III SA/Gd 50/16

PostanowienieWSA w Gdańsku2016-03-10

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 Ppsa, wykazując brak środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi udowodnić swoją sytuację finansową uzasadniającą przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca, wykazując brak oszczędności i dochody niewystarczające na pokrycie kosztów, spełnił warunki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej długu celnego. W toku postępowania ustalono, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i dwoma małoletnimi dziećmi, a ich łączne dochody netto wynoszą około 4200 zł miesięcznie po zajęciu egzekucyjnym. Rodzina nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów powyżej 5 000 zł. Wnioskodawca wykazał, że poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 25 listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący M. H. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 w zw. z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie szeregu dokumentów źródłowych nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 8 lutego 2016 r. (oświadczenia, zaświadczenia, wyciągi z rachunku bankowego, rachunki i faktury, zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę) ustalono, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwoma małoletnimi synami. Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę małżonków H. w łącznej wysokości około 4.200 zł netto miesięcznie (po odliczeniu zajęcia egzekucyjnego z wynagrodzenia wnioskodawcy). Z uzyskiwanych dochodów małżonkowie opłacają wydatki rodziny związane z bieżącym utrzymaniem oraz raty kredytu w wysokości 651 zł miesięcznie. W świetle złożonego oświadczenia wnioskodawca oraz jego żona nie posiadają żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie należało wskazać, co następuje. Instytucja prawa pomocy uregulowana w przepisach dotyczących postępowania przed sądami administracyjnymi stanowi pomoc państwa przeznaczoną wyłącznie dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższa regulacja normatywna determinuje przyjęcie, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z oczywistych względów pozytywne rozstrzygnięcie w ww. zakresie zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez podmiot wnioskujący udowodnione. Mając na uwadze powyższe regulacje normatywne, okoliczności faktyczne ustalone w toku prowadzonego postępowania oraz łączną wysokość wpisów od skarg we wszystkich sprawach zainicjowanych przez wnioskodawcę w Wydziale III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca wykazał dostatecznie, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia poniesienie kosztów sądowych spowodować może skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskodawca wykazał przy tym w sposób dostateczny, że wraz z żoną nie dysponuje oszczędnościami, które pozwalałyby na pokrycie kosztów sądowych w obecnych fazach prowadzonych postępowań. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło