III SA/Gd 491/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. T. i K. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawach ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2015 r. nr [...] nr [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi I. T. i K. T. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 maja 2015 r. nr [...], nr [...] oraz nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Wnioskiem datowanym na dzień 20 sierpnia 2015 r. skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie zawartego w formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów ustalono, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe wspólnie z dwiema córkami, utrzymując się z renty socjalnej przyznanej jednej z córek, dodatku mieszkaniowego oraz świadczeń wypłacanych przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w G. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawcy nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W tym stanie należało uznać, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionych do Sądu skarg skarżący uczynili decyzje wydane w sprawach dotyczących zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawcy są w rozpatrywanych sprawach ustawowo zwolnieni od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie mają obowiązku ich uiszczania. W świetle obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. art. 249a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Z uwagi na to, że skarżący są zwolnieni z obowiązku uiszczania kosztów sądowych uznać należy, że w realiach rozpatrywanych spraw spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. W konsekwencji referendarz sądowy działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Merytorycznego rozpoznania wymagało zaś żądanie wnioskodawców dotyczące ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie wykazane przez stronę. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawców co do ich sytuacji materialnej oraz zestawiając charakter i wysokość uzyskiwanych dochodów netto z comiesięcznymi, koniecznymi kosztami utrzymania czteroosobowej rodziny referendarz sądowy uznał, że wnioskodawcy wykazali w sposób dostateczny, iż w obecnych realiach nie mają możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W reasumpcji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcom prawo pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.