III SA/Gd 486/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-09-20

Skład orzekający: Anna Orłowska, Alina Dominiak, Jolanta Sudoł

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia z funduszu alimentacyjnego mogą zostać przyznane, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza ustawowe kryterium dochodowe, mimo istnienia zaległości alimentacyjnych po stronie dłużnika?
Ratio decidendi
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują jedynie w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza określonego ustawowo kryterium. Przekroczenie tego kryterium, nawet w przypadku znacznych zaległości alimentacyjnych po stronie dłużnika, skutkuje odmową przyznania świadczenia, ponieważ przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie przewidują w takich okolicznościach uznaniowości w przyznawaniu świadczeń.
Stan faktyczny
Skarżąca D. Z. wniosła o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla swojego syna. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, ustalając, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 761,02 zł, co przekroczyło ustawowe kryterium 725 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła błędy w obliczeniu dochodu oraz wskazała na długoletnie zaległości alimentacyjne dłużnika. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że przekroczenie kryterium dochodowego jest wystarczającą podstawą do odmowy przyznania świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie WSA Alina Dominiak,, WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 26 września 2011 r., Prezydent Miasta, powołując art.104 w zw. z art. 1a, art. 2 pkt. 2,4,5,11 i 12, art. 9 ust. 2, art.12, art. 15 i art.25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 1 z 2009 r., poz.7) oraz Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2010 r., Nr 123, poz. 836) i - zarządzenie Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 25 lipca 2011 r. w sprawie upoważnienia pracowników MPO do wydawania decyzji w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego /..../, po rozpatrzeniu wniosku D. A. Z., złożonego w dniu 25 sierpnia 2011 r. odmówił przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej – P. J. Z. Uzasadniając swoją decyzję organ podał, że na podstawie: zaświadczenia o wysokości dochodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, osiągniętych przez członków rodziny wnioskującej w roku 2010, zaświadczenia komornika sądowego o wpłatach dokonanych przez wierzyciela w roku 2010 oraz oświadczenia o dochodach niepodlegajacych opodatkowaniu osiągniętych przez członków rodziny w 2010 r. stwierdzono, że rodzina wnioskodawczyni uzyskała w roku 2010 łączny dochód w kwocie 18 264, 45 zł netto, miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 761,02 zł i przekroczył kwotę 725,00 zł, tj. określone w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Oznacza to, że P. Z. nie przysługuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu od decyzji D. A. Z. wniosła o uchylenie decyzji, jako "krzywdzącej i nie chroniącej wnioskodawczyni ani dziecka, tylko chroniącej dłużnika alimentacyjnego, który nie płaci alimentów od 11 lat". Odwołująca się podniosła, że zaskarżana decyzja zawiera błędy w zakresie obliczenia dochodu rodziny uzyskanego w 2010 r., albowiem doliczono do niego nagrody, jakie – w postaci bonów i paczki – uzyskała odwołująca się od swego pracodawcy (razem – 1300 zł w bonach). Zaskarżoną decyzją z dnia 25 maja 2012 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( j. t. Dz. U. Nr 1 z 2009 r., poz.7 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w art. 9 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /..../ przewidziano, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 lat albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 lat /..../. Stosownie zaś do art. 9 ust. 2 cyt. ustawy – świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Zgodnie z art. 2 pkt. 5a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Jak wynika z akt sprawy, miesięczny dochód rodziny D. Z., w przeliczeniu na osobę w rodzinie, wyniósł w roku 2010 r. 761,02 zł, co przekracza kryterium określone ustawą, dlatego też świadczenie nie mogło być przyznane. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo zaliczył do dochodu rodziny wszystkie otrzymane przez stronę w 2010 r. świadczenia, które zostały opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła D. Z. żądając jej uchylenia, jako krzywdzącej. Zarzuty podniesione w skardze nie wskazują, na czym polega niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Skarżąca podniosła, że rodzina ma bardzo niskie dochody, nie wystarczają one na potrzeby rodziny, a w szczególności – na potrzeby syna, który uczy się i trenuje sport (piłkę nożną), odnosi w tym sukcesy. Dłużnik alimentacyjny ma znaczne zaległości w spłacie alimentów. Z powodu niskich dochodów rodziny skarżąca uzyskała w październiku 2011 r. pomoc doraźną od MOPS-u na zakup butów, odzieży i pościeli. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zakwestionowanej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Na wstępie uzasadnienia Sąd wyjaśnia, że – ramach swych kompetencji – sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (w tym przypadku – decyzję administracyjną) jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca – jak wynika z analizy treści skargi – zarzuciła, że decyzje o nieprzyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego są krzywdzące, bowiem dłużnik alimentacyjne ma zaległości w spłacie alimentów, przez co rodzina skarżącej, a w szczególności syn P., ma trudności w zaspokojeniu swoich potrzeb życiowych. Do skargi dołączone zostały dokumenty świadczące, m. inn., o tym, że dłużnik alimentacyjny T. Z. ma znaczne zaległości alimentacyjne, że skazany został za uporczywe uchylanie się od łożenia alimentów na utrzymanie małoletniego syna P. i – kserokopie dwóch decyzji o przyznaniu skarżącej w roku 2011 specjalnych zasiłków celowych z pomocy społecznej, w których dochód na osobę w rodzinie skarżącej obliczony został na kwotę 666,55 zł miesięcznie. Sąd nie może jednak odnosić się do treści tych decyzji, bowiem dotyczą one innych spraw administracyjnych (o przyznanie zasiłków celowych), ich uzasadnienia zawierają sprzeczne stwierdzenia (że dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe), a ponadto – zasiłki celowe przyznano na podstawie przepisu art. 41 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje, że: " w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową", co oznacza, że w zakresie przyznania tego rodzaju zasiłków celowych ustawodawca pozostawił organom pomocy społecznej miejsce na swobodę w podjęciu decyzji o przyznaniu zasiłku celowego. Tymczasem przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j. t. Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7), na podstawie których podejmowano zaskarżoną decyzje przewidują, w art. 9 ust. 1 i 2, że " świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł." Z tej też przyczyny, po ustaleniu przez pracowników Referatu Świadczeń Alimentacyjnych UM, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej w roku kalendarzowym 2010 (tj. w roku poprzedzającym okres świadczeniowy) przekroczył wskazane wyżej kryterium dochodowe tj. 725 zł - organy odmówiły przyznania D. Z. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze do Sądu nie powtórzyła skarżąca zarzutów dotyczących błędnego wyliczenia dochodów skarżącej z roku 2010, podnoszonych wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zatem wnioskować należy, że skarżąca została przekonana przez organ odwoławczy, iż wysokość dochodów rodziny skarżącej została obliczona przez organ I instancji prawidłowo. Z akt administracyjnych wynika, że wysokość dochodu osiągnięty przez D. Z. w roku kalendarzowym 2010 ustalony został na podstawie zaświadczenia Urzędu Skarbowego z dnia 22 lutego 2011 r. nr [...]. Zaświadczenie stwierdza, że skarżąca uzyskała w roku 2010 23 398,89 zł dochodu; po odliczeniu od niego składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie społeczne wynikająca z działań rachunkowych kwota to 18 594,60 zł , czyli – kwota miesięcznych dochodów na jedną osobę w rodzinie nieco wyższa (774,77 zł), niż wyliczyły to organy. Pozostałe zarzuty podniesione przez D. Z. w skardze nie mają prawnego znaczenia w tej sprawie, w której odmowne rozstrzygnięcie o prawie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego podjęto w oparciu o przekroczenie ustawowego kryterium wysokości uzyskiwanych miesięcznie na osobę w rodzinie dochodów, gdyż – jak stanowi przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł, a w przypadku rodziny skarżącej w roku 2010 dochód ten był wyższy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie stwierdziwszy naruszeń prawa, o jakich na wstępie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę D. Z. oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło