III SA/Gd 489/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. W dniu 30 listopada 2017 r. A. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2017 r. nr [...] Wójt gminy K. na postawie art. 61 a § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. 2017r., poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.) odmówił wnioskodawczy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego z uwagi na fakt, że decyzją z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] A. M. przyznano zasiłek okresowy na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017r., a następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r. nr [...] zmieniono okres wypłaty świadczenia okresowego do czasu uzyskania przez wnioskodawcę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawę przyznania świadczenie, nie dłużej jednak niż na okres 3 lat od dnia zawieszenia postępowania. W wyniku rozpatrzenia złożonego przez A. M. zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w dniu 12 marca 2018 r. wydało postanowienie o sygn. akt [...] utrzymując w mocy postanowienie Wójta Gminy K. z dnia 1 grudnia 2017 r. nr [...]. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że skoro sprawa przyznania zasiłku okresowego A. M. została już raz rozstrzygnięta decyzją ostateczną, nie było podstaw do wszczęcia kolejnego postępowania w tej sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że osobie uprawnionej do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje prawo do jednego świadczenia o tym samym charakterze bez względu na to, czy świadczenie to może być przyznane na podstawie jednego czy więcej przepisów. I tak zasiłek okresowy mimo, że o jego przyznaniu stanowią zarówno przepis art. 38, jak i art. 106 ust. 7 i 8 ustawy o pomocy społecznej, tej samej osobie może być przyznany tylko jeden raz i tylko na podstawie jednego z tych przepisów. Skoro zatem A. M. przyznano już zasiłek okresowy na podstawie art. 106 ust. 7 i 8 cyt. ustawy, dlatego tez nie przysługuje mu zasiłek okresowy w związku z długotrwałą chorobą. Kolegium podkreśliło, że przyznanie zasiłku okresowego na podstawie art. 106 ust. 8 cyt. ustawy następuje z urzędu. Z chwilą gdy zostanie złożony wniosek o przyznanie zasiłku stałego w związku z ubieganiem się poprzez wnioskodawcę o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, organ jest z mocy przepisów zobowiązany do zawieszenia postępowania a w sprawie przyznania zasiłku stałego i przyznania zasiłku okresowego na wskazany w przepisach okres. Kolegium zauważyło ponadto, że zasiłek okresowy przyznany na postawie art. 106 ustawy w swej istocie jest także zasiłkiem okresowym, o którym mowa w art. 38 ustawy. Wszak to długotrwała lub ciężka choroba, o której mowa w tym przepisie, stanowi podstawę do ubiegania się przez osobę zainteresowaną o ustalanie stopnia niepełnosprawności. W złożonej do Sądu skargę na powyżej opisane postanowienie Kolegium A. M. podniósł, że narusza ono rażąco art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej a także art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 1 i 2, art. 125 § 3, art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. W ocenie skarżącego wydane przez Kolegium postanowienie rażąco narusza interes społeczny i obywatelski oraz powoduje utratę zaufania do organów państwa. Skarżący podkreślił, że odmawiając wszczęcia postępowania organy nie ustaliły i nie wzięły pod uwagę istotnych okoliczności dotyczących decyzji nr [...] z dnia 5 lipca 2017 r. W sprawie nie ustalono bowiem czy GOPS w K. dokonał wypłat przyznanych tą decyzją świadczeń, w jakim czasie i w jakiej wysokości. W szczególności nie wzięto pod uwagę, że określone ww. decyzją świadczenie w kwocie 317 zł jest niższe od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej i nie wziął pod uwagę występowania u skarżącego długotrwałych, nierokujących poprawy stanu zdrowia chorób. Ponadto wydając zaskarżone postanowienie Kolegium powołało niepełną podstawę prawną tj. tylko art. 61 a k.p.a. bez wskazania paragrafu. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Kolegium z 12 marca 2018 r. o sygn. akt [...] wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył co następuje: W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.’) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego. Należy zauważyć, że art. 61a k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Nadto przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu, należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W realiach rozpatrywanej sprawy jest bezsporne, że A. M. (dalej - jako "skarżący") w dniu 30 listopada 2017r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku okresowego. Oba organy w uzasadnieniu swoich orzeczeń wskazały, że decyzją Wójta Gminy K. z dnia 29 marca 2017 r. nr 6okr/2017/KJ przyznano skarżącemu z urzędu pomoc finansową w formie zasiłku okresowego na okres 1 stycznia - 31 maja 2017 r. w wysokości 317zł miesięcznie w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku stałego wszczętego w dniu 1 lutego 2017 r. Decyzja ta, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. w dniu 12 września 2017 r., decyzją nr [...]. Ponadto, Wójt Gminy K. decyzją z dnia 5 lipca 2017 r., nr [...] zmienił okres wypłaty świadczenia okresowego, przyznany z urzędu ww. decyzją [...] - wydłużając okres wypłaty świadczenia okresowego - do czasu uzyskania przez wnioskodawcę orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawą do przyznania świadczenia, nie dłużej jednak niż na okres 3 lat od dnia zawieszenia postępowania. Następnie, decyzją z dnia 16 października 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącego odwołania, utrzymało w mocy ww. decyzję z dnia 5 lica 2017 r., [...]. Powyższe okoliczności pozostawały poza sporem. Stan faktyczny sprawy wskazuje zatem, że zarówno niniejsza sprawa (to jest sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia 30 listopada 2017 r.) jak i sprawa, w której wydano powyższe decyzje są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Mając na uwadze treść wyżej wskazanych decyzji uznać należy, że odmowa wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego zainicjowanego kolejnym wnioskiem skarżącego z dnia 30 listopada 2017 r. była uzasadniona. Zauważyć należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 zd. 1 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro zatem decyzją z dnia 29 marca 2017 r., zmienioną następnie decyzją z dnia 5 lipca 2017 r., przyznano skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 stycznia 2017 r. do czasu uzyskania przez niego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności będącego podstawą do przyznania świadczenia – a więc także w okresie obejmującym okres złożenia przez skarżącego wniosku z dnia 30 listopada 2017 r. – to organ pierwszej I instancji miał obowiązek odmówić wszczęcia kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie (dotyczącym przyznania zasiłku okresowego w tym samym okresie), a organ odwoławczy utrzymać w mocy takie rozstrzygnięcie. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała niewątpliwie sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo jest już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, z powodu której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Co więcej, zaznaczyć należy, że zaskarżone rozstrzygnięcia - orzekające de facto wyłącznie w kwestii zasadności podjęcia i prowadzenia na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia w formie zasiłku okresowego - stanowią w istocie rozstrzygnięcia jedynie procesowe, a w konsekwencji w takim tylko zakresie podlegają kontroli przez tut. Sąd, dlatego kwestie rozmiaru udzielonej skarżącemu przez organy pomocy w ramach przyznanego mu zasiłku okresowego pozostają poza granicami niniejszej sprawy. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest rozstrzygnięciem o charakterze procesowym, a konstatacja ta prowadzi do wniosku, że w tej sprawie ocenie podlega jedynie prawidłowość czynności procesowej jaką jest odmowa wszczęcia postępowania, a poza zakresem tej sprawy pozostaje natomiast odniesienie się do zarzutów merytorycznych dotyczących meritum sprawy będącej przedmiotem skargi (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 marca 2018r., sygn. akt II SA/Go 1191/17, LEX nr 2464163; por. także: wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 lutego 2018r., sygn. akt VIII SA/Wa 945/17, LEX nr 2464224). Odnosząc się do zarzutu, że w postanowieniu Kolegium powołało niepełną podstawę prawną to jest tylko art. 61a k.p.a. bez wskazania paragrafu, należy stwierdzić, że w sentencji jako podstawa prawna powinien zostać wskazany art. 61a § 1 k.p.a., tym niemniej trudno tutaj mówić o błędnej podstawie prawnej. Dodatkowo Sąd zauważa, że jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowym, nawet powołanie błędnej podstawy prawnej przez organ administracji w sytuacji, gdy rzeczywiście istnieje podstawa prawna rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Za niezasadne należało nadto poczytać zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2, art. 125 § 3, art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Organy działając w zgodzie ze wskazanymi regulacjami podjęły bowiem wszelkie czynności konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.