III SA/Gd 486/04

Dnia 8 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka NSA Anna Orłowska /spr./ Protokolant Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi L. Cz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2004 roku nr sygn. akt [...] w przedmiocie wstrzymania wypłat zasiłku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz pełnomocnika skarżącego - adwokata G. K. 293 /dwieście dziewięćdziesiąt trzy / złote tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 1 lipca 2003 r. Burmistrz Miasta i Gminy orzekł o wstrzymaniu z dniem 1 lipca 2003 r. wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego L. Cz.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż podstawą wstrzymania wypłat jest nie opłacanie na bieżąco należności za zajmowany lokal. L. Cz. wniósł odwołanie od tej decyzji wskazując, iż twierdzenia zarządcy domu o zaległościach są bezpodstawne. Prawomocny wyrok wstępny Sądu Rejonowego w M. z dnia 15.01.2003 r. w sprawie sygn. akt C I 393/02, potwierdził fakt błędnego naliczenia czynszu. Nadto wniósł o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wydania wyroku w sprawie o sygn. C I 393/02 przez Sąd Rejonowy w Ma.. Decyzją z dnia 9 lipca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz.734 ze zm.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, iż w przypadku ustalenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, organ musi orzec o wstrzymaniu dalszej wypłaty dodatku mieszkaniowego. W aktach sprawy znajduje się pismo zarządcy domu – Administracji Budynków Komunalnych w N., z którego wynika, iż na dzień 1 lipca 2003 r. istniała zaległość w płatnościach z tytułu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Okoliczność ta zobowiązywała organ I instancji do wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku. Organy orzekające nie mogą badać czy przedstawione przez zarządcę rozliczenia są prawidłowe czy też nie. Wbrew żądaniu odwołującego, nie uwzględniono w sprawie wyroku wstępnego Sądu Rejonowego w M. z dnia 15.01.2003 r. bowiem dotyczy on sprawy z powództwa odwołującego przeciwko Miastu i Gminie o zapłatę. Orzeczono w nim, iż roszczenie powoda uznane zostało za usprawiedliwione co do zasady. W ocenie Kolegium, z treści wyroku wynika, iż dotyczy on roszczenia o zapłatę, a nie o ustalenie np. nieprawidłowej wysokości czynszu, co wyklucza możliwość zaliczenia tego wyroku w poczet materiału dowodowego sprawy. Ponadto do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w tym sporze i ustalenia np., że czynsz określony był nieprawidłowo, organy administracji publicznej nie są związane zawisłym przed sądem powszechnym sporem. Dopiero orzeczenie sądu stanowić może podstawę do zmian decyzji administracyjnych i wypłaty należnych świadczeń. Zdaniem organów nie ma także podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu wydania wyroku ostatecznego w sprawie I C 393/02, w której zapadł powołany wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 15.01.2003 r. Sprawa o zapłatę skierowana przeciwko Miastu i Gminie nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie o wstrzymanie dodatku mieszkaniowego z uwagi na zaległości w należnościach związanych z zajmowanym lokalem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2004 r. L. Cz. zarzucił organom naruszenie art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Uzasadniając zarzut wskazał, iż rozliczenie należności związanych z zajmowanym lokalem dokonane przez zarządcę domu – Administrację Budynków Komunalnych zawiera szereg błędów, co spowodowało konieczność wniesienia pozwu przeciwko Miastu. Skarżący twierdzi, iż nie ma zaległości czynszowych, a wręcz przeciwnie – wystąpiła nadpłata po jego stronie. Jeśli zatem jest to kwestia sporna, to organy administracji powinny zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd cywilny. Do skargi dołączono kopię postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 23 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego oraz kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2003 r. sygn. akt 833/03, w której wyrażono pogląd, iż do czasu rozstrzygnięcia przez sąd kwestii istnienia zaległości czynszowych, postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego należy zawiesić. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie ze względu na brak wykazania przez skarżącego naruszenia prawa lub interesu prawnego, jak wymaga tego przepis art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Oznacza to, że sprawa o wstrzymanie wypłat dodatku mieszkaniowego należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, w której zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 k.p.a. zastosowanie mają przepisy tego kodeksu. Zgodnie art. 8 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Celowi temu służą m.in. zasady postępowania zawarte w artykułach 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w myśl których organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nadto mają one obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, oceniając na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania zostały określone w art. 97 § 1 k.p.a. Stosownie do pkt. 4 powołanego przepisu, postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszym postępowaniu wymienione zasady i przepisy zostały naruszone, albowiem zaskarżona decyzja wydana została bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego występującego w sprawie, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu mogą być kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie, należy zatem przyjąć, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Należy ponadto przyjąć, że istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego. Mając na względzie powyższe, w ocenie Sądu organ administracji w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił swego stanowiska o braku istnienia związku przyczynowego pomiędzy wynikiem sporu cywilnoprawnego pomiędzy skarżącym a Miastem i Gminą w przedmiocie istnienia zaległości czynszowych, a rozstrzygnięciem sprawy o wstrzymanie wypłat dodatku mieszkaniowego. Na marginesie wskazać należy, iż w innej sprawie o wstrzymanie wypłat dodatku mieszkaniowego, rozpoznawanej na skutek odwołania L. Cz., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 28 sierpnia 2003 r. sygn. akt 833/03 zajęło stanowisko, iż do czasu rozstrzygnięcia sporu przed sądem powszechnym o istnieniu zaległości czynszowych, zasadnym jest zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd zauważa, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 11 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, uzależnione jest od stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny. Skoro więc toczy się spór pomiędzy gminą, a skarżącym, o istnienie zaległości czynszowych, to prawomocne jego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny stanowi prejudykat w sprawie administracyjnej o wstrzymanie wypłat dodatku mieszkaniowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią ocenę prawną zaprezentowaną przez Sąd. Sąd nie miał podstaw, by uwzględnić wniosek o odrzucenie skargi L. Cz. w szczególności z tych przyczyn, że pismo sporządzone osobiście przez skarżącego, odpowiadało wymogom art. 57 § 1 ustawy p.p.s.a., przy czym wskazano w nim, że skarżący jest zdania, iż decyzje w jego sprawie wydano z naruszeniem prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 powołanej ustawy.