III SA/Gd 495/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2014-10-28

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia stronę z obowiązku ich uiszczania w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezprzedmiotowy, ponieważ strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. Natomiast żądanie ustanowienia adwokata może zostać uwzględnione, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2014 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wcześniej oddalił skargę wnioskodawcy. Referendarz sądowy uznał wniosek o zwolnienie od kosztów za bezprzedmiotowy ze względu na ustawowe zwolnienie, a wniosek o ustanowienie adwokata za zasadny, biorąc pod uwagę dochody i wydatki wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 28 października 2014 r. umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 28 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 4 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego. Odpis ww. wyroku wraz z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 3 października 2014 r. Wnioskiem z dnia 6 października 2014 r. złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący J. Z. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów źródłowych nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 października 2014 r. ustalono, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 2.318,53 zł netto miesięcznie. Udokumentowane wydatki miesięczne związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu, opłatami za media, dojazdami do pracy i wydatkami na lekarstwa wynoszą około 800 zł. Wnioskodawca spłaca ponadto kredyt z ratą wynoszącą około 250 zł miesięcznie. W świetle złożonego oświadczenia wnioskodawca nie posiada jakichkolwiek przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, w tym pojazdów mechanicznych. W tym stanie uznano, co następuje. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że wnioskodawca jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ww. aktu normatywnego, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy składanym pod groźbą odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy (vide: rubryka nr 13 formularza PPF) jak i biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności faktyczne, w tym relację uzyskiwanych dochodów w stosunku do udokumentowanych i przyjętych z oświadczenia koniecznych wydatków miesięcznych związanych z własnym utrzymaniem uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób dostateczny, iż w obecnych realiach poniesienie pełnych kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru może spowodować uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie drugim sentencji postanowienia przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło