III SA/Gd 486/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-09-14
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy otrzymane przez wnioskodawcę alimenty należy zaliczyć do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego i jego wysokości, zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że otrzymane przez wnioskodawcę alimenty należy wliczyć do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych definiuje dochód jako wszelkie przychody po odliczeniu określonych kosztów i składek, nie zawężając katalogu przysporzeń majątkowych. Alimenty nie są wymienione w enumeratywnym wykazie świadczeń wyłączonych z dochodu, a ich uwzględnienie w dochodzie osoby otrzymującej nie stanowi podwójnego uwzględnienia tej samej kwoty.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego, deklarując dochody gospodarstwa domowego w wysokości 4.916,74 zł, na które składały się wynagrodzenie własne, alimenty i wynagrodzenie syna. Organ wznowił postępowanie z urzędu, uchylił poprzednią decyzję i ponownie rozpatrzył wniosek, uwzględniając w dochodzie kwotę 3.219,83 zł z tytułu alimentów otrzymanych w styczniu i lutym 2014 r. W konsekwencji ustalono niższy dodatek mieszkaniowy. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że alimenty otrzymane nie powinny być wliczane do dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 21 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Decyzją z dnia 21 września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 , art.151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, art. 6 ust. 1 pkt 2, ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 20 października 2015 r., na mocy której uchylił on własną ostateczną decyzję z dnia 30 maja 2014 r., przyznającą M. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości 300,90 zł miesięcznie na okres od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. , jednocześnie przyznając jej dodatek mieszkaniowy w okresie od dnia 1 maja 2014 r. do dnia 31 października 2014 r. w kwocie 232,11 zł.
Organ odwoławczy podał, że M. K. wnioskiem z dnia 16.04.2014 r. zwróciła się o przyznanie dodatku mieszkaniowego na wynajmowany lokal mieszkalny przy ul. [...] w G., o powierzchni użytkowej 56,65 m2. Wskazała, że lokal zamieszkują 3 osoby. Łączna kwota wydatków na lokal to 626,38 zł, zaś dochody gospodarstwa domowego to 4 916,74 zł. Z deklaracji o wysokości dochodów za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku wynikało, iż dochód wyniósł 4.916,74 zł , na który składało się wynagrodzenie skarżącej – 2416,74 zł, alimenty w wysokości 1500 zł oraz wynagrodzenie jej syna za prace dorywcze - 1000 zł.
M. K. złożyła oświadczenie o dochodzie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z którego wynikało,
że uzyskiwała dochód w funtach brytyjskich.
Organ wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia 30.05.2014 r., uchylił tę decyzję i ponownie rozpatrując wniosek strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego ustalił faktyczną wysokość dochodu gospodarstwa domowego, uwzględniając przy ustaleniu dochodu kwotę z tytułu wynagrodzenia za pracę – 2.416,74 zł, wynagrodzenie syna z pracy dorywczej – 1.000,00 zł oraz dochód uzyskany z tytułu alimentów w wysokości 3.219,83 zł ( w miejsce wskazanej wcześniej kwoty).
Organ odwoławczy podał, że okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy,
a nieznaną organowi I instancji w chwili wydania decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy, tj. w dniu 30.05.2014 r., był fakt, iż M. K. otrzymała
w dniach 3 stycznia i 7 lutego 2014 roku łączną kwotę 3 219,83 zł tytułem alimentów.
Wyjaśniono, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód należało przyjąć dochód 3 osobowej rodziny strony za styczeń, luty
i marzec 2014 r., który wyniósł 6.636,47 zł, a nie jak pierwotnie strona podała 4.916,74 zł. Na dochód ten składają się: alimenty – 3.219,83 zł, wynagrodzenie za pracę strony – 2.416,74 zł oraz wynagrodzenie jej syna z pracy dorywczej – 1.000,00 zł. Wysokość dochodu rodziny nie przekraczała kryterium dochodowego określonego w art. 3 ust.1 ustawy. Ustalono, że – stosownie do regulacji art. 5 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy - wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego wynoszą 497,57 zł. Zatem wysokość dodatku to różnica pomiędzy kwotą wydatków na normatywną powierzchnię lokalu - 497,57zł i kwotą 265,46 zł (12%x 2.212,19 zł ), co daje kwotę 232,11 zł. Zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta była zgodna z prawem i brak było podstaw do jej uchylenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. K. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego –art. 3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez bezzasadne uznanie, że otrzymane przez nią alimenty należy zaliczyć do dochodu, o którym mowa w tym przepisie. Zdaniem skarżącej alimenty powinny być doliczane do dochodu w przypadku osób zobowiązanych do płacenia alimentów. Uwzględnienie alimentów w dochodzie w stosunku do osób otrzymujących alimenty spowodowałoby podwójne uwzględnienie jednej kwoty alimentów - raz po stronie płacącego, raz po stronie otrzymującego. Podniosła ponadto, że tylko przychody, które mogą być pomniejszane o koszty ich uzyskania oraz składkę na ubezpieczenie społeczne i chorobowe winny być zaliczane do dochodu, a alimenty do tego rodzaju przychodów nie należą. Na poparcie swoich twierdzeń powołała orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
W niniejszej sprawie kwestią sporną było, czy alimenty uzyskane przez skarżącą, które otrzymała w kwocie wyższej , niż przedstawiła to we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, należało wliczyć do dochodu mającego wpływ na wysokość przyznanego jej dodatku mieszkaniowego.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz.180), zwanej dalej "ustawą", za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., oraz świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220).
Z uwagi na brzmienie art. 3 ust.3 ustawy Sąd stoi na stanowisku, że błędne jest stanowisko skarżącej, że do dochodu , o którym mowa w tym przepisie mogą być zaliczone tylko te przychody , które mogą być pomniejszone o koszty ich uzyskania oraz składkę na ubezpieczenie społeczne i chorobowe. Omawiany przepis bowiem jedynie wskazuje na składniki , o jakie można pomniejszyć przychody, a nie zawęża katalog przysporzeń majątkowych , wliczanych do dochodu w rozumieniu ustawy.
Przywołany przepis w sposób enumeratywny wymienia , jakiego rodzaju świadczeń nie wlicza się do dochodu. Nie przewidziano w nim możliwości nie wliczenia alimentów.
Nie można podzielić poglądu skarżącej, że wliczanie alimentów do dochodu zarówno w przypadku osób płacących alimenty, jak i je otrzymujących - powodowałoby podwójne uwzględnienie jednej kwoty alimentów, co prowadziłoby do wypaczenia celu ustawy. Celem ustawy jest bowiem pomoc - osobom uprawnionym - w ponoszeniu wydatków związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym, a pomoc ta uzależniona jest m.in. od wysokości dochodu. Tak więc nie mamy do czynienia z "podwójnym" uwzględnieniem kwoty tych samych alimentów, ale z indywidualnym ustaleniem wysokości dochodu w przypadku każdego wnioskodawcy.
Na marginesie zauważyć należy, że stanowisko skarżącej nie jest konsekwentne - z jednej strony twierdzi ona bowiem, że "alimenty są uwzględniane w odniesieniu do osób które są zobowiązane do płacenia alimentów", z drugiej - że alimenty w ogóle nie należą do przychodów, które mogą być doliczone do dochodu.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że uzyskane przez skarżącą alimenty należy doliczyć do dochodu, mającego wpływ na wysokość należnego jej w przedmiotowym okresie dodatku mieszkaniowego.
Nie budzi też wątpliwości Sądu wysokość dodatku mieszkaniowego, ustalonego ponownie przez organy. Organ odwoławczy prawidłowo też zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji , wydaną zgodnie z treścią art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego , mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło