III SA/Gd 492/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia z tytułu holowania oraz parkowania pojazdów usuniętych z drogi postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. J. F. wnioskiem z dnia 20 września 2010 r. (złożonym na urzędowym formularzu PPF) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca został wezwany o przedłożenie wyszczególnionych dokumentów w terminie 7 dni, ze wskazaniem, że niezastosowanie się do treści wezwania skutkować będzie rozpoznaniem wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawca nie odpowiedział na to wezwanie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2010 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca od tego postanowienia złożył sprzeciw twierdząc, że nie dysponuje środkami na opłacenie kosztów sądowych. Taka sytuacja istnieje od 2004 r., gdy miał wylew krwi do mózgu. Z oświadczenia zawartego w formularzu wynika, że ponosi on wysokie koszty utrzymania, w tym lekarstw. Także z wyciągu z rachunku bankowego oraz kopii umów pożyczek wynika, że brakuje mu środków finansowych na bieżące utrzymanie. Do sprzeciwu dołączył kopię zeznania podatkowego PIT – 36 za 2009 r. wraz z załącznikiem PIT/B. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie ze złożonym przez wnioskodawcę oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, prowadzi on gospodarstwo domowe z żoną, jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,1 ha, zaś jego małżonka posiada prawo własności lokalu mieszkalnego. Obie te nieruchomości są obciążone hipotekami. Wnioskodawca jest ponadto właścicielem samochodu Peugeot 807, rok produkcji 2002, którego wartość określił w granicach 25.000 zł. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, która w 2009 r. przyniosła stratę w wysokości ponad 8.000 zł. Ponadto otrzymuje rentę w wysokości około 600 zł miesięcznie. Jego małżonka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, powstałej na skutek choroby. Wysokość ponoszonych wydatków na leczenie, utrzymanie mieszkania, spłatę kredytów oraz dzierżawę terenu wykorzystywanego do działalności gospodarczej określił w granicach 9.000 zł miesięcznie. Wnioskodawca dołączył do wniosku zestawienie operacji na rachunku bankowym za okres od 1 stycznia 2010 r. do 17 czerwca 2010 r. oraz kopie trzech umów pożyczek. Z przedłożonych dokumentów wynika m.in., że nie jest to jedyny rachunek skarżącego. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano skarżącego do przedłożenia następujących dokumentów: potwierdzających wysokość przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.; odpisów zeznań podatkowych za 2009 r. złożonych przez niego oraz małżonkę, bądź zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętych dochodów za ten rok; wykazu środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz wyposażenia, związanych z wykonywaną działalnością; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego oraz małżonkę, rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie przez każdego z małżonków; odpisów złożonego we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; kopii dokumentu potwierdzającego, że małżonka aktualnie posiada status bezrobotnego bez prawa do zasiłku; kopii dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku miesięczną wysokość ponoszonych kosztów utrzymania oraz wydatków na leczenie; dokumentów potwierdzających wysokość aktualnego zadłużenia i wysokości spłacanych miesięcznych rat z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów); oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego i jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości). Wnioskodawca nie nadesłał żądanych dokumentów ani oświadczeń we wskazanym terminie. Dopiero wraz ze sprzeciwem nadesłał kopię zeznania rocznego za 2009 r. Wynika z niego, że jego dochód z tytułu renty wynosił 8.378,82 zł., a nadpłata podatku 303 zł. Z działalności gospodarczej miał dochód w wysokości 29.132,02, koszty 37.475.39 zł oraz stratę w wysokości 8.343,37 zł. W ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał , że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Przedłożone przez niego dokumenty i oświadczenia uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych. Nadto uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Nie dostarczył w szczególności dokumentów świadczących o dochodach i kosztach osiągniętych w 2010 r. oraz wyciągów z innych rachunków bankowych. Sąd miał na uwadze, że choć wnioskodawca twierdzi, że miał wylew krwi do mózgu, to fakt ten miał miejsce w 2004 r., a w 2009 r. prowadził on działalność gospodarczą. Także możliwość zaciągnięcia w krótkim odstępie czasu kilku pożyczek w łącznej kwocie 30.000 zł ( a nie 15.000 zł , jak twierdzi pełnomocnik wnioskodawcy w sprzeciwie) świadczy o zdolności kredytowej wnioskodawcy. Ponadto jeżeli z zawarcia tych umów miałoby wynikać, jak deklaruje pełnomocnik skarżącego, że skarżącemu brakuje środków na bieżące utrzymanie, to z pożyczenia przez wnioskodawcę w ciągu dwóch kolejnych miesięcy łącznej kwoty 30.000 zł oznaczałoby, że na bieżące utrzymanie przeznacza on kwoty więcej niż znaczne. Deklarowane we wniosku obciążenia miesięczne nie korespondują z dochodami wykazanymi w zeznaniu rocznym za 2009 r. Fakt dokonywania przelewów z innych rachunków skarżącego na niskie kwoty nie świadczy, wbrew odmiennemu stanowisku pełnomocnika skarżącego o tym, że skarżący nie posiada na tych kontach znaczących kwot pieniędzy. W związku z tymi faktami uzasadnione są wątpliwości Sądu co do sytuacji finansowej wnioskodawcy. Należy dodać, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Bierność wnioskodawcy w tym zakresie należy potraktować jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt OZ 128/05 niepubl.). Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.