III SA/Gd 494/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-10-08

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której miesięczny dochód brutto wynosi 540 zł i która korzysta z zasiłku z pomocy społecznej oraz świadczenia alimentacyjnego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jej niskie dochody i korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej wskazują na niemożność poniesienia kosztów postępowania i ustanowienia pełnomocnika. Odmowa przyznania prawa pomocy w takiej sytuacji oznaczałaby naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w związku ze skargą na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Wnioskodawczyni wskazała na niskie dochody (540 zł brutto miesięcznie) pochodzące z zasiłku pomocy społecznej i świadczenia alimentacyjnego, brak majątku i oszczędności. Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. S. na decyzję Wojewody z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Wnioskiem z dnia 4 października 2013 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wniosku ww. wskazała, że z uwagi na niskie dochody nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz ustanowić pełnomocnika. W świetle złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z kolei w świetle oświadczenia o majątku i dochodach miesięczny dochód brutto ww. wynosi łącznie 540 zł brutto. Na przedmiotową kwotę składa się zasiłek z pomocy społecznej oraz świadczenie alimentacyjne. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W tym stanie uznano, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na wyżej wskazaną regulację normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Generalnie jednak przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadkach podmiotów charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 179/12; Centralna Baza Orzeczeń Sadów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawczyni składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej (vide: rubryka 13 formularza PPF) oraz biorąc pod uwagę ww. okoliczności faktyczne, w tym korzystanie ze świadczeń pomocy społecznej (której organy musiały z oczywistych względów zweryfikować sytuację materialną K.S.) uznano, iż wnioskodawczyni nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów postępowania oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawczyni wykazała nadto dostatecznie, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania. W powyższej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy oznaczałaby zamknięcie wnioskodawczyni prawa do sądu gwarantowanego w świetle art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia przyznając prawo pomocy w zakresie całkowitym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło