III SA/Gd 477/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. K. i W. K. – wspólników spółki cywilnej "A" w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 września 2008 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 2 marca 2009 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw od w/w postanowienia, w którym wnioskodawca wskazał, że wobec prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz stanu majątkowego nie jest w stanie ponieść kosztów należnych pełnomocnikowi ustanowionemu z wyboru. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie wydane przez referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dla oceny zasadności złożonego przez skarżącego wniosku znaczenia nabierają postanowienia art. 246 § 1 w/w ustawy określające przesłanki przyznania prawa pomocy. W myśl art. 246 § 1 wskazywanej ustawy przyznanie prawa pomocy następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd wskazuje, że instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, a zakres przyznanego prawa pomocy powinien być kształtowany obiektywnymi potrzebami strony podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Stąd też przedmiotowe przepisy stanowią odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy zasady, zgodnie z którą poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek wykazania, że jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie. Postanowienie w przedmiocie prawa pomocy powinno być wydane po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności dotyczących sytuacji finansowej strony, która złożyła wniosek o jego przyznanie. Uzasadniając swój wniosek W. K. prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z synem wskazał, że prawomocnym postanowieniem ogłoszono jego upadłość obejmującą likwidację majątku. Źródłem utrzymania wnioskodawcy jest przychód z tytułu najmu lokalu mieszkalnego w kwocie 1500 zł brutto miesięcznie. Nabycie przedmiotowego lokalu zostało zaś sfinansowane z kredytu hipotecznego. Nadto wnioskodawca zobligowany jest uiszczać alimenty w kwocie 700 zł miesięcznie. Sąd po zbadaniu akt sprawy, w tym przedłożonych przez skarżącego: formularza PPF oraz dokumentów (m.in. zaświadczeń, wyciągów bankowych, wyroków sądowych) doszedł do przekonania, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Za konkluzją taką przemawia bowiem zestawienie bezspornych, zróżnicowanych obciążeń finansowych skarżącego z uzyskiwanymi niewielkimi przychodami na tle dużej wartości przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz stan faktyczny rozpatrywanej sprawy należało uznać, że poniesienie wysokich kosztów sądowych z tytułu wpisu od skargi oraz kosztów związanych z wynagrodzeniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza w znacznej mierze możliwości finansowe wnioskodawcy. Stąd też Sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, o czym orzeczono na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.