III SA/Gd 492/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-11-02

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku braku dostarczenia przez wnioskodawcę wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, sąd odmawia przyznania prawa pomocy, gdyż ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. F. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie dotyczącej wynagrodzenia za holowanie i parkowanie pojazdów usuniętych z drogi. Przedstawił oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, wskazując m.in. prowadzenie gospodarstwa domowego z żoną, posiadanie nieruchomości obciążonych hipotekami, prowadzenie działalności gospodarczej z stratą oraz rentę. Sąd wezwał go do uzupełnienia dokumentacji potwierdzającej sytuację majątkową, jednak wnioskodawca nie dostarczył wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 21 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia z tytułu holowania oraz parkowania pojazdów usuniętych z drogi postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem załączonym do skargi na opisane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...], J. F. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez skarżącego oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną, jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,1 ha, zaś jego małżonka posiada prawo własności lokalu mieszkalnego. Obie te nieruchomości zostały obciążone hipotekami. Wnioskodawca jest ponadto właścicielem samochodu [...], rok produkcji 2002, którego wartość określił w granicach 25 000 zł. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, która w 2009 r. przyniosła stratę w wysokości 8000 zł. Ponadto otrzymuje rentę w wysokości około 600 zł miesięcznie. Jego małżonka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, powstałej na skutek choroby. Wysokość ponoszonych wydatków na leczenie, utrzymanie mieszkania, spłatę kredytów oraz dzierżawę terenu wykorzystywanego do działalności gospodarczej określił w granicach 9000 zł miesięcznie. Wnioskodawca dołączył do wniosku zestawienie operacji na rachunku bankowym za okres od 1 stycznia 2010 r. do 17 czerwca 2010 r. oraz kopie trzech umów pożyczek. Z przedłożonych dokumentów wynika m.in., że nie jest to jedyny rachunek skarżącego (vide - operacja nr 783 ww. zestawienia). Dodać przy tym należy, iż jest on zasilany środkami z innego rachunku bankowego, należącego do jego małżonki (vide - operacja nr 782 ww. zestawienia). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej – P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W związku z tym, iż oświadczenie strony skarżącej zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a., zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 września 2010 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu 7 października 2010 r. (dowód - potwierdzenie odbioru, akta sprawy, k.35) wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: potwierdzających wysokość przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.; odpisów zeznań podatkowych za 2009 r. złożonych przez niego oraz małżonkę, bądź zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych dochodów za ten rok; wykazu środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz wyposażenia, związanych z wykonywaną działalnością; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę, rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie przez każdego z małżonków; odpisów złożonego we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; kopii dokumentu potwierdzającego, że małżonka aktualnie posiada status bezrobotnego bez prawa do zasiłku; kopii dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania oraz wydatków na leczenie; dokumentów potwierdzających wysokość aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych miesięcznych rat z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów); oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego i jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. Nie wnosił również o przedłużenie tego terminu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzić należy, iż skarżący nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zważyć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło