III SA/Gd 501/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik -Grzanka Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia 17 lutego 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta na mocy art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.- Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 ze zm.) odmówił rejestracji pojazdu marki Daewoo Avia nr rej. [...] nr podwozia [...], nr silnika [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wniosek K. B. z dnia 10 października 2003 r. nie spełnia wymaganych prawem warunków niezbędnych do dokonania rejestracji z uwagi na okoliczność, iż poprzednia decyzja o rejestracji przedmiotowego pojazdu została decyzją Starosty Powiatu Zachodniego uchylona, a przedłożony dowód rejestracyjny serii [...] nr [..] unieważniono. W odwołaniu od w/w decyzji K. B. wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu odwołujący podniósł, iż istnieje sprzeczność pomiędzy zapisem w karcie pojazdu seria [...] nr [...] a świadectwem homologacji nr [...]. Po dniu pierwszej homologacji, mającej miejsce w dniu 7 stycznia 1999 r. pojazd był bowiem kompletowany, po czym wydano nowe świadectwo homologacji. Do wniesionego odwołania K. B. dołączył wyciąg ze świadectwa homologacji z dnia 20 listopada 2003 r. Decyzją z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu w/w decyzji organ odwoławczy wskazał, iż warunkiem koniecznym rejestracji samochodu jest przedłożenie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był wcześniej zarejestrowany. Organ, który uprzednio zarejestrował samochód uchylił zaś decyzję o jego rejestracji, odmówił dokonania rejestracji i unieważnił wydany dowód rejestracyjny. Tym samym brak było podstaw do rejestracji pojazdu przez odwołującego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. B. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż stanowisko organów administracji o niemożliwości zarejestrowania pojazdu z uwagi na uchylenie decyzji o jego wcześniejszej rejestracji jest błędne; prowadzi bowiem do uznania, iż uprzednio nie zarejestrowany w Polsce pojazd nie może być nigdy zarejestrowany na jej obszarze. Dalej skarżący wskazał, iż postępowanie organów narusza art. 8 k.p.a. oraz jego interes przejawiający się w chęci rejestracji zakupionego pojazdu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W. myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż wskazane przez skarżącego. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięć organów administracji publicznej stanowiących następstwo ostatecznej decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W dacie orzekania przez organy administracji stanowiący podstawę rejestracji pojazdu przedmiotowy przepis stanowił, iż rejestracji dokonuje się na podstawie: 1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa wart. 73 ust. 5; 2) karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3) wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane; 4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane; 5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa trzeciego i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju, jeżeli samochód osobowy został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego i jest rejestrowany po raz pierwszy; 7) (uchylony), 8) zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający: a) uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich Unii Europejskiej lub b) brak obowiązku, o którym mowa w lit. a - jeżeli sprowadzany pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy, z zastrzeżeniem ust. 1a. W rozpatrywanym przypadku organ I instancji odmówił skarżącemu rejestracji pojazdu z uwagi na okoliczność wydania decyzji o uchyleniu i odmowie rejestracji pojazdu na poprzednich współwłaścicieli oraz unieważnieniu dowodu rejestracyjnego serii[...] nr [...], który to skarżący załączył do wniosku o rejestrację. Z kolei organ II instancji wydane rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż bez wątpienia wzruszenie w nadzwyczajnym trybie postępowania decyzji o rejestracji oddziałuje na prawa osoby, która z powołaniem się na tę decyzję stara się o rejestrację pojazdu będąc jego aktualnym właścicielem. Jednakże uwzględnić należy okoliczność, iż w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w sprawie rejestracji pojazdu sprowadzanego z zagranicy w wyniku wznowienia postępowania, a więc ze skutkiem ex tunc, w każdym przypadku powinien pozostać w obrocie dowód rejestracyjny państwa jego pochodzenia; ten bowiem dokument staje się poprzednim dowodem rejestracyjnym. W przedmiotowej sprawie powyższe okoliczności nie były przez organ w ogóle badane. Nadto, nie odniesiono się do podnoszonych przez skarżącego sprzeczności pomiędzy kartą pojazdu a pierwotnym świadectwem homologacji, mimo, iż na etapie postępowania odwoławczego skarżący przedstawił wyciąg ze świadectwa homologacji z dnia 20 listopada 2003 r., wskazujący, iż pojazd o którego rejestrację się ubiegał jest samochodem ciężarowym. W tym też zakresie postępowanie organu II instancji stanowiło naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., które obligują do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego oraz ustalenia prawdy obiektywnej. Sąd orzekający wskazuje bowiem, iż zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego, a wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą stanowi przesłankę warunkującą trafne zastosowanie przepisu prawa. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 1984 r. (II SA 1205/84, pub!. ONSA 1984/2/98) "z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne; nie oznacza to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jednakże na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę". Co ważne, w świetle art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; rozumieć przez to należy uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak również uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla oceny ich mocy oraz wiarygodności. W ocenie Sadu orzekającego niewyjaśnienie powyżej wskazanych okoliczności mogło mieć wpływ na wynik postępowania. Nadto, w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano na me obowiązującą w dacie orzekania ustawę z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika jednak czy przyczyną tego był błąd pisarski czy jest to błędnie wskazana podstawa prawna decyzji. Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien w pełni uwzględnić zasygnalizowane wyżej uwagi odnoszące się do prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego; uwzględnieniu podlegać nadto powinny rozważania dotyczące rejestracji pojazdu w sytuacji gdy w obrocie prawnym pozostać dowód rejestracyjny państwa pochodzenia pojazdu.