III SA/Gd 504/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kierowania pojazdami oddala skargę. T. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 kwietnia 2021 r. [...] w przedmiocie skierowania na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kierowania pojazdami. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Na podstawie wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o sprawdzenie kwalifikacji T. K., który w ciągu roku, licząc od dnia 22 lutego 2019 r. do dnia 11 grudnia 2019 r., dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego, uzyskując łącznie 35 punktów, zawiadomieniem z dnia 29 września 2020 r., Starosta [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje oraz zatrzymania prawa jazdy. W toku postępowania administracyjnego T. K. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wyjaśnienia dotyczące uzyskania wskazanej liczby punktów i złożył wniosek o ich anulowanie. Postanowieniem z dnia 2 października 2020 r. Starosta [...] zawiesił wszczęte postępowanie do czasu rozpatrzenia sprawy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Odpowiedź Komendanta wpłynęła do organu I instancji w dniu 16 grudnia 2020 r., w związku z czym, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2020 r., Starosta [...] podjął zawieszone postępowanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 18 stycznia 2021 r. nr [...], Starosta [...], działając m.in. na podstawie przepisów art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020r. poz. 110 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "p.r.d.") w związku z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), skierował T. K. na egzamin sprawdzający kwalifikację w zakresie uprawnień kategorii B z części teoretycznej i praktycznej (pkt 1) oraz zatrzymał T. K. prawo jazdy kat. B, numer prawa jazdy [...], wydane przez Starostę [...] w dniu 21 stycznia 2003 r. na druku [...] - do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikację kierowcy (pkt 2). Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 3). W uzasadnieniu decyzji organ administracji wskazał, że przepisy art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw mają charakter obligatoryjny, ponieważ brak odpowiednich kwalifikacji może stanowić potencjalne zagrożenie w ruchu drogowym, co uzasadnia wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z rygorem natychmiastowej wykonalności do czasu, kiedy poprzez przeprowadzenie egzaminu sprawdzającego kwalifikacje rozstrzygnięte zostaną wątpliwości, co do umiejętności kierowania. Decyzję opatrzono rygorem natychmiastowej wykonalności, mając na uwadze ochronę życia lub zdrowia ludzkiego. W wyniku rozpoznania odwołania T. K. zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 18 stycznia 2021 r. Organ odwoławczy uznał stanowisko Starosty [...] za uzasadnione wskazując, że T. K. ośmiokrotnie w ciągi 1 roku naruszył przepisy ruchu drogowego skutkujące przypisaniem mu łącznie 35 punktów. Ta liczba punktów obligowała Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji odwołującego się jako kierowcy, a Starostę do wydania kwestionowanego orzeczenia. Kolegium wskazało, że stosownie do treści art. 130 ustawy - Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3-20 punktów. Strona została o tym poinformowana przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Organ wyjaśnił, że nie jest istotnym, jakim samochodem odwołujący się kierował, tj. osobowym czy dostawczym. Bezsprzecznie naruszył bowiem przepisy prawa o ruchu drogowym i to skutkowało wydaniem kwestionowanej decyzji. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na to, że strona naruszając notorycznie przepisy ustawy prawo o ruchu drogowym stanowi potencjalne zagrożenie w ruchu drogowym zarówno dla innych samochodów, przewożonych pasażerów, jak i dla pieszych. W myśl bowiem art. 108 k.p.a. decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W skardze na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, T. K. stanął na stanowisku, że organy nie wdając się w merytoryczne badanie sprawy uznały za wystarczający wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji. Tymczasem Komendant wystąpił z wnioskiem o skierowanie na badanie dlatego, że w okresie od dnia 22 lutego 2019 r. do 12 grudnia 2019 r. skarżący zgromadził łącznie 35 punktów. Tymczasem ani z decyzji Starosty [...], ani też z podtrzymującej jej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie wynika za co punkty zostały przyznane oraz w jaki sposób doszło do podjęcia wiadomości, że rzekome wykroczenia zostały w ogóle popełnione, a także gdzie wykroczenia te miały zostać popełnione. Co więcej, nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny, dlaczego nieokreślone jednoznacznie jakie punkty i za co zostały nałożone w sytuacji, kiedy odnoszą się one do różnych pojazdów. organy nie zastosowały norm art. 7, art. 8 i art. 88 k.p.a. Rozpatrujące sprawę organy powinny zapoznać się z tym, kto nakręcił i udostępnił Policji filmy stanowiące podstawę nałożenia punktów karnych. Ponadto powinno się stwierdzić, że wykroczenie zostało popełnione na drodze czasowo wyłączonej z ruchu, dostępnej tylko dla ograniczonej kategorii osób, w momencie kiedy obwiniony wraz z ekipą wykonywał prace drogowe, polegające na podsypywaniu płyt, które wykorzystywane były w trakcie remontu. Organy nie wyjaśniły, dlaczego w sytuacji kiedy na danym odcinku drogi nie odbywał się normalny ruch, nałożono na właściciela pojazdów obowiązek wynikający z faktu przekroczenia dopuszczalnej ilości punktów karnych. Te wszystkie kwestie powinny zostać wyjaśnione. Nie wyjaśniono również, dlaczego dokonano zsumowania okoliczności nieposiadania zapiętych pasów bezpieczeństwa przez pracowników przewożonych do wykonania robót, ani tez nie wskazano jak możliwe było stwierdzenie tej okoliczności przy zaciemnionych szybach pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, jak też przedstawioną w jej uzasadnieniu argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz.329) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja utrzymująca w mocy decyzję o skierowaniu strony na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B w formie egzaminu teoretycznego i praktycznego, z uwagi na przekroczenie liczby 24 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Należy zauważyć, że decyzje organów obu instancji wydane zostały w związku z otrzymaniem przez skarżącego w okresie jednego roku, a konkretnie od dnia 22 lutego 2019 r. do dnia 11 grudnia 2019 r., łącznie 35 punktów na skutek wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej, który reguluje kwestię kierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Co istotne, na mocy art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa- 100aq m.in. przepisu art. 125 pkt 10 lit. g (ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami – przyp. autora) nie stosuje się (przepis ten uchylił z dniem 4 czerwca 2018 r. obowiązywanie art. 114 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W myśl art. 14 ust. 2, minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie. Komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 wymienionej ustawy nie został ogłoszony, co potwierdza słuszność zajętego przez organy stanowiska, że w okresie popełniania naruszeń skutkujących uzyskaniem wskazanej liczby punktów karnych przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b nadal obowiązywał. Zgodnie zatem z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Użyte w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. sformułowanie "podlega" oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Wobec tego, w razie przekroczenia limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, jest zobowiązany skierować osobę uprawnioną do kierowania pojazdami na sprawdzenie kwalifikacji. Przypisywanie punktów karnych w ewidencji prowadzonej na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. należy do organów Policji. Organy orzekające o skierowaniu kierowcy kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie są uprawnione do weryfikacji prawidłowości ich naliczenia. Starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy, ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te po myśli art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych. Starosta rozpatrujący wniosek organu Policji jest związany danymi zawartymi w ewidencji. W kontekście zawartej w skardze argumentacji wskazującej na nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym organu odnośnie prawidłowości naliczenia punktów należy zauważyć, że skarżącemu przysługiwało uprawnienie do weryfikacji naliczonych mu punktów karnych w drodze skargi do sądu administracyjnego, na czynność materialnotechniczną jaką jest przypisanie kierowcy punktów karnych w ewidencji prowadzonej przez Policję na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. W orzecznictwie ugruntował się już pogląd, że odrębność sprawy prowadzenia ewidencji od sprawy wszczętej wnioskiem organów Policji o skierowanie kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji powoduje, że kwestia zmiany w ewidencji ilości przypisanych punktów nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez starostę, ani w postępowaniu odwoławczym przed samorządowym kolegium odwoławczym, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w toku którego kontroli podlega decyzja wydana na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1335/15). Równie związany charakter ma rozstrzygnięcie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5 starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4. Komunikatu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 wskazanej ustawy, ani przed wydaniem zaskarżonej decyzji, ani w dniu jej wydania nie ogłoszono. Tym samym organy obu instancji, w związku z przekroczeniem przez skarżącego liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zobowiązane były orzec o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebrały niezbędny materiał dowodowy. Organy dysponowały materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Podniesione w skardze w tym zakresie zarzuty nie zasługują zatem na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Organy prawidłowo także zastosowały przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną wydanych decyzji. Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę.