III SA/Gd 486/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 25 września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego postanawia odmówić skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia 22 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis tego postanowienia z pouczeniem o prawie wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie siedmiu dni został doręczony skarżącej w dniu 30 września 2008 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru – akta sprawy, k. 175). W dniu 9 października 2008 r. tj. z uchybieniem terminu, skarżąca wniosła zażalenie na opisane postanowienie oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż była przekonana, iż otrzymała "identyczne pismo", od którego wniosła już sprzeciw w dniu 21 sierpnia 2008 r. Po rozmowie z pełnomocnikiem, którą skarżąca przeprowadziła w dniu 9 października 2008 r. dowiedziała się, iż są to jednak "różne dwa pisma", w związku z czym powinna wnieść środek odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 P.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na opisane postanowienie Sądu w przedmiocie prawa pomocy z dnia 22 września 2008 r. Trudno bowiem przyjąć, iż mylne przekonanie strony o treści kierowanych do niej orzeczeń sądowych oraz pouczeń zawierających potrzebne wskazówki co do czynności procesowych oraz skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań mogło usprawiedliwiać wniosek o przywrócenie terminu. Jak już bowiem powiedziano, kryterium braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Podkreślić należy, iż skarżąca już w dniu 30 września 2008 r. miała możliwość zapoznania się z treścią postanowienia Sądu oraz stosownym pouczeniem o terminie oraz trybie wniesienia zażalenia. Znając zatem termin do wniesienia środka odwoławczego nie podjęła jednak jakichkolwiek czynności w celu zaskarżenia orzeczenia. Zaniechanie podjęcia jakichkolwiek kroków w tym kierunku nie może być uznane za dochowanie należytej staranności i nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.