadzonego postępowania, których zamknięty katalog zawiera art. 145 § 1 k.p.a. oraz wpływu na kształt wydanego wówczas postępowania. Zdaniem Wojewody [...] organ wydając decyzję z dnia 16 lutego 1993 r. w sprawie wymeldowania Z. Ś. mylnie przyjął, iż wstąpienie na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 14 stycznia 1992 r., sygn. akt [...] przez A. L. (córkę wymienionej) w stosunek najmu lokalu po ojcu E. Ś. rozstrzyga o jednoczesnej utracie takich samych uprawnień, wynikających z decyzji Wydziału Spraw Lokalowych UM w G. o przydziale tego lokalu po stronie jej matki. Niedopuszczalność takiego założenia stwierdzona na skutek zbadania faktów, powołanych we wniosku o wznowienie postępowania, spowodowała ujawnienie nowej, nieznanej a istniejącej w chwili orzekania o wymeldowaniu okoliczności faktycznej, tj. braku utraty w chwili orzekania po stronie wymeldowanej uprawnień do przebywania w lokalu przy ul. [...] w G. Ta okoliczność miała rozstrzygające znaczenie dla sprawy. Stanowi bowiem dowód, iż określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanka wznowienia postępowania zaistniała jak również dowód tego, iż organ I instancji orzekając o wymeldowaniu strony naruszył art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w sposób rodzący konieczność uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia oraz wydania decyzji o odmowie wymeldowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku D. L. podniosła, że żaden z urzędów pośredniczących w zamianie nie ujawnił faktu, iż Z. Ś. posiada prawa do przedmiotowego lokalu. Jak jej wiadomo Z. Ś. od kilkunastu lat nie zamieszkuje w tym lokalu, gdyż przebywa za granicą. Skarżąca nie rozumie jak wyżej wymieniona po tak długim okresie nie przebywania w lokalu - a nawet w kraju, rości sobie prawa do lokalu. W jej ocenie sytuacja jest wynikiem konfliktu rodzinnego pomiędzy Z. Ś. a A. L., z którą skarżąca zamieniła mieszkania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 17 grudnia 1996 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania w sprawie zamiany lokali mieszkalnych toczącej się w tutejszym Sądzie pod sygnaturą II SA/Gd 1156/96. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku podjął postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w następstwie wznowienia postępowania Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej. Odnoszą się do niej przede wszystkim art. 145 do 153 k.p.a. Organ po wydaniu postanowienia o wznowieniu przeprowadza postępowanie administracyjne i wydaje decyzję na podstawie art.151k.p.a. W myśl art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracyjny po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. podnosząc, iż w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że Z. Ś. nadal posiada uprawnienia do lokalu. Podobnie organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie postępowania wyjaśniającego ujawniono nieznaną istotną okoliczność faktyczną "braku utraty w chwili orzekania po stronie wymeldowanej uprawnień do przebywania w lokalu przy ul. [...] w G.". Organy odwoławczy uznał, że doszło do ujawnienia nowej, nieznanej a istniejącej w chwili orzekania o wymeldowaniu okoliczności faktycznej, mającej wręcz rozstrzygające znaczenie dla sprawy, a więc zaistniała podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: 1) ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe, 2) nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, 3) nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Analizując sprawę Sąd zauważył, iż organ I instancji wydając decyzję o wymeldowaniu Z. Ś. w dniu 16 lutego 1993 r. posiadał wiedzę, iż ma ona prawa do przedmiotowego mieszkania. Okoliczność tę podnosiły strony postępowania administracyjnego jeszcze przed wydaniem powyższej decyzji. Wynika to z protokołu przesłuchania A. L. z dnia 12 kwietnia 1991 r. i z dnia 28 maja 1991 r. oraz z protokołu przesłuchania Z. Ś. z dnia 20 września 1991 r. Co więcej organ dysponował kopią decyzji Wydziału Spraw Lokalowych UM w G. z dnia 1 kwietnia 1974 r., nr [...] o zezwoleniu na dokonanie zamiany i o przydziale lokalu mieszkalnego małżonkom Z. i E. Ś. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ I instancji błędnie założył, iż Z. Ś. nie ma prawa do lokalu, ale w żadnym wypadku nie można uznać tego za okoliczność nową nieznaną organowi w chwili orzekania. Jest to natomiast błąd w ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych. Zatem wbrew stanowisku organów w przedmiotowej sprawie nie doszło do ujawnienia nowej, nieznanej okoliczności faktycznej. Błędna ocena materiału dowodowego przez organ administracji nie uzasadnia wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ wznowił postępowanie na podstawie okoliczności znanych mu w dniu wydania decyzji o wymeldowaniu Z. Ś. naruszając przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organu ewidencyjnego ponownie rozpatrującego sprawę będzie uwzględnienie powyższego stanowiska i załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit.c) i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.