III SA/Gd 502/23
WyrokWSA w Gdańsku2024-06-20
Skład orzekający: Bartłomiej Adamczak, Alina Dominiak, Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione na podstawie umów z wykonawcami wyłonionymi w postępowaniach ofertowych przeprowadzonych przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu, w których zapytania ofertowe nie zostały wysłane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców i upublicznione w sposób szerszy niż tylko na stronie internetowej beneficjenta, mogą zostać uznane za kwalifikowalne i nie podlegać korekcie finansowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki poniesione na podstawie umów z wykonawcami wyłonionymi w postępowaniach ofertowych przeprowadzonych przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu, w których nie zastosowano zasady konkurencyjności zgodnie z obowiązującymi wytycznymi (tj. nie wysłano zapytań do co najmniej trzech wykonawców i nie upubliczniono ich w sposób odpowiedni do wartości zamówienia), podlegają korekcie finansowej. Brak spełnienia wymogów zasady konkurencyjności, nawet w przypadku postępowań przeprowadzonych przed zawarciem umowy, stanowi naruszenie prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, co może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie go nieuzasadnionym wydatkiem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Spółki z o.o. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego nakazującą zwrot dofinansowania projektu w ramach RPO WP. Spółka rozliczyła wydatki poniesione na podstawie umów z wykonawcami wyłonionymi w dwóch postępowaniach ofertowych przeprowadzonych przed zawarciem umowy o dofinansowanie. Instytucja Zarządzająca stwierdziła naruszenie zasady konkurencyjności, ponieważ zapytania ofertowe nie zostały wysłane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców i upublicznione w sposób wystarczający. Spółka kwestionowała zasadność korekty, podnosząc m.in. brak obowiązujących procedur w dacie wszczęcia postępowań.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Asystent sędziego Diana Wojtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Zarządu Województwa Pomorskiego z dnia 27 czerwca 2023 r. nr 6/2023 w przedmiocie zwrotu dofinansowania do projektu oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r., Zarząd Województwa Pomorskiego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 16 stycznia 2020 r., którą zobowiązał P. Spółkę z o.o. z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca") do zwrotu środków przyznanych w ramach umowy o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 (dalej: "RPO WP").
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca w dniu 25 kwietnia 2017 r. zawarła umowę z Zarządem Województwa Pomorskiego (pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Pomorskiego 2014-2020, dalej: "Instytucja Zarządzająca" , "organ") o dofinansowanie projektu pn. "Budowa zintegrowanego systemu monitorowania bezpieczeństwa oraz zarządzania informacją na linii kolejowej nr [...] wraz z modernizacją budynku Dworca Podmiejskiego w G. oraz peronów na linii kolejowej nr [...]" (dalej: "projekt") w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020, Osi Priorytetowej 9 Mobilność, Działania 9.2 Regionalna infrastruktura kolejowa, Podziałania 9.2.1 Regionalna infrastruktura kolejowa – mechanizm ZIT współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Umowa była dwukrotnie aneksowana.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji dokumentacji przetargowej stwierdzono, że w ramach realizacji projektu skarżąca rozliczyła w pierwszym wniosku o płatność wydatki poniesione na podstawie umów z wykonawcami wyłonionymi w dwóch postępowaniach, w których stopień upublicznienia zapytań ofertowych nie był wystarczający. Instytucja Zarządzająca uznała, że konieczne jest nałożenie korekt finansowych na przedmiotowe wydatki, w związku z czym pismem z dnia 12 czerwca 2019 r. wezwała skarżącą do zwrotu środków w kwocie 61.560,54 zł wraz z odsetkami.
Skarżąca nie zwróciła środków w terminie.
Decyzją z dnia 16 stycznia 2020 r. Zarząd Województwa Pomorskiego zobowiązał skarżącą do zwrotu środków w ww. wysokości wraz z odsetkami.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zarząd Województwa Pomorskiego decyzją z dnia 9 lipca 2020 r. utrzymał w mocy własną decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi skarżącej, prawomocnym wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 942/20 decyzję tę uchylił. Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji uniemożliwia dokonanie oceny jej zgodności z prawem. Wskazał, że organ ogólnikowo posługuje się pojęciem "wytycznych", których naruszenie (w zakresie procedury rozeznania rynku) zarzuca skarżącej. Zauważył, że wytyczne stanowią akt prawny odpowiednio opublikowany, poddawany nowelizacjom. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca podjęła działania dotyczące podważenia konieczności zwrotu środków. Twierdzenia w tym zakresie sformułowała w odniesieniu do czasu obowiązywania wytycznych, ich nowelizacji oraz zawartej w nich klauzuli rozwiązania korzystniejszego dla beneficjenta. W toku postępowania wskazywała, że zgodnie z zapisem § 3 ust. 4 umowy jej obowiązkiem było przestrzeganie procedur określonych w wytycznych aktualnych na dzień dokonywania czynności związanych z realizacją projektu. We wrześniu 2014 r., tj. w czasie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, przepisy prawa krajowego nie przewidywały obowiązku upublicznienia przez wysłanie zapytania do trzech potencjalnych oferentów. Okoliczność ta nie została poddana ocenie – organ nie przedstawił stanowiska , z jakiej regulacji wynikał obowiązek skarżącej upublicznienia zapytania poprzez wysłanie do trzech oferentów, jeżeli czynność była podejmowana w dniu 30 września 2014 r.
W związku z powyższym Sąd zobowiązał organ do wskazania pełnej normy, odniesienia się do chronologicznych zmian tego aktu, a także analizy skutku prawnego powoływania się przez skarżącą na zapis § 3 ust. 4 umowy.
Zarząd Województwa Pomorskiego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 16 stycznia 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że kluczowe znaczenie mają przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm., dalej: "rozporządzenie 1303/2013").
Przepis art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 zawiera definicję "nieprawidłowości", którą organ przywołał wskazując, że przesłanki w niej wymienione muszą zostać spełnione łącznie.
W pierwszej kolejności organ rozważył, czy doszło do naruszenia prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 65 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013 kwalifikowalność wydatków ustala się na podstawie przepisów krajowych, z zastrzeżeniem wskazanych w tym przepisie wyjątków. Ujednolicone warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków zostały zawarte w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności"), wydanych przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego. W Wytycznych w zakresie kwalifikowalności określono m. in. wymagania dotyczące udzielania przez beneficjentów zamówień w ramach projektu, w tym zgodnie z zasadą konkurencyjności – specjalną krajową procedurą mającą na celu zapewnienie przestrzegania zasad funkcjonowania rynku wewnętrznego przy udzielaniu zamówień nieobjętych dyrektywami UE w sprawie zamówień publicznych. Do dnia 2 grudnia 2017 r. w poszczególnych programach operacyjnych mogły obowiązywać wytyczne programowe dotyczące kwestii szczegółowych dla danego programu operacyjnego, wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej: "ustawa wdrożeniowa). Musiały być one zgodne z wytycznymi horyzontalnymi, wydanymi przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego. W RPO WP wydane zostały wytyczne programowe pn. "Wytyczne dotyczące udzielania zamówień w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020" (dalej: "Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP"), które zawierały postanowienia w pełni zbieżne z horyzontalnymi "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności" w kwestiach dotyczących zamówień w trybie zasady konkurencyjności.
Na podstawie umowy o dofinansowanie projektu z dnia 25 kwietnia 2017 r. skarżąca zobowiązała się do stosowania wytycznych wydanych na podstawie ustawy wdrożeniowej. Postanowienie w tym zakresie zostało zawarte w umowie zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "u.f.p."). W art. 10 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do umowy, będącego jej integralną częścią określono, że udzielanie przez skarżącą, w ramach projektu, zamówień o wartości netto powyżej 50.000 zł, w zakresie, w jakim nie zachodzi obowiązek zastosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych, będzie następować poprzez stosowanie zasady konkurencyjności w zakresie opisanym szczegółowo w "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP". Zdaniem organu zakwestionowane zamówienia udzielone przez skarżącą podlegały zasadzie konkurencyjności ze względu na ich wartość i charakter.
W dniu zawarcia przez skarżącą umowy o dofinansowanie projektu obowiązywała wersja "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP" z dnia 31 stycznia 2017 r., przyjęta uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 91/207/17 z tego dnia. W okresie od zawarcia umowy o dofinansowanie do dnia złożenia przez skarżącą do Instytucji Zarządzającej wniosku o płatność, tj. do dnia 8 września 2017 r., "Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP" zostały zmienione raz w dniu 11 maja 2017 r., jednakże zmiana ta nie obejmowała wskazanego pkt. 11 Podrozdziału 5.1., w którym zawarto zapisy dotyczące zasady konkurencyjności (w tym obowiązek wysyłania zapytań ofertowych do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców w celu upublicznienia oferty).
Organ ustalił, że postępowania ofertowe zostały przeprowadzone przez skarżącą przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu.
Postępowanie ofertowe na wykonanie dokumentacji projektowej i świadczenie nadzoru autorskiego oraz usług projektowych dla zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa przystanku SKM R." zostało ogłoszone w dniu 30 września 2014 r., w którym nie obowiązywały "Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP" ani "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności". Skarżąca przeprowadziła postępowanie przy zastosowaniu własnych procedur wewnętrznych – regulaminu udzielenia przez skarżącą zamówień sektorowych podprogowych na roboty budowlane, dostawy i usługi. Natomiast postępowanie ofertowe na opracowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla zadania pn. "Budowa zintegrowanego systemu monitorowania bezpieczeństwa oraz zarządzania informacją linii kolejowej nr [...] wraz z modernizacją budynku Dworca Podmiejskiego w G. oraz peronów na linii kolejowej nr [...]" zostało ogłoszone w dniu 9 czerwca 2016 r., w którym obowiązywały "Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP" z dnia 17 maja 2016 r. (przyjęte uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 483/143/16 z tego dnia). W Podrozdziale 5.2 w pkt 5 lit. a), w odniesieniu do zasady konkurencyjności określono, iż w przypadku, gdy wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia publicznego, oraz upublicznić to zapytanie co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę, lub na powszechnie dostępnej stronie przeznaczonej do umieszczania zapytań ofertowych. Skarżąca, jeśli planowała składać wniosek o dofinansowanie projektu, winna była zweryfikować, czy jej procedury wewnętrzne dotyczące udzielania zamówień na ww. usługi nie odbiegają od obowiązujących wówczas "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP" z 17 maja 2016 r.
Organ wyjaśnił, że istnieje możliwość przedstawiania do refundacji wydatków poniesionych w związku z projektem przed złożeniem wniosku o jego dofinansowanie, a także przed podpisaniem umowy o jego dofinansowanie. Jednakże podmiot realizuje działania i ponosi wydatki z tego tytułu na własne ryzyko.
Organ omówił zasady uznania wydatków poniesionych przez zawarciem umowy o dofinansowanie projektu w zakresie postępowania ofertowego i konieczności jego upublicznienia określone w "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP" z dnia 31 stycznia 2017 r. oraz – wskazywanych przez skarżącą jako korzystniejsze – "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności" z dnia 19 lipca 2017 r. (MR/H 2014-2020/23(3)07/2017). Odniósł się także do późniejszych "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności" z dnia 22 sierpnia 2019 r. (MliR/2014-2020/12(4) wskazując, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy mogą stanowić dodatkową wskazówkę interpretacyjną.
Organ wskazał, że w "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP" z dnia 31 stycznia 2017 r. , obowiązujących w dniu zawarcia umowy, w Podrozdziale 5.1 w pkt 11 odnośnie zasady konkurencyjności postanowiono, że w przypadku, gdy podmiot rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia , oraz upublicznić to zapytanie co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę.
Zdaniem organu powoływany przez skarżącą Komunikat wyjaśniający Komisji dotyczący prawa wspólnotowego obowiązującego w dziedzinie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (2006/C 179/02) zawiera jedynie opis zaleceń opartych na orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zakresie obowiązku przestrzegania zasad funkcjonowania rynku wewnętrznego przy udzielaniu zamówień nieobjętych dyrektywami UE. Wskazano w nim, że zasady równego traktowania i niedyskryminacji pociągają za sobą obowiązek przejrzystości, który polega na zagwarantowaniu wszystkim potencjalnym oferentom odpowiedniego poziomu upublicznienia informacji o zamówieniu. Forma upublicznienia powinna być odpowiednia do danego zamówienia w kategoriach rynku wewnętrznego, w szczególności w świetle jego przedmiotu, wartości i zwyczajowych praktyk przyjętych w danym sektorze, przy czym zostały wymienione rekomendowane formy upublicznienia ogłoszeń o zamówieniach. Poprzestanie jedynie na kontaktowaniu się z potencjalnymi oferentami zostało uznane za niewystarczające.
Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, że w świetle ww. Komunikatu Komisji wystarczające było umieszczenie na własnej stronie internetowej zapytań ofertowych o zamiarze udzielenia zamówień. Zwrócił uwagę, że szacunkowa wartość postępowania przeprowadzonego w 2014 r. wynosiła 400.000 zł, a postępowania przeprowadzonego w 2016 r. – 540.000 zł. Przedmiotem tych zamówień były odpowiednio usługi projektowania architektonicznego i usługi inżynieryjne w zakresie projektowania, związane z przygotowaniem istotnych robót na linii kolejowej łączącej miasta aglomeracji trójmiejskiej. W ocenie organu umieszczenie ogłoszeń o zamówieniach wyłącznie na stronie internetowej skarżącej, bez wykorzystania innej formy dodatkowego ich upublicznienia, nie było wystarczająco szerokie i nie zapewniało wystarczającego otwarcia na konkurencję. O zamówieniu miały okazję dowiedzieć się tylko podmioty, które regularnie monitorują stronę internetową skarżącej.
W tym stanie sprawy organ stwierdził, że nastąpiło naruszenie prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, tj. art. 10 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do umowy o dofinansowanie projektu, określającego wymaganie krajowe co do kwalifikowalności wydatków, jakim jest obowiązek zastosowania zasady konkurencyjności opisanej w "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP".
Zdaniem organu spełniona została przesłanka wymieniona w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Skarżąca otrzymała dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego – jednego z Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych, a rozpatrywana sprawa dotyczy działań i zaniechań skarżącej w trakcie realizacji i rozliczania projektu. Bezsporne jest, że skarżąca w każdym z dwóch zakwestionowanych postępowań ofertowych nie wysłała zapytań ofertowych do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, upubliczniając jedynie zapytanie ofertowe na swojej stronie internetowej.
Organ przeanalizował , czy została spełniona ostatnia z przesłanek definicji "nieprawidłowości", tj. czy naruszenie prawa miało lub mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Wobec przyjęcia, że brak jest nieuzasadnionego wydatku, którego wysokość można by bezpośrednio zidentyfikować i w ten sposób stwierdzić wartość szkodliwego wpływu na budżet Unii (tj. wartość konkretnej szkody) organ rozważył, czy wystąpiła potencjalna możliwość obciążenia budżetu Unii nieuzasadnionymi wydatkami. Organ stwierdził, że gdyby skarżąca w każdym z dwóch zamówień, opierając się na swojej znajomości rynku, zidentyfikowała co najmniej trzech wykonawców, którzy mogli potencjalnie wykonać dane zamówienie, a następnie skierowała do nich zapytanie ofertowe, o zamówieniu mogliby dowiedzieć się dodatkowi wykonawcy, oprócz tych, którzy zauważyli je na stronie internetowej skarżącej. W ocenie organu mogło to spowodować złożenie oferty przez dodatkowego wykonawcę lub wykonawców i nie można wykluczyć, że taka dodatkowa oferta byłaby korzystniejsza od tych, które zostały złożone w przeprowadzonych postępowaniach ofertowych.
W związku z powyższym organ uznał, że została spełniona także ostatnia przesłanka wystąpienia nieprawidłowości, poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionymi wydatkami poniesionymi na opłacenie wykonawców, których oferty mogły być mniej korzystne niż hipotetyczne inne oferty, które mogły zostać złożone, gdyby zapytania ofertowe zostały upublicznione w sposób zgodny z obowiązującymi wymaganiami wynikającymi z "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP" (wyrok TSUE z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie C-406/14).
Wysokość korekty finansowej, w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń zasad udzielania zamówień, w tym wynikających z zasady konkurencyjności w zakresie opisanym w "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP", organ ustalił na poziomie 25% na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2016 r. poz. 200 ze zm., dalej: "Taryfikator"), dokonując oceny charakteru i wagi nieprawidłowości.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia w całości decyzji organów obu instancji. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia następujących przepisów prawa materialnego i procesowego:
1/ art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 w związku z art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie i w rezultacie błędne przyjęcie, iż doszło do wypełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w ww. przepisie (powstania nieprawidłowości), wadliwie skutkującej ustaleniem korekty na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień;
2/ art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca naruszyła procedury prawa krajowego, mimo że w dacie wszczęcia postępowania brak było takich procedur krajowych, zobowiązujących skarżącą do konkretnego zachowania;
3/ art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 207 ust. 9 w zw. z art. 184 ustawy o finansach publicznych, poprzez niewłaściwe zastosowanie i wykładnię postanowień tych przepisów oraz niewłaściwe zastosowanie i wykładnię umowy o dofinansowanie projektu, zwłaszcza w zakresie wskazanym w § 3 ust. 3 i ust 4 umowy;
4/ art. 184 ustawy o finansach publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie uznania, że jedyną procedurą obowiązującą skarżącą w 2014 r. był Komunikat Komisji dotyczący prawa wspólnotowego obowiązującego w dziedzinie udzielania zamówień, które nie są lub są jedynie częściowo objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych (2006/C179/02), względnie poprzez niewłaściwą wykładnię tego komunikatu wskutek czego uznano, że doszło do niewłaściwego upublicznienia ogłoszenia o zamówieniach;
5/ art. 6, art. 8 i art. 7a k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa, działania organów na podstawie przepisów prawa, naruszenia zasady nieretroaktywności oraz nakazu rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, w sytuacji gdy stan faktyczny uzasadniał przyjęcie, że skarżąca działała w dacie wszczęcia postępowania zgodnie z obowiązującymi u niej procedurami, a brak było wówczas procedur uzasadniających konieczność innych działań; naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania, albowiem gdyby Instytucja Zarządzająca RPO zastosowała się do prawa obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania, to nie byłoby podstaw do stwierdzania, iż skarżąca naruszyła procedury i nie doszłoby do stwierdzenia nieprawidłowości. Zdaniem skarżącej w sposób nieuprawniony doszło także do obciążenia skarżącej ryzykiem, którego wystąpienia nie sposób było przewidzieć w dacie dokonywania czynności i którego skarżąca nie była w stanie oszacować.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie Sąd orzekał , na mocy art. 153 p.p.s.a., w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania , wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 942/20.
Skarżąca zawarła w dniu 25 kwietnia 2017 r. umowę ( aneksowaną) na dofinansowanie projektu "Budowa zintegrowanego systemu monitorowania bezpieczeństwa oraz zarządzania informacją na linii kolejowej nr [...] wraz z modernizacją budynku Dworca Podmiejskiego w G. oraz peronów na linii kolejowej nr [...]".
We wniosku o płatność skarżąca przedstawiła m.in. wydatki poniesione na podstawie umów z wykonawcami wyłonionymi w dwóch postępowaniach, przeprowadzonych przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu :
w ogłoszonym w dniu 30 września 2014 r. postępowaniu ofertowym na wykonanie dokumentacji projektowej i świadczenie nadzoru autorskiego oraz usług projektowych dla zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa przystanku SKM R." dla P. sp. z o.o.
w ogłoszonym w dniu 9 czerwca 2016 r. postępowaniu ofertowym na opracowanie Programu Funkcjonalno-Użytkowego dla zadania pn. "Budowa zintegrowanego systemu monitorowania bezpieczeństwa oraz zarządzania informacją linii kolejowej nr [...] wraz z modernizacją budynku Dworca Podmiejskiego w G. oraz peronów na linii kolejowej nr [...]".
Instytucja Audytowa w wyniku audytu stwierdziła w powyższym zakresie nieprawidłowości, bowiem skarżąca nie wysłała zapytań ofertowych do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, upubliczniając zapytanie jedynie na swojej stronie internetowej.
Po bezskutecznym wezwaniu skarżącej przez Zarząd Województwa Pomorskiego do zwrotu kwoty 61 560,54 zł z odsetkami z powyższego tytułu wszczęto postępowanie administracyjne, w którym wydana została decyzja, uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku , a następnie wydana została decyzja zaskarżona skargą.
Skarżąca w toku postępowania przed organem podnosiła, że nie naruszyła obowiązujących procedur.
W uzasadnieniu wyroku z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 942/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że organ ogólnikowo posługuje się pojęciem Wytycznych, których naruszenie (w zakresie procedury rozeznania rynku) zarzuca skarżącej. Skarżąca wskazała, że zgodnie z zapisem § 3 ust. 4 umowy obowiązkiem beneficjenta było przestrzeganie procedur określonych
w wytycznych aktualnych na dzień dokonywania czynności związanych z realizacją projektu. Sąd wskazał, że rzeczą organu jest wskazanie pełnej normy, odniesienie się do chronologicznych zmian tego aktu, a także analiza skutku prawnego powoływania się przez stronę na zapis § 3 ust. 4 wytycznych.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji konieczne jest przytoczenie istotnych w sprawie unormowań.
Zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Z art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust. 9 lub 11.
W myśl art. 24 ust. 9 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność - właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskiwania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, a w przypadku programu EWT - zgodnie z umową o dofinansowanie projektu albo decyzją o dofinansowaniu projektu.
W art. 184 u.f.p. unormowano procedury dokonywania wydatków związanych z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków europejskich. W przepisie tym postanowiono, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu ( ust.1).
Z kolei w art. 207 u.f.p. określono sposób postępowania w razie nieprawidłowego wykorzystania środków europejskich:
1. W przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
- podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
8. W przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do:
1) zwrotu środków lub
2) do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2,
w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.
9. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ:
1) pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju albo ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego, albo ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, albo ustawy o zasadach realizacji programów, albo ustawy o zasadach realizacji programów 2021-2027, albo
2) pełniący funkcję instytucji zarządzającej albo instytucji pośredniczącej, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej, albo,
3) pełniący funkcję odpowiednio Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej w programach finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, albo
4) odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu "Łącząc Europę"
- wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2, oraz zawierającą pouczenie o sankcji wynikającej z ust. 4 pkt 3, z zastrzeżeniem ust. 7.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że ujednolicone warunki i procedury dotyczące kwalifikowalności wydatków zawarte zostały w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności"), wydanych przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego na podstawie art. 5 ust.1 pkt 5 ustawy wdrożeniowej, która służy stosowaniu Rozporządzenia nr 1303/2013 i reguluje kwestie w nim nieuregulowane. W "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności" m.in. określono wymagania dotyczące udzielania przez beneficjentów zamówień w ramach projektu, w tym zgodnie z zasadą konkurencyjności, tj. specjalną krajową procedurą mającą na celu zapewnienie przestrzegania zasad funkcjonowania rynku wewnętrznego przy udzielaniu zamówień nieobjętych dyrektywami UE w sprawie zamówień publicznych.
Dodatkowo, jak wskazał organ, do 2 grudnia 2017 r. mogły w poszczególnych programach operacyjnych obowiązywać wydane na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy wdrożeniowej wytyczne programowe, dotyczące kwestii szczegółowych dla danego programu operacyjnego, które musiały być zgodne z wytycznymi horyzontalnymi wydanymi przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego (mogły je powielać i w pewnym zakresie uszczegóławiać). W RPO WP wydane zostały takie wytyczne, pn. Wytyczne dotyczące udzielania zamówień w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 (dalej: "Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP"), które zawierały postanowienia w pełni zbieżne z horyzontalnymi "Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności" w kwestiach dotyczących zamówień w trybie zasady konkurencyjności.
Zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 4a ustawy o finansach publicznych, zobowiązanie do stosowania wytycznych wydanych na podstawie ustawy wdrożeniowej powinno być zawarte w umowie o dofinansowanie projektu. W przedmiotowej umowie o dofinansowanie zawartej w dniu 25 kwietnia 2017 r. zobowiązanie takie zostało ujęte.
W tym dniu obowiązywała wersja "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP" z 31 stycznia 2017 r. (przyjęta uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego nr 91/207/17 z 31 stycznia 2017 r.). W Podrozdziale 5.1 w pkt 11 określono, w odniesieniu do zasady konkurencyjności, iż w przypadku, gdy "ze względu na specyfikę projektu podmiot rozpoczyna realizację projektu na własne ryzyko przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia, oraz upublicznić to zapytanie co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę". Natomiast po zawarciu umowy upublicznienie zapytania ofertowego musiało nastąpić poprzez jego umieszczenie w Bazie Konkurencyjności, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego na specjalnej stronie internetowej (zgodnie z pkt 10 w Podrozdziale 5.1 przedmiotowych wytycznych). Od podpisania umowy o dofinansowanie, tj. od 25 kwietnia 2017 r., do dnia złożenia do IZ wniosku o płatność nr [...], tj. do 8 września 2017 r., "Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP" zostały jednokrotnie zmienione w dniu 11 maja 2017 r., jednak zmiana ta nie obejmowała pkt 11 w Podrozdziale 5.1.
Skarżąca podnosiła, że gdy dokonywała zamówień przeprowadzanych przed zawarciem umowy o dofinansowanie, nie obowiązywały jeszcze Wytyczne; dotyczy to przede wszystkim zamówienia z 2014 r. dla zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa przystanku SKM R.".
Zauważyć w tym kontekście należy, że umowa o dofinansowanie, która została przez skarżącą zawarta, zawiera szereg postanowień , ujętych w poszczególne jednostki redakcyjne; umowa zawiera też załączniki.
Poza § 3 ust. 4 umowy , w którym ujęto, że skarżąca będzie zobowiązana do stosowania postanowień wytycznych w brzmieniu aktualnym na dzień dokonywania danej czynności związanej z realizacją projektu, jak też poza § 3 ust.4a umowy, w którym przewidziano, że gdy ogłoszona w trakcie realizacji projektu wersja wytycznych wprowadza rozwiązania korzystniejsze , a zmiany te obowiązują od dnia wprowadzenia tych zmian, umowa zawiera też zapis ujęty w § 3 ust. 3 , że w sprawach nieuregulowanych w umowie i innych obowiązujących przepisach prawa , a także w sytuacjach wskazanych w umowie, skarżąca zobowiązuje się do stosowania wytycznych horyzontalnych i wytycznych programowych. Jest to zatem postanowienie, na mocy którego skarżąca - co do zasady - zobowiązała się do stosowania wytycznych, m.in. Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP.
Zauważyć też należy, że w art. 10 Rozdziału II (realizacja i rozliczanie Projektu) załącznika nr 1 do umowy o dofinansowanie określono szczegółowe zasady udzielania zamówień. Z postanowień ust. 6 art. 10 wynika, że szczegółowe wymagania dotyczące sposobu udzielania zamówień w związku z realizacją Projektu określone są w Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP.
Zgodnie z w/w Wytycznymi w brzmieniu ustalonym w dniu 31 stycznia 2017 r., obowiązującymi w dniu zawarcia umowy o dofinansowanie, w przypadku rozpoczęcia realizacji projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w celu upublicznienia zapytania ofertowego zapytanie ofertowe powinno zostać wysłane do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców oraz zapytanie to powinno być upublicznione co najmniej na stronie internetowej beneficjenta.
Z powyższego wynika zatem, że przedmiotowa umowa o dofinansowanie zawierała zarówno postanowienia dotyczące stosowania wytycznych w przyszłości ( po zawarciu umowy), jak też postanowienia, które poprzez odesłanie do wytycznych aktualnych w dniu zawarcia umowy określały, jaki sposób realizacji projektu przed podpisaniem umowy jest działaniem prawidłowym.
W świetle powyższego prawidłowym działaniem , zgodnym z Wytycznymi aktualnymi w dniu zawarcia umowy, było - z uwagi na rozpoczęcie przez skarżącą realizacji projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie - upublicznienie zapytań ofertowych poprzez ich wysłanie do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców oraz upublicznienie go co najmniej na stronie internetowej skarżącej.
Taki sposób działania był wymogiem przewidzianym w Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP aktualnych w dniu zawarcia umowy. Nie jest zatem w tej sytuacji - w ocenie Sądu - istotne, czy w roku 2014 Wytyczne istniały, czy też nie. Istotne jest bowiem, że w dniu zawarcia umowy Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP istniały i określały warunki konieczne dla uznania działań poczynionych przed zawarciem umowy, związanych z realizacją projektu, za działania prawidłowe.
Skarżąca natomiast, zgodnie z własnymi procedurami wewnętrznymi - Regulaminem udzielenia przez P. sp. z o.o. zamówień sektorowych podprogowych na roboty budowlane, dostawy i usługi - upubliczniła zamówienia ofertowe jedynie na własnej stronie internetowej.
W ocenie Sądu organ prawidłowo przyjął, że fakt nieistnienia jeszcze w 2014 r. Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP, z których wynikało, że upublicznienie zapytania ofertowego powinno nastąpić poprzez wysłanie tego zapytania do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje co najmniej trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia, oraz upublicznienie tego zapytania co najmniej na swojej stronie internetowej, o ile posiada taką stronę, nie determinuje rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Treść Wytycznych, które skarżąca zobowiązała się przestrzegać, znana jej była w czasie zawarcia umowy o dofinansowanie. Zatem skarżąca, przed przedstawieniem po zawarciu umowy o dofinansowanie do rozliczenia wydatków, poniesionych na podstawie umów z wykonawcami wyłonionymi w postępowaniu ofertowym z dnia 30 września 2014 r. ( przed zawarciem umowy) powinna rozważyć, czy sposób upublicznienia tego zapytania ofertowego odpowiada wymogom zawartej umowy o dofinansowanie i wymogom Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP.
Skarżąca wydatki te przedstawiła do rozliczenia, mimo że wymogi Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP nie zostały spełnione. Słusznie zatem organ uznał, że choć wobec zamówień przeprowadzonych przed zawarciem umowy o dofinansowanie obowiązywał niższy poziom wymagań co do ich upublicznienia, niż po jej zawarciu, to jednak ten minimalny poziom musiał być spełniony, aby wydatki poniesione na podstawie takich zamówień mogły być, już po podpisaniu umowy, zrefundowane ze środków dofinansowania do projektu.
Zgodzić się też należy ze stanowiskiem organu , że rozpoczęcie realizacji projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie, w tym wyłanianie wykonawców i ponoszenie wydatków, wiąże się z ryzykiem, że wydatki te nie będą mogły zostać zrefundowane lub zostaną obciążone korektą, gdy okażą się niezgodne z wymaganiami obowiązującymi na dzień zawarcia umowy o dofinansowanie.
Z kolei postępowanie ofertowe dla zadania "Budowa zintegrowanego systemu monitorowania bezpieczeństwa oraz zarządzania informacją linii kolejowej nr [...] wraz z modernizacją budynku Dworca Podmiejskiego w G. oraz peronów na linii kolejowej nr [...]" zostało ogłoszone 9 czerwca 2016 r. W tym dniu obowiązywały już Wytyczne dotyczące zamówień w RPO WP z dnia 17 maja 2016 r.( przyjęte uchwałą Zarządu Województwa Pomorskiego z tego samego dnia).
W przypadku tego postępowania skarżąca miała możliwość zapoznania się z treścią Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP, a także zweryfikowania, czy jej wewnętrzne procedury dotyczące postępowania ofertowego odpowiadają ich wymogom.
W Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP z dnia 17 maja 2016 r., obowiązujących w dniu rozpoczęcia omawianego postępowania ofertowego postanowiono, że jeśli wnioskodawca rozpoczyna realizację projektu przed podpisaniem umowy o dofinansowanie , w celu upublicznienia oferty powinien wysłać zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile tylu istnieje na rynku oraz upublicznić je na swojej stronie ofertowej .
Mimo to skarżąca nie zastosowała się do postanowień w/w Wytycznych, odnoszących się do sposobu upublicznienia zapytań ofertowych.
Późniejsze ( po zawarciu umowy o dofinansowanie) zmiany treści Wytycznych wprowadziły, nie korzystniejsze, a bardziej restrykcyjne zasady upubliczniania zamówień ofertowych ( umieszczenie zapytania ofertowego w Bazie Konkurencyjności).
Dodać należy - odnosząc się do zarzutów skarżącej - że wszelkie "Wytyczne" , dotyczące przedmiotowej umowy, są również "przepisami prawa" , które wiązały skarżącą.
W tej sytuacji zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że skarżąca na własne ryzyko przedstawiła do refundacji wydatki, poniesione na podstawie przedmiotowych zamówień.
Szacunkowa wartość postępowania ofertowego przeprowadzonego w 2016 r. to 400000 zł, a w 2016r. – 540000 zł. Zatem do obu zamówień zastosowanie miał przepis art. 10 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do umowy o dofinansowanie projektu, z którego wynika, że w zakresie, w jakim nie zachodzi obowiązek zastosowania ustawy PZP – beneficjent ma stosować zasadę konkurencyjności w zakresie opisanym szczegółowo w Wytycznych dotyczących udzielania zamówień w RPO WP.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej , związanego z Komunikatem wyjaśniającym Komisji dotyczącym (...) udzielania zamówień zauważyć należy, że wynika z niego , że forma upublicznienia powinna być odpowiednia do danego zamówienia w kategoriach rynku wewnętrznego, w szczególności w świetle jego przedmiotu, wartości i zwyczajowych praktyk przyjętych w danym sektorze. Im większe jest znaczenie danego zamówienia dla potencjalnych oferentów z innych państw członkowskich, tym szerszy powinien być zakres upublicznienia. Dla zamówień rekomendowano , jako formę upublicznienia, m.in. Internet, krajowe dzienniki i gazety, a dla zamówień na wysokie kwoty - publikację w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Sąd podziela stanowisko organu, że do tych rekomendacji skarżąca, dokonując ogłoszeń jedynie na swoich stronach internetowych, nie zastosowała się.
Mając na uwadze powyższe organ zasadnie , w ocenie Sądu, uznał, że doszło do naruszenia prawa krajowego tj. art. 10 ust. 2 pkt 2 załącznika nr 1 do umowy o dofinansowanie projektu, określającego wymaganie krajowe co do kwalifikowalności wydatków, jakim jest obowiązek zastosowania zasady konkurencyjności opisanej w "Wytycznych dotyczących zamówień w RPO WP", dotyczącego stosowania prawa unijnego.
Jak już wyżej wskazano, "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem ( art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013).
W konsekwencji została spełniona pierwsza przesłanka nieprawidłowości, określona w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013.
Prawidłowo też organ uznał, że została spełniona druga przesłanka "nieprawidłowości" - powyżej opisane naruszenie wynikało z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI. Skarżąca otrzymała bowiem dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, który jest jednym z Europejskich Funduszy Strukturalnych i Inwestycyjnych. W obu zakwestionowanych postępowaniach ofertowych skarżąca zaniechała wysłania zapytań ofertowych do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, poprzestając na ich upublicznieniu na swojej stronie internetowej.
Zdaniem Sądu organ zasadnie także uznał, że zaszła trzecia przesłanka "nieprawidłowości" – naruszenie prawa, wynikające z zaniechania skarżącej, mogło mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Stwierdzenie wystąpienia faktycznego uszczerbku w budżecie Unii w niniejszej sprawie nie jest konieczną przesłanką do uznania, że doszło do nieprawidłowości. Wynika to z faktu, że skarżąca naruszyła zasadę uczciwej konkurencji, nie dokonując prawidłowo upublicznienia informacji o prowadzonych postępowaniach ofertowych. W tej sytuacji udzielenie zamówień z pominięciem właściwych procedur spowodował szkodę potencjalną, bowiem nie można założyć, że żadne inne, korzystniejsze oferty, by nie wpłynęły.
Istniały zatem podstawy do działania organu w oparciu o art. 24 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ przepisów prawa , wskazywanych przez skarżącą - art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, art. 24 ust.1 ustawy wdrożeniowej , przepisów ustawy o finansach publicznych, a także przepisów postępowania. W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, wyjaśnił przyczyny, dla których uznał, że doszło do powstania nieprawidłowości, przytoczył i omówił istotne dla rozstrzygnięcia przepisy prawa. Organ wykonał też wytyczne, zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 942/20.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, jak też nie stwierdzając z urzędu naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło