III SA/Gd 495/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie NSA Jacek Hyla, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2010 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Wojewody z dnia 24 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 sierpnia 2009 r. nr [...] w części rozstrzygającej o prawie do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z dnia 9 marca 2009 r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy orzekł o uznaniu A. B. za osobę bezrobotną z dniem 9 marca 2009 r. oraz o odmowie przyznania mu prawa do zasiłku. W krótkim uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w/w nie spełnia warunków określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stąd też prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje. W dniu 13 lipca 2009 r. strona została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej wobec odmowy przyjęcia propozycji udziału w szkoleniu. Decyzja ta została z kolei uchylona decyzją z dnia 17 sierpnia 2009 r. orzekającą o utracie statusu bezrobotnego (wobec faktu podjęcia zatrudnienia) z dniem 3 lipca 2009 r. Decyzją wydaną w tym samym dniu, tj. 17 sierpnia 2009 r. Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ponownie orzekł o uznaniu A. B. za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania mu prawa do zasiłku. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ I instancji ponownie wskazał, że w/w nie spełnia warunków określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stąd też prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie przysługuje. W odwołaniu od tej decyzji A. B. podniósł, że pierwotnie zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w marcu 2009 r. a dokumenty dotyczące przyznania prawa do zasiłku zostały przekazane do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w G., gdyż odwołujący się w okresie 12 lipca 2007 – 28 stycznia 2009 r. pracował w Wielkiej Brytanii. Co więcej, w dniu 3 lipca 2009 r. podjął zatrudnienie na umowę o dzieło i dostarczył organowi właściwemu stosowny formularz E 301 potwierdzający zatrudnienie za granicą. Po wygaśnięciu umowy o dzieło po raz kolejny zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jednakże odmówiono mu przyznania prawa do zasiłku, co w jego ocenie jest krzywdzące. W dniu 7 września 2009 r. Marszałek Województwa wobec nieposiadania statusu bezrobotnego wydał decyzję mocą której, w oparciu o art. 67 ust. 1 i 2, art. 71 ust. 1 pkt b (ii) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty odmówił przyznania A. B. prawa do zasiłku. Po rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 17 sierpnia 2009 r. orzekającej m.in. o odmowie przyznania prawa do zasiłku Wojewoda decyzją z dnia 24 września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego wskazano, że w świetle okoliczności faktycznych sprawy organ I instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy polskiego ustawodawstwa. Strona nie spełniła bowiem przesłanek określonych w art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazany przepis nie zalicza do okresu uprawniającego do zasiłku okresów zatrudnienia na podstawie umowy o dzieło. Z kolei okres zatrudnienia w Wielkiej Brytanii uprawnia do wystąpienia do marszałka województwa z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku. W tym przypadku zastosowanie będą miały przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. B. powołując analogiczną argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniósł o ponowne i wnikliwe rozpatrzenie jego sprawy. W ocenie skarżącego został on ukarany za swoją aktywność zawodową i podjęcie zatrudnienia. Powołał się na fakt niezwłocznego dostarczenia do WUP w G. formularza E 301 w trakcie trwania umowy o dzieło. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W świetle art. 134 § 1 przedmiotowego aktu prawnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza skargi dokonana przez Sąd w oparciu o powyższe reguły stanowiła podstawę do uznania, że skargę należało uwzględnić. Kwestię uprawnień do zasiłków i innych świadczeń dla bezrobotnych reguluje obecnie ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U z 2008r. nr 69 poz.415 ze zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, prac interwencyjnych lub robót publicznych, ponadto, gdy w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji był zatrudniony lub wykonywał inną działalność zarobkową wymienioną w punkcie 2 powołanego przepisu. Do okresu wymaganego do nabycia prawa do zasiłku zalicza się także okresy zatrudnienia w państwach, o których mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. a-c ustawy, na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw członkowskich Unii Europejskiej – art. 71 ust. 7 ustawy. Zgodnie z art. 67 rozporządzenia Rady EWG 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników, osób pracujących na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się w obrębie Wspólnoty (Dz.U.WE L 149 z 5 lipca 1971 z późn.zm) - bezrobotny ubiegający się o świadczenie z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia okresów zatrudnienia (ubezpieczenia) przebytych w państwach UE/EOG na podstawie formularza E 301. Z treści art. 8 ust. 1 pkt 8 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że realizowanie zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego państw, o których mowa w art. 1 ust.3 pkt 2 lit. a-c w zakresie świadczeń dla bezrobotnych - m.in. wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia - należy do zadań samorządu województwa. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie strona domagała się wydania decyzji w sprawie świadczeń z tytułu bezrobocia i z podawanego przez nią stanu faktycznego w odwołaniu jak również z konkluzji zawartej w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż organ miał świadomość, że A.B. nadal chce zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresu zatrudnienia w Wielkiej Brytanii. Zachodziła więc konieczność zrealizowania zadań wynikających z koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, z uwagi na zatrudnienie skarżącego w jednym z państw Unii Europejskiej przed dniem rejestracji. Zatem wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie był on uprawniony do rozstrzygania w przedmiocie prawa do zasiłku w oparciu o przepisy polskiego ustawodawstwa albowiem organem właściwym do wydania decyzji w tym zakresie jest marszałek województwa lub działający z jego upoważnienia pracownik wojewódzkiego urzędu pracy. Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 8 lit.c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wydawanie decyzji w sprawach świadczeń z tytułu bezrobocia przy stosowaniu rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 należy do kompetencji samorządu województwa a z mocy art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz.U z 2001 r. nr 142 poz. 1590 ze zm.) decyzje te wydaje marszałek województwa. Z powyższych rozważań wynika, że w niniejszej sprawie doszło do wydania decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku bezrobotnemu uprzednio zatrudnionemu w kraju Unii Europejskiej przez niewłaściwy organ. Zgodnie z unormowaniem zawartym w art. 156 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego przesłanką stwierdzenia nieważności jest wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Przepis art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wprowadza żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości. Tak więc każdy taki przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości jest przesłanką stwierdzenia nieważności. W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, że naruszenie każdego rodzaju właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia ( patrz wyrok NSA z dn 7.10.1982r. sygn.II SA 1119/82). Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący a organy z urzędu muszą przestrzegać właściwości /art.19 k.p.a./. W konsekwencji stwierdzić należy, iż organ po wydaniu decyzji w przedmiocie statusu bezrobotnego i ustaleniu, iż strona nadal chce zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresu zatrudnienia w Wielkiej Brytanii winien postanowieniem przekazać właściwemu organowi wniosek skarżącego wraz ze złożonymi dokumentami celem wydania przez ten organ decyzji w przedmiocie świadczenia z tytułu bezrobocia. Zgodnie bowiem z unormowaniem zawartym w art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł jak w sentencji na mocy art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.