III SA/Gd 474/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. dotyczącej działań Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] w przedmiocie sposobu postępowania z korespondencją oraz zapewnienia właściwych warunków higieniczno - sanitarnych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 29 maja 2018 r. R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę mającą za przedmiot decyzje Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] oraz sędziego penitencjarnego w odniesieniu do korespondencji nadawanej przez skarżącego. W skardze zasygnalizowane również zostały złe warunki sanitarne panujące w Areszcie Śledczym w [...]. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] i sędzia penitencjarny bezprawnie odmawiają skarżącemu wysyłania bezpłatnie korespondencji urzędowej zgodnie z art. 102 pkt 11 ustawy – Kodeks karny wykonawczy. Skarżący wskazał ponadto, że w Areszcie Śledczym w [....] z uwagi na złe warunki bytowe powinna być przeprowadzona kontrola sanitarna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że sprawa zainicjowana przez skarżącego nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść pism kierowanych do skarżącego w odniesieniu do zgłaszanych przez niego żądań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. W świetle wskazanej regulacji sąd administracyjny zobligowany jest bowiem odrzucić skargę, jeżeli zainicjowaną nią sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesiona przez R. S. skarga, jak wprost wynika z jej treści, odnosi się do dwóch kwestii: działań Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] oraz sędziego penitencjarnego w odniesieniu do korespondencji nadawanej przez skarżącego oraz warunków sanitarnych panujących w Areszcie Śledczym w [...]. Skarżący domaga się rozpatrzenia przedstawionych przez niego problemów i udzielenia mu pomocy. W ocenie Sądu, zakres żądania skarżącego nie może być jednakże w żaden sposób skorelowany z katalogiem aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz., 652; dalej w skrócie jako "k.k.w.") nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny. Sędzia penitencjarny - zgodnie z art. 34 § 1 k.k.w. - uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 5 i 6 k.k.w., o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności. W art. 2 pkt 5 k.k.w. jako organy postępowania wykonawczego wskazano z kolei dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej albo osobę kierującą innym zakładem przewidzianym w przepisach prawa karnego wykonawczego oraz komisję penitencjarną. Na decyzję sędziego penitencjarnego skazanemu przysługuje skarga do sądu penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję (zgodnie z art. 34 § 2 k.k.w.). Z kolei tryb prowadzenia postępowania zaskarżającego działalność jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza i pracownika Służby Więziennej reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 647).. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia prośby i wnioski dotyczące działalności jednostek organizacyjnych Służby Więziennej załatwiają kierownicy tych jednostek w ramach swoich zadań. Zgodnie § 9 ust. 1 k.k.w. organ właściwy do załatwienia wniosku, skargi lub prośby jest obowiązany zawiadomić pisemnie wnoszącego wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia. Należy nadto wyjaśnić, iż stosownie do § 3 ust. 1 wskazanego rozporządzenia skargi osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej, załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej - jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; 4) Minister Sprawiedliwości lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1. Osadzony może także, jeżeli k.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3 - 6 i 10 ustawy, w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści art. 7 § 2 k.k.w., skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny, zgodnie z art. 3 k.k.w. W świetle powyższego zasadnym jest stwierdzenie, że skarga mająca za przedmiot decyzje Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] oraz sędziego penitencjarnego w odniesieniu do korespondencji nadawanej przez skarżącego jak i poruszająca kwestie warunków sanitarnych panujących w Areszcie Śledczym w [...] nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie sprawy, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.