III SA/Gd 478/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi V. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę. W dniu 13 marca 2009 r. V. M. powołując się na nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji i nieznane organowi (art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa) złożył wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego zamknięcia procedury wspólnotowego tranzytu zewnętrznego odbywającego się na podstawie dokumentu [...] zakończonego wydaniem decyzji wymiarowej z dnia 30 maja 2007 r. Jednocześnie wniesiono o zamknięcie w całości dokumentu tranzytowego i wydanie w tym kontekście stosownych decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w świetle w/w dokumentu wnioskodawca był odbiorcą przekazywanego za tym dokumentem towaru w postaci trzech samochodów osobowych. W stosunku do dwóch samochodów przewożonych na tej samej lawecie procedurę tranzytu zamknięto bez zastrzeżeń a w stosunku do trzeciego z nieznanych przyczyn tego nie uczyniono. W ocenie wnioskodawcy fakt ten mógł być spowodowany pomyłką funkcjonariusza celnego. Co istotne, dokumenty świadczące o wyprowadzeniu z unijnego obszaru celnego przedmiotowego pojazdu zostały przesłane spedytorowi, który zadysponował nimi w sposób skutkujący prawidłowym zamknięciem procedury tranzytu. Nadto wnioskodawca wniósł o uznanie go za stronę prowadzonego postępowania w oparciu o art. 96 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego . Decyzją z dnia 21 maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 243 § 3 i 244 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne oraz art. 96 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 30 maja 2007 r. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ celny wskazał, że w świetle obowiązujących przepisów główny zobowiązany z mocy prawa jest uznawany za dłużnika celnego, w związku z naruszeniem przepisów regulujących procedurę tranzytu wspólnotowego zewnętrznego. Co istotne, przewoźnik czy odbiorca towaru nie zawsze będą odpowiadali solidarnie wraz z osobą głównego zobowiązanego przed organami celnymi. Taka sytuacja może mieć miejsce w razie ustalenia wszelkich okoliczności w jakich doszło do złamania przepisów regulujących procedurę tranzytu oraz odnoszących się do przejęcia towaru przez odbiorcę lub przewoźnika. Z faktu, że wnioskodawca występuje w polu 8 dokumentu tranzytowego jako odbiorca towaru nie wynika, że zachodzą przesłanki do uznania go za dłużnika, a tym samym za stronę postępowania. W istocie brak jest bowiem dokumentów, które potwierdzałyby przejęcie towaru przez jego odbiorcę. W ocenie organu z uwagi na uiszczenie należności celnych dotyczących spornego pojazdu usuniętego spod dozoru celnego oraz zamknięcie operacji tranzytu nie istnieje przedmiot postępowania. Wnioskodawca nie dokonał wpłaty należności celnych (uczyniła to "A"Spółka jawna w likwidacji) a zatem nie mógłby ubiegać się o ich zwrot. W odwołaniu od w/w decyzji wskazano m.in., że w sprawie nie było jakichkolwiek przeszkód do uznania wnioskodawcy – w istocie dochodzącego obrony swoich spraw - za dłużnika solidarnego. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika bezspornie, że pojazd opuścił obszar celny Unii Europejskiej i został zarejestrowany na Ukrainie. Tym samym należności celne wymierzone w decyzji organu I instancji zostały pobrane nienależnie. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 28 sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji podzielając w pełni argumentację organu I instancji. W ocenie organu w sprawie brak było przesłanek skutkujących uznaniem wnioskodawcy za dłużnika solidarnego. Odbiorca towaru tylko w ściśle określonych sytuacjach może być bowiem uznany za dłużnika celnego. Takimi przesłankami jest objęcie towaru w faktyczne władanie oraz świadomość, że towar znajduje się pod dozorem celnym. W niniejszym postępowaniu takich podstaw w stosunku do wnioskodawcy się nie doszukano. W sprawie, wygaśnięcie długu celnego z tytułu usunięcia towaru spod dozoru celnego nastąpiło bowiem w efekcie zapłaty cła przez głównego zobowiązanego. Z kolei dokumenty, na które powołuje się wnioskodawca nie odnoszą się do jego osoby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku V.M. podnosząc zarzut naruszenia art. 96 ust. 2 w zw. z art. 203 ust. 3 tiret 4 oraz art. 236 ust. 1 i ust. 2 akapit 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 122, 133 § 2, 187 i 240 § 1 pkt 5 ustawy – Ordynacja podatkowa wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej. W uzasadnieniu skargi z powołaniem się na orzecznictwo sądowe oraz poglądy doktryny prawa powtórzona została w istocie argumentacja zawarta w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżący ponownie bowiem wskazał, że jako odbiorca towaru władał tym towarem i powinien być uznany za stronę postępowania wymiarowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej dokonana w oparciu o w/w kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu skarżącego sprowadzającego się do stwierdzenia, iż organy naruszyły przepis art. 96 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE.L. 92.302.1 ze zm.) - dalej zwany WKC albowiem jako odbiorca towaru winien być uznany za stronę wraz z osobą głównego zobowiązanego. W myśl bowiem tego przepisu – nie naruszając określonych w ust.1 obowiązków podstawowego zobowiązanego, osoba przewożąca towary lub ich odbiorca, który przyjmuje towary, wiedząc o tym, że są one objęte procedurą tranzytu wspólnotowego, jest również zobowiązany do przedstawienia ich w nienaruszonym stanie w urzędzie celnym przeznaczenia w wyznaczonym terminie i z zachowaniem środków zastosowanych przez organy celne w celu zapewnienia tożsamości towarów. Podkreślić należy, wbrew stanowisku skarżącego, iż w sprawie brak jakichkolwiek dowodów , na podstawie których można byłoby uznać go za odbiorcę w rozumieniu tego przepisu. Z faktu, że wnioskodawca występuje w polu 8 dokumentu tranzytowego jako odbiorca towaru nie wynika, że zachodzą przesłanki do uznania go za dłużnika, a tym samym za stronę postępowania. W istocie brak jest bowiem dokumentów, które potwierdzałyby faktyczne przejęcie towaru przez jego odbiorcę. Wykładnia gramatyczna omawianego przepisu prowadzi do wniosku, że chodzi tu o przejęcie faktyczne albowiem tylko wtedy może występować potrzeba ustaleń czy taki podmiot ma wiedzę co do tego czy towary są objęte procedurą tranzytu czy też nie. Wynika z powyższego w sposób oczywisty, że wskazanie w dokumencie tranzytowym skarżącego jako odbiorcę nie jest wystarczające dla przypisania mu roli dłużnika solidarnego z osobą głównego zobowiązanego. Takie rozumienie tego przepisu przyjął organ również w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną nr [...] z dnia 30.05.2007r., w którym skarżący nie był stroną. Przedłożone wraz z wnioskiem dokumenty również nie dowodzą , iż skarżący w tym postępowaniu ma status strony albowiem nie pozwalają one na ustalenie, że przewoził on towar objęty procedurą tranzytu lub był ich odbiorcą bądź był osobą o której mowa w art. 203 WKC /nie odnoszą się do jego osoby/. Na marginesie jedynie dodać można, co wersji skarżącego odbiera wiarygodność, iż wbrew doświadczeniu życiowemu zachował się w prowadzonym postępowaniu główny zobowiązany, który mając wiedzę /a trudno w okolicznościach sprawy zakładać inny wariant/ o przejęciu towaru przez odbiorcę wskazanego w dokumencie tranzytowym, w żaden sposób na fakt ten się nie powoływał i w całości uiścił ustalone decyzją należności celne. Tak więc zgodzić należy się ze stanowiskiem organów, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w niniejszej sprawie. Nadto w związku z jego oświadczeniem, że należności celne głównemu zobowiązanemu niejako " zrefundował" spedytor tj. firma organizująca transport samochodu z G. na Ukrainę, nie ma on także interesu faktycznego we wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Odnośnie zarzutu skargi nie ustosunkowania się przez organ odwoławczy do wniosku zawartego w odwołaniu o przesłuchanie w charakterze świadków spedytorów towaru w porcie gdyńskim na okoliczność, że odbiorca towaru był jednocześnie w czasie procedury tranzytu jego przewoźnikiem i władał towarem, Sąd stwierdza, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy albowiem jak wynika z wcześniejszych rozważań, skarżący nie wykazał istnienia swojego interesu prawnego uzasadniającego jego udział w postępowaniu, którego przedmiotem było określenie długu celnego - w którym to postępowaniu nie został zobowiązany do zapłacenia długu celnego /ostateczna decyzja nie nakłada na niego żadnego obowiązku ani nie wynikają z niej dla niego żadne prawa/. Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2005r ze zm. nr 8 poz. 60) wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Z wyżej zaprezentowanych rozważań wynika, że skarżącemu w niniejszym postępowaniu przymiot strony nie przysługuje a zatem stwierdzić trzeba, iż zarzut naruszenia art. 96 ust. 2 w zw. z art. 203 ust. 3 tiret 4 rozporządzenia Rady (EWG) 2913/92 z dnia 12 października 1992r. z późn.zm. ustanawiającego WKC a także art. 133 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa uznać należy za chybiony. Nietrafny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 236 ust. 1 i ust. 2 akapit 3 rozporządzenia Rady (EWG) 2913/92 z dnia 12 października 1992r. z późn.zm. ustanawiającego WKC dotyczącego przesłanek dokonania zwrotu należności celnych przez organy celne w sytuacji stwierdzenia, że cło nie było prawnie należne. Sąd zwraca uwagę, że postępowanie to jest wszczynane ( bądź wznawiane) z urzędu i jako odrębna sprawa celna od sprawy, której przedmiotem jest określenie długu celnego nie stanowi przedmiotu kontroli decyzji wydanych w związku z wnioskiem o wznowienie postępowania dotyczącego określenia kwoty wynikającej z długu celnego. Odnośnie sugerowanego zarówno w odwołaniu jak i w skardze poglądu, iż w niniejszej sprawie postępowanie winno być wznowione z urzędu, Sąd stwierdza, że przedmiotem jego kontroli są jedynie zaskarżone decyzje. Sąd w niniejszym postępowaniu nie ocenia zasadności braku wszczęcia postępowania z urzędu. Kontrola taka byłaby możliwa jedynie z inicjatywy podmiotu, któremu przysługiwałby status strony, co w omawianej sprawie nie ma miejsca, gdyż jak wynika z dotychczasowych rozważań, stroną postępowania w sprawie dotyczącej określenia długu celnego (oraz wznowionego postępowania w takiej sprawie) jest dłużnik celny tj. osoba zobowiązana do zapłacenia długu celnego a jak wynika z akt sprawy, skarżący nie jest dłużnikiem celnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ celny przepisów art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, analiza przeprowadzonego postępowania celnego prowadzi do wniosku, iż organy celne prawidłowo zebrały materiał dowodowy stanowiący podstawę do wydania zaskarżonej decyzji i w sposób wyczerpujący materiał ten został rozpatrzony. Reasumując powyższe okoliczności Sąd uznał, iż skarga nie zawiera merytorycznych zarzutów przeciwko zapadłemu rozstrzygnięciu, stanowiąc w istocie jedynie polemikę z prawidłowymi albowiem wydanymi na podstawie obowiązujących przepisów prawa w tym przedmiocie, decyzjami organów administracji celnej. Z tych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.