III SA/Gd 483/11

WyrokWSA w Gdańsku2012-01-12

Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Górska, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można odmówić zwrotu należności celnych, powołując się na upływ terminu do złożenia wniosku, jeśli przepisy wspólnotowe, na podstawie których należność została uiszczona, nie były opublikowane w języku polskim w momencie dokonywania zgłoszenia celnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przepisy prawa wspólnotowego, które nie zostały opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE, nie mogą być stosowane jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich ani polskich jednostek organizacyjnych. W związku z tym, odmowa zwrotu należności celnych na podstawie nieopublikowanych przepisów jest niezasadna.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Celnego odmówił skarżącej spółce zwrotu należności celnych przywozowych, powołując się na upływ trzyletniego terminu do wystąpienia z wnioskiem. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, a także błąd w ustaleniach faktycznych. Spółka argumentowała, że przepisy wspólnotowe, na podstawie których dokonano zgłoszenia celnego, zostały opublikowane w języku polskim dopiero po dokonaniu zgłoszenia, co uniemożliwiało zapoznanie się z nimi.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, zasądzając jednocześnie od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w S. Oddział "A" w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 21 maja 2009 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki Akcyjnej w S. Oddział "A" w T. kwotę 28.328 (dwadzieścia osiem tysięcy trzysta dwadzieścia osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 21 maja 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił skarżącej "A" Spółce Akcyjnej w S. Oddział E. w T. zwrotu uiszczonych należności celnych przywozowych za towary objęte procedurą dopuszczenia do obrotu według wyszczególnionych w decyzji zgłoszeń celnych. Podstawą decyzji był art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne, w związku z art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 878 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. określającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Organ celny stwierdził, że spółka uchybiła trzyletniemu terminowi do wystąpienia z wnioskiem o zwrot należności celnych i na podstawie art. 236 WKC odmówił zwrotu należności. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 sierpnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 236 ust. 1 i ust. 2 WKC ,art. 72 § 1 w zw. z art. 1 ust. 1 i 3 Ordynacji podatkowej), naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy( art. 120, art. 121 § 1 i 2, , art. 122 ,art. 124 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej ) oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Skarżąca zarzuciła, że przepisy wspólnotowe, na podstawie których dokonała zgłoszenia celnego, zostały opublikowane w języku polskim dopiero w dniu 1 października 2004 r., wobec czego w chwili zgłoszenia nie były dostępne w polskiej wersji Dziennika Urzędowego UE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 493/09 oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, stanowiącego integralną część Traktatu akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., od dnia przystąpienia do UE nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot Europejskich i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia, przy czym postanowienia te są stosowane w nowych państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych traktatach i Akcie dotyczącym warunków przystąpienia. W ocenie Sądu przepisy tych aktów nie uzależniają obowiązywania rozporządzeń wspólnotowych na terytorium Polski od ich ogłoszenia w języku polskim w Dzienniku Urzędowym WE, bowiem zasadą jest przyjęcie całego dorobku prawnego WE przez nowe państwa członkowskie z dniem akcesji, z wyjątkami wyraźnie określonymi. Sąd przywołał orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczące aktów wspólnotowych niepublikowanych w języku konkretnego państwa członkowskiego. Szeroko odniósł się do wyroku ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma-Lux sro przeciwko Celni reditelstvi Olomouc. W orzeczeniu tym ETS uznał, że art. 58 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia (...) sprzeciwia się temu , aby obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych , które nie zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE nowego państwa członkowskiego, mimo że język ten jest językiem urzędowym Unii, mogły zostać nałożone na jednostki w tym państwie , nawet jeśli miały one możliwość zapoznania się z tymi uregulowaniami przy użyciu innych środków. Sąd wskazał, że w tezach wyroku został określony zakres czasowy, w jakim dopuszczalne jest odniesienie się do zawartej w wyroku wykładni prawa wspólnotowego do spraw ostatecznie rozstrzygniętych. Zakwestionowanie orzeczeń czy decyzji na podstawie niepublikowanego aktu byłoby możliwe tylko w przypadkach wyjątkowych, a w przypadku skarżącej , która uiściła należność celną dobrowolnie , taka sytuacja nie zachodzi. W ocenie Sądu nie do przyjęcia jest , by w okresie od czasu akcesji do czasu oficjalnego ogłoszenia aktów wspólnotowych w języku polskim istniała próżnia prawna. Znaczenie wyroku ETS w sprawie Skoma-Lux dla stosunków prawnych powstałych przed jego wydaniem polega na stworzeniu rozwiązania o charakterze wyjątkowym. Wobec skarżącej nie zastosowano sankcji administracyjnych ani środków naruszających prawa podstawowe, wobec czego trudno dopatrywać się w wyroku ETS podstawy do uchylenia czy zmiany decyzji organu ustalającej zobowiązania celne. Ponadto gdyby nawet uznać, że termin z art. 236 ust. 2 WKC winien zostać przedłużony, to i tak nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających zwrot uiszczonych przez skarżącą należności celnych. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku został zaskarżony skargą kasacyjną przez skarżącą spółkę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła, że w okresie od 1 maja 2004 r. do 1 października 2004 r. – w okresie objętym wnioskiem o zwrot świadczeń- nie istniały na terytorium Polski przepisy pozwalające na pobranie przez organ podatkowy przedmiotowych świadczeń. W tym czasie organy administracji oraz sądy nie miały podstaw prawnych do orzekania na podstawie przepisów nieogłoszonych w języku polskim. W okresie tym brak było przepisów stanowiących podstawę wykonania określonych obowiązków, w tym wyliczenia należności oraz podstawy ich pobrania. Organ – stosując nieobowiązujące przepisy - w sposób nieuprawniony dokonał poboru należności, które nie były należnościami celnymi. W sprawie nie ma zastosowania art. 236 WKC, który wszedł w życie po dokonaniu wpłaty należności celnych. Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że skoro skarżąca dobrowolnie zgłosiła towary do odprawy celnej, to zastosowała się do prawa, które uznawała za obowiązujące. Istnienie luki prawnej uzasadnia zastosowanie art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyrokiem z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I GSK 482/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga ustalenia statusu prawnego aktów prawa wspólnotowego, wydanych przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej, jednak w pewnym okresie po przystąpieniu nie zostały opublikowane w wersji polskiej w Dzienniku Urzędowym UE. Przywołał treść art. 254 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), art. 5 rozporządzenia Rady nr 1 z dnia 15 kwietnia 1958 r. w sprawie określenia systemu językowego Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia wskazując, że interpretacja regulacji europejskich wymaga uwzględnienia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Wątpliwości w zakresie mocy prawnej i możliwości stosowania aktów prawa wspólnotowego , które w dniu przystąpienia nowego państwa członkowskiego nie zostały opublikowane w którymś z języków urzędowych rozstrzygnięte zostały wyrokiem ETS z dnia 11 grudnia 2007 r. w sprawie C-161/06 Skoma-Lux sro przeciwko Celni reditelstvi Olomouc. W wyroku tym Trybunał podkreślił, że nie można powoływać się wobec jednostek na akt wspólnotowy przed jego prawidłową publikacją w Dzienniku Urzędowym UE, a egzekwowanie od jednostek powinności wynikających z aktów nieopublikowanych w odpowiednim języku w imię zasady efektywności prawa wspólnotowego prowadziłoby do przerzucenia na jednostki negatywnych skutków niewykonania obowiązku, który spoczywał na administracji unijnej, to jest obowiązku udostępnienia w dniu akcesji całego dorobku wspólnotowego w językach urzędowych wszystkich państw przystępujących do Unii. Okoliczność, że jednostka jest podmiotem profesjonalnym nie wystarcza, aby powoływać się wobec niej na przepisy nieopublikowanego aktu prawnego. Jedyną autentyczną wersją rozporządzenia wspólnotowego jest wersja ogłoszona w Dzienniku Urzędowym UE, co oznacza, iż nie można powołać się wobec jednostek na wersję elektroniczną wcześniejszą od tej publikacji. Akt prawa wspólnotowego nieopublikowany w języku państwa członkowskiego nie jest z tego powodu nieważny. Trybunał przyjął, że państwa członkowskie nie mają, na podstawie prawa wspólnotowego, obowiązku zakwestionowania decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych, które zostały wydane na podstawie przepisów nieopublikowanych w językach tych państw, jeżeli stały się one ostateczne na mocy obowiązujących regulacji krajowych. Od tej reguły można odstąpić tylko "w wyjątkowych przypadkach", gdy na mocy takich przepisów zostały przyjęte środki administracyjne lub wydane orzeczenia sądowe, w szczególności o charakterze represyjnym, które naruszałyby prawa podstawowe. Podobne poglądy wyrażono w wyroku ETS z dnia 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-560/07 Balbiino AS przeciwko Pollumajandusminister, Maksu- ja Tolliameti Pohla maksu- ja tollikeskus oraz w orzeczeniu z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-140/08 Rakvere Lihakombinaat AS przeciwko Pollumajandusministeerium, Maksu- ja Tolliamenti Ida maksu- ja tollikeskus. W tych wyrokach Trybunał nie ograniczył jednak skutków czasowych rozstrzygnięć. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozstrzygnięcie sprawy winno uwzględniać normy Konstytucji RP. Art. 27 Konstytucji RP i przepisy ustawy o języku polskim nakazują wszystkim organom, które wykonują zadania publiczne na terytorium RP posługiwać się w relacjach z obywatelami językiem polskim, który to nakaz odnosi się także do podmiotów, które na mocy zobowiązań międzynarodowych RP zostały upoważnione do regulowania w sposób władczy statusu obywateli polskich, w tym do organów Unii Europejskiej. Z ogólnej zasady państwa demokratycznego ( art. 2 Konstytucji RP) wynika, że nakazy i zakazy kierowane do obywateli przez organy władzy powinny być formułowane w sposób zrozumiały dla tych obywateli. Regułą w państwie demokratycznym jest wydawanie i udostępnianie jednostkom aktów prawnych w odpowiednich formach, dlatego też akty normatywne, które wyrażają normy prawne adresowane do obywateli polskich i polskich jednostek organizacyjnych, mogą być stosowane przez organy władzy publicznej RP tylko wówczas, gdy zostały sformułowane w języku polskim i ogłoszone w odpowiednim dzienniku urzędowym. Odnosi się to do także do aktów tzw. pochodnego prawa wspólnotowego (unijnego). Akty te podlegają publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym U.E. Akt prawa wspólnotowego, który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego U. E., nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych. Przy czym nie oznacza to, że akt taki należy uznawać za nieobowiązujący do momentu publikacji, bowiem o obowiązywaniu aktu prawa europejskiego decydują normy prawa UE, w tym art. 254 TWE (obecnie: art. 297 TFUE). Brak publikacji aktu w języku urzędowym danego państwa członkowskiego wyłącza jedynie możliwość wywodzenia z takiego aktu w procesie stosowania prawa przez sądy i inne organy władzy publicznej obowiązków obywateli tego państwa członkowskiego, nie wyklucza zaś ewentualnych powinności ciążących na organach władzy publicznej, na przykład wynikających z obowiązku wykonania czy implementacji takiego aktu. Zachowanie konkretnej jednostki, będącej adresatem obowiązku wynikającego z aktu prawnego nieopublikowanego w języku polskim, mogące być uznane za spełnienie dyspozycji normy wyrażonej w tym akcie w żaden sposób nie uchyla zakazu stosowania takiego aktu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z powyższych powodów argumenty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zasługiwały na aprobatę. Skarżąca spółka uiściła należności celne na podstawie przepisów, które nie były opublikowane w języku polskim, a zatem nie znajdowały zastosowania wobec tej spółki. Uiszczenie należności w formie tzw. samooclenia nie konwaliduje wadliwości podstawy prawnej zobowiązania do uiszczenia należności celnej. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał tezy ETS zawarte w pkt 70–73 wyroku ETS w sprawie Skoma-Lux i z tego powodu wadliwie zastosował prawo europejskie dla oceny sprawy. ETS stwierdził, że państwa członkowskie "nie mają , na podstawie prawa wspólnotowego , obowiązku" zakwestionowania decyzji i orzeczeń wydanych na podstawie przepisów nieopublikowanych w języku urzędowym. Oznacza to , że powinność zakwestionowania decyzji czy orzeczeń nie wynika z prawa wspólnotowego. ETS nie wykluczył możliwości wzruszania przez krajowe organy władzy publicznej rozstrzygnięć indywidualnych. Cytowana teza ETS odnosi się wyłącznie do decyzji administracyjnych lub orzeczeń sądowych , a niniejszej sprawie mamy do czynienia z tzw. samoocleniem , co powinien wziąć pod uwagę Sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę. Powinien on także uwzględnić fakt, że w orzeczeniach ETS w sprawach Balbiino oraz Rakvere nie znalazło się analogiczne zastrzeżenie jak w cytowanych fragmentach wyroku Skoma-Lux. Nadto Sąd pierwszej instancji winien ustalić - kierując się zasadą tempus regit actum - jakie przepisy prawne znajdują zastosowanie w odniesieniu do sprawy skarżącej, zarówno w zakresie obowiązku uiszczenia świadczenia celnego, wysokości tego świadczenia, jak i w zakresie procedury umożliwiającej ewentualne uzyskanie zwrotu świadczenia. W sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania Wspólnotowy Kodeks Celny, ani też inne przepisy prawa europejskiego, które w dniu uiszczenia należności celnej nie były opublikowane w polskiej edycji Dziennika Urzędowego UE. Podstawę prawną obowiązku celnego oraz ewentualnego roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia celnego należy ustalić w oparciu o przepisy prawa polskiego. NSA wskazał, że choć zgodnie z normą międzyczasową, wynikającą z art. 26 Przepisów wprowadzających Prawo celne, regulacje dotychczasowe, a więc przede wszystkim zawarte w uchylonym Kodeksie celnym z 1997 r. należało stosować "do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej" , to norma ta , jak i cała ustawa wprowadzająca z dnia 19 marca 2004 r., była projektowana i uchwalana przy założeniu , że w dniu 1 maja 2004r. w Polsce znajdą zastosowanie normy prawa wspólnotowego , zawarte w bezpośrednio skutecznych aktach prawnych. Założenie to nie ziściło się , bowiem również po dniu przystąpienia Polski do UE niektóre akty prawa wspólnotowego nie mogły być przez pewien czas stosowane wobec obywateli polskich na skutek braku ich należytej publikacji w języku polskim. Literalne odczytanie norm wyrażonych w przepisach wprowadzających Prawo celne – a zwłaszcza w art. 26 tej ustawy – mogłoby prowadzić do wniosku, że przez kilka miesięcy po przystąpieniu Polski do UE w sferze prawa celnego panowała "próżnia prawna", a terytorium Polski stanowiło swoisty "obszar wolnocłowy". Przyjęcie takiej wykładni przeczyłoby w sposób oczywisty intencji ustawodawcy, co więcej – mogłoby prowadzić do chaosu prawnego i trudnych do określenia konsekwencji prawnych, tak na gruncie prawa krajowego, jak i międzynarodowego. Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni prawa jest więc zobowiązany do wykorzystania takich metod interpretacyjnych, aby zminimalizować ryzyko powstania tego typu następstw. Normę wyrażoną w art. 26 przepisów wprowadzających należy – na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – odczytywać przy wykorzystaniu wykładni celowościowej i funkcjonalnej, to znaczy jako normę nakazującą stosowanie prawa dotychczasowego, to jest obowiązującego przed 1 maja 2004 r. (w tym Kodeksu celnego z 1997 r.), do oceny długów celnych powstałych przed dniem, w którym przepisy wspólnotowego prawa celnego mogły znaleźć zastosowanie wobec obywateli polskich – a więc przed dniem ich należytej publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. W piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2012 r. skarżąca podniosła, że w mniejszym postępowaniu nie jest uprawnione zastosowanie art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne, jako normy prawnej mającej zastosowanie do długów celnych powstałych przed dniem , w którym przepisy wspólnotowego prawa celnego mogły znaleźć zastosowanie. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy na przepis art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), który stanowi, że Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przez wykładnię prawa, o jakiej mowa w przywołanym przepisie rozumie się także kwestie zastosowania określonych przepisów prawa przy rozstrzyganiu konkretnej sprawy. Przechodząc do rozważań dotyczących oceny legalności wydanych w niniejszej sprawie decyzji przypomnieć trzeba, że decyzją z dnia 20 sierpnia 2009 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 21 maja 2009 r., odmawiającą skarżącej zwrotu uiszczonych należności celnych przywozowych za towary objęte procedurą dopuszczenia do obrotu według wyszczególnionych w decyzji zgłoszeń celnych, dokonanych w okresie od 10 maja do 27 września 2004 r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne w związku z art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, art. 878 Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. określającego przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Mając na uwadze wnioski płynące z wyroków ETS w sprawie C-161/06 Skoma-Lux , C-560/07 Balbiino , C-140/08 Rakvere, na które wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku oraz stanowisko tego Sądu, którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany, nie mogą mieć zastosowania w sprawie przepisy prawa wspólnotowego , które w chwili dokonania zgłoszeń celnych nie były opublikowane w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE. Nie może wobec powyższego mieć zastosowania w sprawie także art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz. U. UE.L. 92.302.1 ze zm.), regulujący m.in. zasady zwrotu należności celnych , które nie były prawnie należne , w tym termin na złożenie wniosku o zwrot takich należności. Kwalifikacja prawna wniosku skarżącej nie mogła być w tej sytuacji dokonana na podstawie tego przepisu, a tak właśnie uczyniły organy w decyzjach , których legalność podlega ocenie Sądu w niniejszej sprawie. Wobec powyższego zarówno zaskarżona decyzja , jak i decyzja organu pierwszej instancji polegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., bowiem doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozważenia wymaga, jakie przepisy powinny znaleźć zastosowanie w sprawie skarżącej tak w zakresie obowiązku uiszczenia świadczenia celnego, wysokości tego świadczenia, jaki w zakresie procedury umożliwiającej ewentualne uzyskanie zwrotu świadczenia. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, którym Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany – w sprawie skarżącej nie będą miały zastosowania ani przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ani inne przepisy prawa europejskiego, które w dniu uiszczenia należności celnych nie były opublikowane w polskiej edycji Dziennika Urzędowego UE. Zgodnie też z wiążącym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego normę międzyczasową , zawartą w art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne ( Dz. U. Nr 68, poz.623 ze zm.), stanowiącym, iż przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej- na potrzeby rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy odczytywać przy wykorzystaniu wykładni celowościowej i funkcjonalnej , to jest jako normę nakazującą stosowanie prawa dotychczasowego. W tej sytuacji do oceny długu celnego powstałego przed dniem, w którym przepisy wspólnotowego prawa celnego mogły znaleźć zastosowanie wobec skarżącej , a więc przed dniem ich należytej publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym UE należy stosować prawo dotychczasowe, to jest obowiązujące przed dniem 1 maja 2004 r., w tym przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały powyższe na uwadze. Odnosząc się w tym miejscu do stanowiska skarżącej, zawartego w piśmie z dnia 2 stycznia 2012 r. – iż nie można podzielić stanowiska NSA w zakresie, w którym nakazuje on art. 26 przepisów wprowadzających Prawo celne odczytywać jako normę nakazującą stosowanie prawa dotychczasowego - przypomnieć należy, że związanie sądu niższego rzędu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy związania całością wykładni dokonanej przez ten Sąd, a nie tylko częścią tej wykładni, zbieżną z poglądami strony. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło