III SA/Gd 5/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 29 grudnia 2011 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego. Z tych względów w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a. - strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Powyższe oznacza, że skarżący jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W myśl przepisu art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, oraz gdy nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym, z wyjątkiem ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych w odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 5 stycznia 2012 r., dokumentów źródłowych (m.in. zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy, informacji o wysokości opłat za mieszkanie oraz dodatkowych oświadczeń z dnia 17 stycznia 2012 r.) ustalono, że wnioskodawca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 45 m2, nie posiada rachunków bankowych, zasobów pieniężnych, pojazdów mechanicznych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Aktualnym źródłem dochodu skarżącego jest świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego w wysokości 238 zł miesięcznie. Udokumentowane miesięczne opłaty związane z eksploatacją zajmowanego przez niego lokalu wynoszą 330,61 zł. Według złożonego oświadczenia, małżonka wnioskodawcy przebywa poza granicami kraju, nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego oraz nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Dając wiarę oświadczeniom wnioskodawcy oraz biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne, potwierdzone stosownymi dokumentami, a w szczególności wysokość i źródło uzyskiwanego dochodu w stosunku do podstawowych kosztów utrzymania oraz brak zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca dostatecznie wykazał, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku koniecznego utrzymania. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia.